Stotram Sangrah
తెలుగు (Telugu)
Krishna
శ్రీ విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రమ్
Shri Vishnu Sahasranama Stotram in Telugu (శ్రీ విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రమ్)
सम्पूर्ण Shri Vishnu Sahasranama Stotram in Telugu (శ్రీ విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రమ్) मूल श्लोक, English Transliteration एवं अर्थ सहित DevDhun पर पढ़ें।
Text:
Jump to:
Sahasranama
॥ పూర్వపీఠికా ॥
శుక్లామ్బరధరం విష్ణుం శశివర్ణం చతుర్భుజమ్ ।
ప్రసన్నవదనం ధ్యాయేత్ సర్వవిఘ్నోపశాన్తయే ॥
యస్య ద్విరదవక్త్రాద్యాః పారిషద్యాః పరః శతమ్ ।
విఘ్నం నిఘ్నన్తి సతతం విష్వక్సేనం తమాశ్రయే ॥
వ్యాసం వసిష్ఠనప్తారం శక్తేః పౌత్రమకల్మషమ్ ।
పరాశరాత్మజం వన్దే శుకతాతం తపోనిధిమ్ ॥
వ్యాసాయ విష్ణురూపాయ వ్యాసరూపాయ విష్ణవే ।
నమో వై బ్రహ్మనిధయే వాసిష్ఠాయ నమో నమః ॥
॥ ధ్యానమ్ ॥
క్షీరోదన్వత్ప్రదేశే శుచిమణివిలసత్సైకతే మౌక్తికానాం
మాలాక్లృప్తాసనస్థః స్ఫటికమణినిభైర్మౌక్తికైర్మణ్డితాఙ్గః ।
శుభ్రైరభ్రైరదభ్రైరుపరివిరచితైర్ముక్తపీయూషవర్షైః
ఆనన్దీ నః పునీయాదరినలినగదాశఙ్ఖపాణిర్ముకున్దః ॥
భూః పాదౌ యస్య నాభిర్వియదసురనిలశ్చన్ద్రసూర్యౌ చ నేత్రే
కర్ణావాశాః శిరో ద్యౌర్ముఖమపి దహనో యస్య వాస్తేయమబ్ధిః ।
అన్తస్థం యస్య విశ్వం సురనరఖగగోభోగిగన్ధర్వదైత్యైః
చిత్రం రంరమ్యతే తం త్రిభువనవపుషం విష్ణుమీశం నమామి ॥
॥ మూల స్తోత్రమ్ ॥
విశ్వం విష్ణుర్వషట్కారో భూతభవ్యభవత్ప్రభుః ।
భూతకృద్ భూతభృద్ భావో భూతాత్మా భూతభావనః ॥ ౧ ॥
పూతాత్మా పరమాత్మా చ ముక్తానాం పరమా గతిః ।
అవ్యయః పురుషః సాక్షీ క్షేత్రజ్ఞోఽక్షర ఏవ చ ॥ ౨ ॥
యోగో యోగవిదాం నేతా ప్రధానపురుషేశ్వరః ।
నారసింహవపుః శ్రీమాన్ కేశవః పురుషోత్తమః ॥ ౩ ॥
సర్వః శర్వః శివః స్థాణుర్భూతాదిర్నిధిరవ్యయః ।
సమ్భవో భావనో భర్తా ప్రభవః ప్రభురీశ్వరః ॥ ౪ ॥
స్వయమ్భూః శమ్భురాదిత్యః పుష్కరాక్షో మహాస్వనః ।
అనాదినిధనో ధాతా విధాతా ధాతురుత్తమః ॥ ౫ ॥
అప్రమేయో హృషీకేశః పద్మనాభోఽమరప్రభుః ।
విశ్వకర్మా మనుస్త్వష్టా స్థవిష్ఠః స్థవిరో ధ్రువః ॥ ౬ ॥
అగ్రాహ్యః శాశ్వతః కృష్ణో లోహితాక్షః ప్రతర్దనః ।
ప్రభూతస్త్రికకుబ్ధామ పవిత్రం మఙ్గలం పరమ్ ॥ ౭ ॥
ఈశానః ప్రాణదః ప్రాణో జ్యేష్ఠః శ్రేష్ఠః ప్రజాపతిః ।
హిరణ్యగర్భో భూగర్భో మాధవో మధుసూదనః ॥ ౮ ॥
ఈశ్వరో విక్రమీ ధన్వీ మేధావీ విక్రమః క్రమః ।
అనుత్తమో దురాధర్షః కృతజ్ఞః కృతిరాత్మవాన్ ॥ ౯ ॥
సురేశః శరణం శర్మ విశ్వరేతాః ప్రజాభవః ।
అహః సంవత్సరో వ్యాలః ప్రత్యయః సర్వదర్శనః ॥ ౧౦ ॥
అజః సర్వేశ్వరః సిద్ధః సిద్ధిః సర్వాదిరచ్యుతః ।
వృషాకపిరమేయాత్మా సర్వయోగవినిఃసృతః ॥ ౧౧ ॥
వసుర్వసుమనాః సత్యః సమాత్మాఽసమ్మితః సమః ।
అమోఘః పుణ్డరీకాక్షో వృషకర్మా వృషాకృతిః ॥ ౧౨ ॥
రుద్రో బహుశిరా బభ్రుర్విశ్వయోనిః శుచిశ్రవాః ।
అమృతః శాశ్వతః స్థాణుర్వరారోహో మహాతపాః ॥ ౧౩ ॥
సర్వగః సర్వవిద్భానుర్విష్వక్సేనో జనార్దనః ।
వేదో వేదవిదవ్యఙ్గో వేదాఙ్గో వేదవిత్ కవిః ॥ ౧౪ ॥
లోకాధ్యక్షః సురాధ్యక్షో ధర్మాధ్యక్షః కృతాకృతః ।
చతురాత్మా చతుర్వ్యూహశ్చతుర్దంష్ట్రశ్చతుర్భుజః ॥ ౧౫ ॥
భ్రాజిష్ణుర్భోజనం భోక్తా సహిష్ణుర్జగదాదిజః ।
అనఘో విజయో జేతా విశ్వయోనిః పునర్వసుః ॥ ౧౬ ॥
ఉపేన్ద్రో వామనః ప్రాంశురమోఘః శుచిరూర్జితః ।
అతీన్ద్రః సఙ్గ్రహః సర్గో ధృతాత్మా నియమో యమః ॥ ౧౭ ॥
వేద్యో వైద్యః సదాయోగీ వీరహా మాధవో మధుః ।
అతీన్ద్రియో మహామాయో మహోత్సాహో మహాబలః ॥ ౧౮ ॥
మహాబుద్ధిర్మహావీర్యో మహాశక్తిర్మహాద్యుతిః ।
అనిర్దేశ్యవపుః శ్రీమానమేయాత్మా మహాద్రిధృక్ ॥ ౧౯ ॥
మహేష్వాసో మహీభర్తా శ్రీనివాసః సతాం గతిః ।
అనిరుద్ధః సురానన్దో గోవిన్దో గోవిదాం పతిః ॥ ౨౦ ॥
మరీచిర్దమనో హంసః సుపర్ణో భుజగోత్తమః ।
హిరణ్యనాభః సుతపాః పద్మనాభః ప్రజాపతిః ॥ ౨౧ ॥
అమృత్యుః సర్వదృక్ సింహః సన్ధాతా సన్ధిమాన్ స్థిరః ।
అజో దుర్మర్షణః శాస్తా విశ్రుతాత్మా సురారిహా ॥ ౨౨ ॥
గురుర్గురుతమో ధామ సత్యః సత్యపరాక్రమః ।
నిమిషోఽనిమిషః స్రగ్వీ వాచస్పతిరుదారధీః ॥ ౨౩ ॥
అగ్రణీర్గ్రామణీః శ్రీమాన్ న్యాయో నేతా సమీరణః ।
సహస్రమూర్ధా విశ్వాత్మా సహస్రాక్షః సహస్రపాత్ ॥ ౨౪ ॥
ఆవర్తనో నివృత్తాత్మా సంవృతః సమ్ప్రమర్దనః ।
అహఃసంవర్తకో వహ్నిరనిలో ధరణీధరః ॥ ౨౫ ॥
సుప్రసాదః ప్రసన్నాత్మా విశ్వధృగ్విశ్వభుగ్విభుః ।
సత్కర్తా సత్కృతః సాధుర్జహ్నుర్నారాయణో నరః ॥ ౨౬ ॥
అసంఖ్యేయోఽప్రమేయాత్మా విశిష్టః శిష్టకృచ్ఛుచిః ।
సిద్ధార్థః సిద్ధసఙ్కల్పః సిద్ధిదః సిద్ధిసాధనః ॥ ౨౭ ॥
వృషాహీ వృషభో విష్ణుర్వృషపర్వా వృషోదరః ।
వర్ధనో వర్ధమానశ్చ వివిక్తః శ్రుతిసాగరః ॥ ౨౮ ॥
సుభుజో దుర్ధరో వాగ్మీ మహేన్ద్రో వసుదో వసుః ।
నైకరూపో బృహద్రూపః శిపివిష్టః ప్రకాశనః ॥ ౨౯ ॥
ఓజస్తేజోద్యుతిధరః ప్రకాశాత్మా ప్రతాపనః ।
ఋద్ధః స్పష్టాక్షరో మన్త్రశ్చన్ద్రాంశుర్భాస్కరద్యుతిః ॥ ౩౦ ॥
అమృతాంశూద్భవో భానుః శశబిన్దుః సురేశ్వరః ।
ఔషధం జగతః సేతుః సత్యధర్మపరాక్రమః ॥ ౩౧ ॥
భూతభవ్యభవన్నాథః పవనః పావనోఽనలః ।
కామహా కామకృత్ కాన్తః కామః కామప్రదః ప్రభుః ॥ ౩౨ ॥
యుగాదికృద్ యుగావర్తో నైకమాయో మహాశనః ।
అదృశ్యో వ్యక్తరూపశ్చ సహస్రజిదనన్తజిత్ ॥ ౩౩ ॥
ఇష్టోఽవిశిష్టః శిష్టేష్టః శిఖణ్డీ నహుషో వృషః ।
క్రోధహా క్రోధకృత్ కర్తా విశ్వబాహుర్మహీధరః ॥ ౩౪ ॥
అచ్యుతః ప్రథితః ప్రాణః ప్రాణదో వాసవానుజః ।
అపాంనిధిరధిష్ఠానమప్రమత్తః ప్రతిష్ఠితః ॥ ౩౫ ॥
స్కన్దః స్కన్దధరో ధుర్యో వరదో వాయువాహనః ।
వాసుదేవో బృహద్భానురాదిదేవః పురన్దరః ॥ ౩౬ ॥
అశోకస్తారణస్తారః శూరః శౌరిర్జనేశ్వరః ।
అనుకూలః శతావర్తః పద్మీ పద్మనిభేక్షణః ॥ ౩౭ ॥
పద్మనాభోఽరవిన్దాక్షః పద్మగర్భః శరీరభృత్ ।
మహర్ద్ధిరృద్ధో వృద్ధాత్మా మహాక్షో గరుడధ్వజః ॥ ౩౮ ॥
అతులో శరభో భీమః సమయజ్ఞో హవిర్హరిః ।
సర్వలక్షణలక్షణ్యో లక్ష్మీవాన్ సమితిఞ్జయః ॥ ౩౯ ॥
విక్షరో రోహితో మార్గో హేతుర్దామోదరః సహః ।
మహీధరో మహాభాగో వేగవానమితాశనః ॥ ౪౦ ॥
ఉద్భవః క్షోభణో దేవః శ్రీగర్భః పరమేశ్వరః ।
కరణం కారణం కర్తా వికర్తా గహనో గుహః ॥ ౪౧ ॥
వ్యవసాయో వ్యవస్థానః సంస్థానః స్థానదో ధ్రువః ।
పరర్ద్ధిః పరమస్పష్టస్తుష్టః పుష్టః శుభేక్షణః ॥ ౪౨ ॥
రామో విరామో విరజో మార్గో నేయో నయోఽనయః ।
వీరః శక్తిమతాం శ్రేష్ఠో ధర్మో ధర్మవిదుత్తమః ॥ ౪౩ ॥
వైకుణ్ఠః పురుషః ప్రాణః ప్రాణదః ప్రణవః పృథుః ।
హిరణ్యగర్భః శత్రుఘ్నో వ్యాప్తో వాయురధోక్షజః ॥ ౪౪ ॥
ఋతుః సుదర్శనః కాలః పరమేష్ఠీ పరిగ్రహః ।
ఉగ్రః సంవత్సరో దక్షో విశ్రామో విశ్వదక్షిణః ॥ ౪౫ ॥
విస్తారః స్థావరస్థాణుః ప్రమాణం బీజమవ్యయమ్ ।
అర్థోఽనర్థో మహాకోశో మహాభోగో మహాధనః ॥ ౪౬ ॥
అనిర్విణ్ణః స్థవిష్ఠోఽభూర్ధర్మయూపో మహామఖః ।
నక్షత్రనేమిర్నక్షత్రీ క్షమః క్షామః సమీహనః ॥ ౪౭ ॥
యజ్ఞ ఇజ్యో మహేజ్యశ్చ క్రతుః సత్రం సతాం గతిః ।
సర్వదర్శీ విముక్తాత్మా సర్వజ్ఞో జ్ఞానముత్తమమ్ ॥ ౪౮ ॥
సువ్రతః సుముఖః సూక్ష్మః సుఘోషః సుఖదః సుహృత్ ।
మనోహరో జితక్రోధో వీరబాహుర్విదారణః ॥ ౪౯ ॥
స్వాపనః స్వవశో వ్యాపీ నైకాత్మా నైకకర్మకృత్ ।
వత్సరో వత్సలో వత్సీ రత్నగర్భో ధనేశ్వరః ॥ ౫౦ ॥
ధర్మగుబ్ ధర్మకృద్ ధర్మీ సదసత్క్షరమక్షరమ్ ।
అవిజ్ఞాతా సహస్రాంశుర్విధాతా కృతలక్షణః ॥ ౫౧ ॥
గభస్తినేమిః సత్త్వస్థః సింహో భూతమహేశ్వరః ।
ఆదిదేవో మహాదేవో దేవేశో దేవభృద్ గురుః ॥ ౫౨ ॥
ఉత్తరో గోపతిర్గోప్తా జ్ఞానగమ్యః పురాతనః ।
శరీరభూతభృద్ భోక్తా కపీన్ద్రో భూరిదక్షిణః ॥ ౫౩ ॥
సోమపోఽమృతపః సోమః పురుజిత్ పురుసత్తమః ।
వినయో జయః సత్యసన్ధో దాశార్హః సాత్త్వతాం పతిః ॥ ౫౪ ॥
జీవో వినయితా సాక్షీ ముకున్దోఽమితవిక్రమః ।
అమ్భోనిధిరనన్తాత్మా మహోదధిశయోఽన్తకః ॥ ౫౫ ॥
అజో మహార్హః స్వాభావ్యో జితామిత్రః ప్రమోదనః ।
ఆనన్దో నన్దనో నన్దః సత్యధర్మా త్రివిక్రమః ॥ ౫౬ ॥
మహర్షిః కపిలాచార్యః కృతజ్ఞో మేదినీపతిః ।
త్రిపదస్త్రిదశాధ్యక్షో మహాశృఙ్గః కృత Fabian కృతాన్తకృత్ ॥ ౫౭ ॥
మహావరాహో గోవిన్దః సుషేణః కనకాఙ్గదీ ।
గుహ్యో గభీరో గహనో గుప్తశ్చక్రగదాధరః ॥ ౫౮ ॥
వేధాః స్వాఙ్గోఽజితః కృష్ణో దృఢః సంకర్షణోఽచ్యుతః ।
వరుణో వారుణో వృక్షః పుష్కరాక్షో మహామనాః ॥ ౫౯ ॥
భగవాన్ భగహాఽఽనన్దీ వనమాలీ హలాయుధః ।
ఆదిత్యో జ్యోతిరాదిత్యః సహిష్ణుర్గతిసత్తమః ॥ ౬౦ ॥
సుధన్వా ఖణ్డపరశుర్దారుణో ద్రవిణప్రదః ।
దివఃస్పృక్ సర్వదృగ్వ్యాసో వాచస్పతిరయోనిజః ॥ ౬౧ ॥
త్రిసామా సామగః సామ నిర్వాణం భేషజం భిషక్ ।
సంన్యాసకృచ్ఛమః శాన్తో నిష్ఠా శాన్తిః పరాయణమ్ ॥ ౬౨ ॥
శుభాఙ్గః శాన్తిదః స్రష్టా కుముదః కువలేశయః ।
గోహితో గోపతిర్గోప్తా వృషభాక్షో వృషప్రియః ॥ ౬౩ ॥
అనివర్తీ నివృత్తాత్మా సంక్షేప్తా క్షేమకృచ్ఛివః ।
శ్రీవత్సవక్షాః శ్రీవాసః శ్రీపతిః శ్రీమతాం వరః ॥ ౬౪ ॥
శ్రీదః శ్రీశః శ్రీనివాసః శ్రీనిధిః శ్రీవిభావనః ।
శ్రీధరః శ్రీకరః శ్రేయః శ్రీమాఁల్లోకత్రయాశ్రయః ॥ ౬౫ ॥
స్వక్షః స్వఙ్గః శతానన్దో నన్దిర్జ్యోతిర్గణేశ్వరః ।
విజితాత్మాఽవిధేయాత్మా సత్కీర్తిశ్ఛిన్నసంశయః ॥ ౬౬ ॥
ఉదీర్ణః సర్వతశ్చక్షురనీశః శాశ్వతస్థిరః ।
భూశయో భూషణో భూతిర్విశోకః శోకనాశనః ॥ ౬౭ ॥
అర్చిష్మానర్చితః కుమ్భో విశుద్ధాత్మా విశోధనః ।
అనిరుద్ధోఽప్రతిరథః ప్రద్యుమ్నోఽమితవిక్రమః ॥ ౬౮ ॥
కాలనేపినిహా వీరః శౌరిః శూరజనేశ్వరః ।
త్రిలోకాత్మా త్రిలోకేశః కేశవః కేశిహా హరిః ॥ ౬౯ ॥
కామదేవః కామపాలః కామీ కాన్తః కృతాగమః ।
అనిర్దేశ్యవపుర్విష్ణుర్వీరోఽనన్తో ధనఞ్జయః ॥ ౭౦ ॥
బ్రహ్మణ్యో బ్రహ్మకృద్ బ్రహ్మా బ్రహ్మ బ్రహ్మవివర్ధనః ।
బ్రహ్మవిద్ బ్రాహ్మణో బ్రహ్మీ బ్రహ్మజ్ఞో బ్రాహ్మణప్రియః ॥ ౭౧ ॥
మహాక్రమో మహాకర్మా మహాతేజా మహోరగః ।
మహాక్రతుర్మహాయజ్వా మహాయజ్ఞో మహాహవిః ॥ ౭౨ ॥
స్తవ్యః స్తవప్రియః స్తోత్రం స్తుతిః స్తోతా రణప్రియః ।
పూర్ణః పూరయితా పుణ్యః పుణ్యకీర్తిరనామయః ॥ ౭౩ ॥
మనోజవస్తీర్థకరో వసురేతా వసుప్రదః ।
వసుప్రదో వాసుదేవో వసుర్వసుమనా హవిః ॥ ౭౪ ॥
సద్గతిః సత్కృతిః సత్తా సద్భూతిః సత్పరాయణః ।
శూరసేనో యదుశ్రేష్ఠః సన్నివాసః సుయామునః ॥ ౭౫ ॥
భూతావాసో వాసుదేవః సర్వాసునిలయోఽనలః ।
దర్పహా దర్పదో దృప్తో దుర్ధరోఽథాపరాజితః ॥ ౭౬ ॥
విశ్వమూర్తిర్మహామూర్తిర్దీప్తమూర్తిరమూర్తిమాన్ ।
అనేకమూర్తిరవ్యక్తః శతమూర్తిః శతాననః ॥ ౭౭ ॥
ఏకో నైకః సవః కః కిం యత్ తత్ పదమనుత్తమమ్ ।
లోకబన్ధుర్లోకనాథో మాధవో భక్తవత్సలః ॥ ౭౮ ॥
సువర్ణవర్ణో హేమాఙ్గో వరాఙ్గశ్చన్దనాఙ్గదీ ।
వీరహా విషమః శూన్యో ఘృతాశీరచలశ్చలః ॥ ౭౯ ॥
అమానీ మానదో మాన్యో లోకస్వామీ త్రిలోకధృక్ ।
సుమేధా మేధజో ధన్యః సత్యమేధా ధరాధరః ॥ ౮౦ ॥
తేజోవృషో ద్యుతిధరః సర్వశస్త్రభృతాం వరః ।
ప్రగ్రహో నిగ్రహో వ్యగ్రో నైకశృఙ్గో గదాగ్రజః ॥ ౮౧ ॥
చతుర్మూర్తిశ్చతుర్బాహుశ్చతుర్వ్యూహశ్చతుర్గతిః ।
చతురాత్మా చతుర్భావశ్చతుర్వేదవిదేకపాత్ ॥ ౮౨ ॥
సమావర్తోఽనివృత్తాత్మా దుర్జయో దురతిక్రమః ।
దుర్లభో దుర్గమో దుర్గో దురావాసో దురారిహా ॥ ౮౩ ॥
శుభాఙ్గో లోకసారఙ్గః సుతన్తుస్తన్తువర్ధనః ।
ఇన్ద్రకర్మా మహాకర్మా కృతకర్మా కృతాగమః ॥ ౮౪ ॥
ఉద్భవః సున్దరః సున్దో రత్ననాభః సులోచనః ।
అర్కో వాజసనః శృఙ్గీ జయన్తః సర్వవిజ్జయీ ॥ ౮౫ ॥
సువర్ణబిన్దురక్షోభ్యః సర్వవాగీశ్వరేశ్వరః ।
మహాహ్రదో మహాగర్తో మహాభూతో మహానిధిః ॥ ౮౬ ॥
కుముదః కున్దరః కున్దః పర్జన్యః పావనోఽనిలః ।
అమృతాశోఽమృతవపుః సర్వజ్ఞః సర్వతోముఖః ॥ ౮౭ ॥
సులభః సువ్రతః సిద్ధః శత్రుజిచ్ఛత్రుతాపనః ।
న్యగ్రోధోదుమ్బరోఽశ్వత్థశ్చాణూరాన్ధ్రనిషూదనః ॥ ౮౮ ॥
సహస్రార్చిః సప్తజిహ్వః సప్తైధాః సప్తవాహనః ।
అమూర్తిరనఘోఽచిన్త్యో భయకృద్ భయనాశనః ॥ ౮౯ ॥
అణుర్బృహత్ కృశః స్థూలో గుణభృన్నిర్గుణో మహాన్ ।
అధృతః స్వధృతః స్వాస్యః ప్రాగ్వంశో వంశవర్ధనః ॥ ౯౦ ॥
భారభృత్ కథితో యోగీ యోగీశః సర్వకామదః ।
ఆశ్రమః శ్రమణః క్షామః సుపర్ణో వాయువాహనః ॥ ౯౧ ॥
ధనుర్ధరో ధనుర్వేదో దణ్డో దమయితా దమః ।
అపరాజితః సర్వసహో నియన్తాఽనియమోఽయమః ॥ ౯౨ ॥
సత్త్వవాన్ సాత్త్వికః సత్యః సత్యధర్మపరాయణః ।
అభిప్రాయః ప్రియార్హోఽర్హః ప్రియకృత్ ప్రీతివర్ధనః ॥ ౯౩ ॥
విహాయసగతిర్జ్యోతిః సురుచిర్హుతభుగ్విభుః ।
రవిర్విరోచనః సూర్యః సవితా రవిలోచనః ॥ ౯౪ ॥
అనన్తో హుతభుగ్ భోక్తా సుఖదో నైకజోఽగ్రజః ।
అనిర్విణ్ణః సదామర్షీ లోకాధిష్ఠానమద్భుతః ॥ ౯౫ ॥
సనాత్ సనాతనతమః కపిలః కపిరవ్యయః ।
స్వస్తిదః స్వస్తికృత్ స్వస్తి స్వస్తిభుక్ స్వస్తిదక్షిణః ॥ ౯౬ ॥
అరౌద్రః కుణ్డలీ చక్రీ విక్రమ్యూర్జితశాసనః ।
శబ్దాతిగః శబ్దసహః శిశిరః శర్వరీకరః ॥ ౯౭ ॥
అక్రూరః పేశలో దక్షో దక్షిణః క్షమిణాం వరః ।
విద్వత్తమో వీతభయః పుణ్యశ్రవణకీర్తనః ॥ ౯౮ ॥
ఉత్తారణో దుష్కృతిహా పుణ్యో దుఃస్వప్ననాశనః ।
వీరహా రక్షణః సన్తో జీవనః పర్యవస్థితః ॥ ౯౯ ॥
అనేకరూపోఽనన్తరూపః శ్రీదః శ్రీశః శ్రీపతిః ।
సర్వార్థసాధకః స్వామీ సర్వజ్ఞః సర్వతోముఖః ॥ ౧౦౦ ॥
సద్గతిః సత్కృతిః సత్యః సర్వపాపప్రణాశనః ।
విష్ణుః సహస్రనామాయ సర్వకామఫలప్రదః ॥ ౧౦౧ ॥
॥ ఫలశ్రుతిః ॥
ఇతీదం కీర్తనీయస్య కేశవస్య మహాత్మనః ।
నామ్నాం సహస్రం దివ్యానామశేషేణ ప్రకీర్తితమ్ ॥
య ఇదం శృణుయాన్నిత్యం యశ్చాపి పరికీర్తయేత్ ।
నాశుభం ప్రాప్నుయాత్ కిఞ్చిత్ సోఽముత్రేహ చ మానవః ॥
వేదాన్తగో బ్రాహ్మణః స్యాత్ క్షత్రియో విజయీ భవేత్ ।
వైశ్యో ధనసమృద్ధః స్యాచ్ఛూద్రః సుఖమవాప్నుయాత్ ॥
ధర్మార్థీ ప్రాప్నుయాద్ ధర్మమర్థార్థీ చార్థమాప్నుయాత్ ।
కామానవాప్నుయాత్ కామీ ప్రజార్థీ చాప్నుయాత్ ప్రజామ్ ॥
Jump to:
Sahasranama (1000 Names)
|| Poorvapeethika ||
Shuklambaradharam Vishnum Shashivarnam Chaturbhujam,
Prasanna-Vadanam Dhyayet Sarva-Vighnopashantaye.
Yasya Dvirada-Vaktra-Adyah Parishadyah Parah Shatam,
Vighnam Nighnanti Satatam Vishvaksenam Tam-Ashraye.
Vyasam Vasishtha-Naptaram Shakteh Pautram-Akalmasham,
Parasharatmajam Vande Shukatatam Taponidhim.
|| Dhyanam ||
Ksheerodanvat-Pradeshe Shuchi-Mani-Vilasat-Saikate Mauktikanam,
Mala-Kliptasanasthah Sphatika-Mani-Nibhair-Mauktikair-Manditangah.
Shubhrair-Abhrair-Adabhrair-Upari-Virachitair-Mukta-Peeyoosha-Varshaih,
Anandee Nah Puneeyad-Arinalina-Gada-Shankha-Panir-Mukundah.
|| Moola Stotram ||
Om Vishwam Vishnur-Vashatkaro Bhoota-Bhavya-Bhavat-Prabhuh,
Bhootakrid Bhootabhrid Bhavo Bhootatma Bhootabhavanah. (1)
Pootatma Paramatma Cha Muktanam Parama Gatih,
Avyayah Purushah Sakshi Kshetrajno'kshara Eva Cha. (2)
Yogo Yogavidam Neta Pradhana-Purusheshwarah,
Narasimha-Vapuh Shreeman Keshavah Purushottamah. (3)
Sarvah Sharvah Shivah Sthanur-Bhootadir-Nidhir-Avyayah,
Sambhavo Bhavano Bharta Prabhavah Prabhur-Eeshwarah. (4)
Swayambhooh Shambhur-Aadityah Pushkaraksho Mahaswanah,
Anadinidhano Dhata Vidhata Dhaturuttamah. (5)
Aprameyo Hrishikeshah Padmanabho'maraprabhuh,
Vishwakarma Manus-Twashta Sthavishthah Sthaviro Dhruvah. (6)
Agrahyah Shashwatah Krishno Lohitakshah Pratardanah,
Prabhootas-Trikakubdhama Pavitram Mangalam Param. (7)
Eshanah Pranadah Prano Jyeshthah Shreshthah Prajapatih,
Hiranyagarbho Bhoogarbho Madhavo Madhusudanah. (8)
Eeshwaro Vikrami Dhanvee Medhavi Vikramah Kramah,
Anuttamo Duradharshah Kritajnah Kritir-Atmavan. (9)
Sureshah Sharanam Sharma Vishwaretah Prajabhavah,
Ahah Samvatsaro Vyalah Pratyayah Sarvadarshanah. (10)
Ajah Sarveshwarah Siddhah Siddhih Sarvadir-Achyutah,
Vrishakapir-Ameyatma Sarva-Yoga-Vinihsritah. (11)
Vasur-Vasumanah Satyah Samatma'sammitah Samah,
Amoghah Pundareekaksho Vrishakarma Vrishakritih. (12)
Rudro Bahushira Babhrur-Vishwayonih Shuchishravah,
Amritah Shashwatah Sthanur-Vararoho Mahatapah. (13)
Sarvagah Sarvavid-Bhanur-Vishvakseno Janardanah,
Vedo Vedavid-Avyango Vedango Vedavit Kavih. (14)
Lokadhyakshah Suradhyaksho Dharmadhyakshah Kritakritah,
Chaturatma Chaturvyoohash-Chaturdamstrash-Chaturbhujah. (15)
Bhrajishnur-Bhojanam Bhokta Sahishnur-Jagadadijah,
Anagho Vijayo Jeta Vishwayonih Punarvasuh. (16)
Upendro Vamanah Pramshur-Amoghah Shuchir-Oorjitah,
Ateendrah Sangrahah Sargo Dhritatma Niyamo Yamah. (17)
Vedyo Vaidyah Sada-Yogi Veeraha Madhavo Madhuh,
Ateendriyo Mahamayo Mahotsaho Mahabalah. (18)
Mahabuddhir-Mahaveeryo Mahashaktir-Mahadyutih,
Anirdeshya-Vapuh Shreeman-Ameyatma Mahadridhrik. (19)
Maheshvaso Maheebharta Shrinivasah Satam Gatih,
Aniruddhah Suranando Govindo Govidam Patih. (20)
|| Phalashruti ||
Iteedam Keertaneeyasya Keshavasya Mahatmanah,
Namnam Sahasram Divyanam-Asheshena Prakeertitam.
Ya Idam Shrinuyan-Nityam Yashchapi Parikeertayet,
Nashubham Prapnuyat Kinchit So'mutreha Cha Manavah.
Vedantago Brahmano Syat Kshatriyo Vijayee Bhavet,
Vaishyo Dhana-Samriddhah Syac-Chhudrah Sukham-Avapnuyat.
Dharmarthee Prapnuyad Dharmam-Artharthee Chartham-Apnuyat,
Kaman-Avapnuyat Kamee Prajarthee Chapnuyat Prajam.
Jump to:
Sahasranama
॥ పూర్వపీఠికా ॥
శుక్లామ్బరధరం విష్ణుం శశివర్ణం చతుర్భుజమ్ ।
ప్రసన్నవదనం ధ్యాయేత్ సర్వవిఘ్నోపశాన్తయే ॥
|| Poorvapeethika ||
Shuklambaradharam Vishnum Shashivarnam Chaturbhujam,
Prasanna-Vadanam Dhyayet Sarva-Vighnopashantaye.
Yasya Dvirada-Vaktra-Adyah Parishadyah Parah Shatam,
Vighnam Nighnanti Satatam Vishvaksenam Tam-Ashraye.
Vyasam Vasishtha-Naptaram Shakteh Pautram-Akalmasham,
Parasharatmajam Vande Shukatatam Taponidhim.
యస్య ద్విరదవక్త్రాద్యాః పారిషద్యాః పరః శతమ్ ।
విఘ్నం నిఘ్నన్తి సతతం విష్వక్సేనం తమాశ్రయే ॥
|| Dhyanam ||
Ksheerodanvat-Pradeshe Shuchi-Mani-Vilasat-Saikate Mauktikanam,
Mala-Kliptasanasthah Sphatika-Mani-Nibhair-Mauktikair-Manditangah.
Shubhrair-Abhrair-Adabhrair-Upari-Virachitair-Mukta-Peeyoosha-Varshaih,
Anandee Nah Puneeyad-Arinalina-Gada-Shankha-Panir-Mukundah.
వ్యాసం వసిష్ఠనప్తారం శక్తేః పౌత్రమకల్మషమ్ ।
పరాశరాత్మజం వన్దే శుకతాతం తపోనిధిమ్ ॥
|| Moola Stotram ||
Om Vishwam Vishnur-Vashatkaro Bhoota-Bhavya-Bhavat-Prabhuh,
Bhootakrid Bhootabhrid Bhavo Bhootatma Bhootabhavanah. (1)
వ్యాసాయ విష్ణురూపాయ వ్యాసరూపాయ విష్ణవే ।
నమో వై బ్రహ్మనిధయే వాసిష్ఠాయ నమో నమః ॥
Pootatma Paramatma Cha Muktanam Parama Gatih,
Avyayah Purushah Sakshi Kshetrajno'kshara Eva Cha. (2)
॥ ధ్యానమ్ ॥
క్షీరోదన్వత్ప్రదేశే శుచిమణివిలసత్సైకతే మౌక్తికానాం
మాలాక్లృప్తాసనస్థః స్ఫటికమణినిభైర్మౌక్తికైర్మణ్డితాఙ్గః ।
శుభ్రైరభ్రైరదభ్రైరుపరివిరచితైర్ముక్తపీయూషవర్షైః
ఆనన్దీ నః పునీయాదరినలినగదాశఙ్ఖపాణిర్ముకున్దః ॥
Yogo Yogavidam Neta Pradhana-Purusheshwarah,
Narasimha-Vapuh Shreeman Keshavah Purushottamah. (3)
భూః పాదౌ యస్య నాభిర్వియదసురనిలశ్చన్ద్రసూర్యౌ చ నేత్రే
కర్ణావాశాః శిరో ద్యౌర్ముఖమపి దహనో యస్య వాస్తేయమబ్ధిః ।
అన్తస్థం యస్య విశ్వం సురనరఖగగోభోగిగన్ధర్వదైత్యైః
చిత్రం రంరమ్యతే తం త్రిభువనవపుషం విష్ణుమీశం నమామి ॥
Sarvah Sharvah Shivah Sthanur-Bhootadir-Nidhir-Avyayah,
Sambhavo Bhavano Bharta Prabhavah Prabhur-Eeshwarah. (4)
॥ మూల స్తోత్రమ్ ॥
విశ్వం విష్ణుర్వషట్కారో భూతభవ్యభవత్ప్రభుః ।
భూతకృద్ భూతభృద్ భావో భూతాత్మా భూతభావనః ॥ ౧ ॥
Swayambhooh Shambhur-Aadityah Pushkaraksho Mahaswanah,
Anadinidhano Dhata Vidhata Dhaturuttamah. (5)
పూతాత్మా పరమాత్మా చ ముక్తానాం పరమా గతిః ।
అవ్యయః పురుషః సాక్షీ క్షేత్రజ్ఞోఽక్షర ఏవ చ ॥ ౨ ॥
Aprameyo Hrishikeshah Padmanabho'maraprabhuh,
Vishwakarma Manus-Twashta Sthavishthah Sthaviro Dhruvah. (6)
యోగో యోగవిదాం నేతా ప్రధానపురుషేశ్వరః ।
నారసింహవపుః శ్రీమాన్ కేశవః పురుషోత్తమః ॥ ౩ ॥
Agrahyah Shashwatah Krishno Lohitakshah Pratardanah,
Prabhootas-Trikakubdhama Pavitram Mangalam Param. (7)
సర్వః శర్వః శివః స్థాణుర్భూతాదిర్నిధిరవ్యయః ।
సమ్భవో భావనో భర్తా ప్రభవః ప్రభురీశ్వరః ॥ ౪ ॥
Eshanah Pranadah Prano Jyeshthah Shreshthah Prajapatih,
Hiranyagarbho Bhoogarbho Madhavo Madhusudanah. (8)
స్వయమ్భూః శమ్భురాదిత్యః పుష్కరాక్షో మహాస్వనః ।
అనాదినిధనో ధాతా విధాతా ధాతురుత్తమః ॥ ౫ ॥
Eeshwaro Vikrami Dhanvee Medhavi Vikramah Kramah,
Anuttamo Duradharshah Kritajnah Kritir-Atmavan. (9)
అప్రమేయో హృషీకేశః పద్మనాభోఽమరప్రభుః ।
విశ్వకర్మా మనుస్త్వష్టా స్థవిష్ఠః స్థవిరో ధ్రువః ॥ ౬ ॥
Sureshah Sharanam Sharma Vishwaretah Prajabhavah,
Ahah Samvatsaro Vyalah Pratyayah Sarvadarshanah. (10)
అగ్రాహ్యః శాశ్వతః కృష్ణో లోహితాక్షః ప్రతర్దనః ।
ప్రభూతస్త్రికకుబ్ధామ పవిత్రం మఙ్గలం పరమ్ ॥ ౭ ॥
Ajah Sarveshwarah Siddhah Siddhih Sarvadir-Achyutah,
Vrishakapir-Ameyatma Sarva-Yoga-Vinihsritah. (11)
ఈశానః ప్రాణదః ప్రాణో జ్యేష్ఠః శ్రేష్ఠః ప్రజాపతిః ।
హిరణ్యగర్భో భూగర్భో మాధవో మధుసూదనః ॥ ౮ ॥
Vasur-Vasumanah Satyah Samatma'sammitah Samah,
Amoghah Pundareekaksho Vrishakarma Vrishakritih. (12)
ఈశ్వరో విక్రమీ ధన్వీ మేధావీ విక్రమః క్రమః ।
అనుత్తమో దురాధర్షః కృతజ్ఞః కృతిరాత్మవాన్ ॥ ౯ ॥
Rudro Bahushira Babhrur-Vishwayonih Shuchishravah,
Amritah Shashwatah Sthanur-Vararoho Mahatapah. (13)
సురేశః శరణం శర్మ విశ్వరేతాః ప్రజాభవః ।
అహః సంవత్సరో వ్యాలః ప్రత్యయః సర్వదర్శనః ॥ ౧౦ ॥
Sarvagah Sarvavid-Bhanur-Vishvakseno Janardanah,
Vedo Vedavid-Avyango Vedango Vedavit Kavih. (14)
అజః సర్వేశ్వరః సిద్ధః సిద్ధిః సర్వాదిరచ్యుతః ।
వృషాకపిరమేయాత్మా సర్వయోగవినిఃసృతః ॥ ౧౧ ॥
Lokadhyakshah Suradhyaksho Dharmadhyakshah Kritakritah,
Chaturatma Chaturvyoohash-Chaturdamstrash-Chaturbhujah. (15)
వసుర్వసుమనాః సత్యః సమాత్మాఽసమ్మితః సమః ।
అమోఘః పుణ్డరీకాక్షో వృషకర్మా వృషాకృతిః ॥ ౧౨ ॥
Bhrajishnur-Bhojanam Bhokta Sahishnur-Jagadadijah,
Anagho Vijayo Jeta Vishwayonih Punarvasuh. (16)
రుద్రో బహుశిరా బభ్రుర్విశ్వయోనిః శుచిశ్రవాః ।
అమృతః శాశ్వతః స్థాణుర్వరారోహో మహాతపాః ॥ ౧౩ ॥
Upendro Vamanah Pramshur-Amoghah Shuchir-Oorjitah,
Ateendrah Sangrahah Sargo Dhritatma Niyamo Yamah. (17)
సర్వగః సర్వవిద్భానుర్విష్వక్సేనో జనార్దనః ।
వేదో వేదవిదవ్యఙ్గో వేదాఙ్గో వేదవిత్ కవిః ॥ ౧౪ ॥
Vedyo Vaidyah Sada-Yogi Veeraha Madhavo Madhuh,
Ateendriyo Mahamayo Mahotsaho Mahabalah. (18)
లోకాధ్యక్షః సురాధ్యక్షో ధర్మాధ్యక్షః కృతాకృతః ।
చతురాత్మా చతుర్వ్యూహశ్చతుర్దంష్ట్రశ్చతుర్భుజః ॥ ౧౫ ॥
Mahabuddhir-Mahaveeryo Mahashaktir-Mahadyutih,
Anirdeshya-Vapuh Shreeman-Ameyatma Mahadridhrik. (19)
భ్రాజిష్ణుర్భోజనం భోక్తా సహిష్ణుర్జగదాదిజః ।
అనఘో విజయో జేతా విశ్వయోనిః పునర్వసుః ॥ ౧౬ ॥
Maheshvaso Maheebharta Shrinivasah Satam Gatih,
Aniruddhah Suranando Govindo Govidam Patih. (20)
ఉపేన్ద్రో వామనః ప్రాంశురమోఘః శుచిరూర్జితః ।
అతీన్ద్రః సఙ్గ్రహః సర్గో ధృతాత్మా నియమో యమః ॥ ౧౭ ॥
|| Phalashruti ||
Iteedam Keertaneeyasya Keshavasya Mahatmanah,
Namnam Sahasram Divyanam-Asheshena Prakeertitam.
Ya Idam Shrinuyan-Nityam Yashchapi Parikeertayet,
Nashubham Prapnuyat Kinchit So'mutreha Cha Manavah.
Vedantago Brahmano Syat Kshatriyo Vijayee Bhavet,
Vaishyo Dhana-Samriddhah Syac-Chhudrah Sukham-Avapnuyat.
Dharmarthee Prapnuyad Dharmam-Artharthee Chartham-Apnuyat,
Kaman-Avapnuyat Kamee Prajarthee Chapnuyat Prajam.
వేద్యో వైద్యః సదాయోగీ వీరహా మాధవో మధుః ।
అతీన్ద్రియో మహామాయో మహోత్సాహో మహాబలః ॥ ౧౮ ॥
మహాబుద్ధిర్మహావీర్యో మహాశక్తిర్మహాద్యుతిః ।
అనిర్దేశ్యవపుః శ్రీమానమేయాత్మా మహాద్రిధృక్ ॥ ౧౯ ॥
మహేష్వాసో మహీభర్తా శ్రీనివాసః సతాం గతిః ।
అనిరుద్ధః సురానన్దో గోవిన్దో గోవిదాం పతిః ॥ ౨౦ ॥
మరీచిర్దమనో హంసః సుపర్ణో భుజగోత్తమః ।
హిరణ్యనాభః సుతపాః పద్మనాభః ప్రజాపతిః ॥ ౨౧ ॥
అమృత్యుః సర్వదృక్ సింహః సన్ధాతా సన్ధిమాన్ స్థిరః ।
అజో దుర్మర్షణః శాస్తా విశ్రుతాత్మా సురారిహా ॥ ౨౨ ॥
గురుర్గురుతమో ధామ సత్యః సత్యపరాక్రమః ।
నిమిషోఽనిమిషః స్రగ్వీ వాచస్పతిరుదారధీః ॥ ౨౩ ॥
అగ్రణీర్గ్రామణీః శ్రీమాన్ న్యాయో నేతా సమీరణః ।
సహస్రమూర్ధా విశ్వాత్మా సహస్రాక్షః సహస్రపాత్ ॥ ౨౪ ॥
ఆవర్తనో నివృత్తాత్మా సంవృతః సమ్ప్రమర్దనః ।
అహఃసంవర్తకో వహ్నిరనిలో ధరణీధరః ॥ ౨౫ ॥
సుప్రసాదః ప్రసన్నాత్మా విశ్వధృగ్విశ్వభుగ్విభుః ।
సత్కర్తా సత్కృతః సాధుర్జహ్నుర్నారాయణో నరః ॥ ౨౬ ॥
అసంఖ్యేయోఽప్రమేయాత్మా విశిష్టః శిష్టకృచ్ఛుచిః ।
సిద్ధార్థః సిద్ధసఙ్కల్పః సిద్ధిదః సిద్ధిసాధనః ॥ ౨౭ ॥
వృషాహీ వృషభో విష్ణుర్వృషపర్వా వృషోదరః ।
వర్ధనో వర్ధమానశ్చ వివిక్తః శ్రుతిసాగరః ॥ ౨౮ ॥
సుభుజో దుర్ధరో వాగ్మీ మహేన్ద్రో వసుదో వసుః ।
నైకరూపో బృహద్రూపః శిపివిష్టః ప్రకాశనః ॥ ౨౯ ॥
ఓజస్తేజోద్యుతిధరః ప్రకాశాత్మా ప్రతాపనః ।
ఋద్ధః స్పష్టాక్షరో మన్త్రశ్చన్ద్రాంశుర్భాస్కరద్యుతిః ॥ ౩౦ ॥
అమృతాంశూద్భవో భానుః శశబిన్దుః సురేశ్వరః ।
ఔషధం జగతః సేతుః సత్యధర్మపరాక్రమః ॥ ౩౧ ॥
భూతభవ్యభవన్నాథః పవనః పావనోఽనలః ।
కామహా కామకృత్ కాన్తః కామః కామప్రదః ప్రభుః ॥ ౩౨ ॥
యుగాదికృద్ యుగావర్తో నైకమాయో మహాశనః ।
అదృశ్యో వ్యక్తరూపశ్చ సహస్రజిదనన్తజిత్ ॥ ౩౩ ॥
ఇష్టోఽవిశిష్టః శిష్టేష్టః శిఖణ్డీ నహుషో వృషః ।
క్రోధహా క్రోధకృత్ కర్తా విశ్వబాహుర్మహీధరః ॥ ౩౪ ॥
అచ్యుతః ప్రథితః ప్రాణః ప్రాణదో వాసవానుజః ।
అపాంనిధిరధిష్ఠానమప్రమత్తః ప్రతిష్ఠితః ॥ ౩౫ ॥
స్కన్దః స్కన్దధరో ధుర్యో వరదో వాయువాహనః ।
వాసుదేవో బృహద్భానురాదిదేవః పురన్దరః ॥ ౩౬ ॥
అశోకస్తారణస్తారః శూరః శౌరిర్జనేశ్వరః ।
అనుకూలః శతావర్తః పద్మీ పద్మనిభేక్షణః ॥ ౩౭ ॥
పద్మనాభోఽరవిన్దాక్షః పద్మగర్భః శరీరభృత్ ।
మహర్ద్ధిరృద్ధో వృద్ధాత్మా మహాక్షో గరుడధ్వజః ॥ ౩౮ ॥
అతులో శరభో భీమః సమయజ్ఞో హవిర్హరిః ।
సర్వలక్షణలక్షణ్యో లక్ష్మీవాన్ సమితిఞ్జయః ॥ ౩౯ ॥
విక్షరో రోహితో మార్గో హేతుర్దామోదరః సహః ।
మహీధరో మహాభాగో వేగవానమితాశనః ॥ ౪౦ ॥
ఉద్భవః క్షోభణో దేవః శ్రీగర్భః పరమేశ్వరః ।
కరణం కారణం కర్తా వికర్తా గహనో గుహః ॥ ౪౧ ॥
వ్యవసాయో వ్యవస్థానః సంస్థానః స్థానదో ధ్రువః ।
పరర్ద్ధిః పరమస్పష్టస్తుష్టః పుష్టః శుభేక్షణః ॥ ౪౨ ॥
రామో విరామో విరజో మార్గో నేయో నయోఽనయః ।
వీరః శక్తిమతాం శ్రేష్ఠో ధర్మో ధర్మవిదుత్తమః ॥ ౪౩ ॥
వైకుణ్ఠః పురుషః ప్రాణః ప్రాణదః ప్రణవః పృథుః ।
హిరణ్యగర్భః శత్రుఘ్నో వ్యాప్తో వాయురధోక్షజః ॥ ౪౪ ॥
ఋతుః సుదర్శనః కాలః పరమేష్ఠీ పరిగ్రహః ।
ఉగ్రః సంవత్సరో దక్షో విశ్రామో విశ్వదక్షిణః ॥ ౪౫ ॥
విస్తారః స్థావరస్థాణుః ప్రమాణం బీజమవ్యయమ్ ।
అర్థోఽనర్థో మహాకోశో మహాభోగో మహాధనః ॥ ౪౬ ॥
అనిర్విణ్ణః స్థవిష్ఠోఽభూర్ధర్మయూపో మహామఖః ।
నక్షత్రనేమిర్నక్షత్రీ క్షమః క్షామః సమీహనః ॥ ౪౭ ॥
యజ్ఞ ఇజ్యో మహేజ్యశ్చ క్రతుః సత్రం సతాం గతిః ।
సర్వదర్శీ విముక్తాత్మా సర్వజ్ఞో జ్ఞానముత్తమమ్ ॥ ౪౮ ॥
సువ్రతః సుముఖః సూక్ష్మః సుఘోషః సుఖదః సుహృత్ ।
మనోహరో జితక్రోధో వీరబాహుర్విదారణః ॥ ౪౯ ॥
స్వాపనః స్వవశో వ్యాపీ నైకాత్మా నైకకర్మకృత్ ।
వత్సరో వత్సలో వత్సీ రత్నగర్భో ధనేశ్వరః ॥ ౫౦ ॥
ధర్మగుబ్ ధర్మకృద్ ధర్మీ సదసత్క్షరమక్షరమ్ ।
అవిజ్ఞాతా సహస్రాంశుర్విధాతా కృతలక్షణః ॥ ౫౧ ॥
గభస్తినేమిః సత్త్వస్థః సింహో భూతమహేశ్వరః ।
ఆదిదేవో మహాదేవో దేవేశో దేవభృద్ గురుః ॥ ౫౨ ॥
ఉత్తరో గోపతిర్గోప్తా జ్ఞానగమ్యః పురాతనః ।
శరీరభూతభృద్ భోక్తా కపీన్ద్రో భూరిదక్షిణః ॥ ౫౩ ॥
సోమపోఽమృతపః సోమః పురుజిత్ పురుసత్తమః ।
వినయో జయః సత్యసన్ధో దాశార్హః సాత్త్వతాం పతిః ॥ ౫౪ ॥
జీవో వినయితా సాక్షీ ముకున్దోఽమితవిక్రమః ।
అమ్భోనిధిరనన్తాత్మా మహోదధిశయోఽన్తకః ॥ ౫౫ ॥
అజో మహార్హః స్వాభావ్యో జితామిత్రః ప్రమోదనః ।
ఆనన్దో నన్దనో నన్దః సత్యధర్మా త్రివిక్రమః ॥ ౫౬ ॥
మహర్షిః కపిలాచార్యః కృతజ్ఞో మేదినీపతిః ।
త్రిపదస్త్రిదశాధ్యక్షో మహాశృఙ్గః కృత Fabian కృతాన్తకృత్ ॥ ౫౭ ॥
మహావరాహో గోవిన్దః సుషేణః కనకాఙ్గదీ ।
గుహ్యో గభీరో గహనో గుప్తశ్చక్రగదాధరః ॥ ౫౮ ॥
వేధాః స్వాఙ్గోఽజితః కృష్ణో దృఢః సంకర్షణోఽచ్యుతః ।
వరుణో వారుణో వృక్షః పుష్కరాక్షో మహామనాః ॥ ౫౯ ॥
భగవాన్ భగహాఽఽనన్దీ వనమాలీ హలాయుధః ।
ఆదిత్యో జ్యోతిరాదిత్యః సహిష్ణుర్గతిసత్తమః ॥ ౬౦ ॥
సుధన్వా ఖణ్డపరశుర్దారుణో ద్రవిణప్రదః ।
దివఃస్పృక్ సర్వదృగ్వ్యాసో వాచస్పతిరయోనిజః ॥ ౬౧ ॥
త్రిసామా సామగః సామ నిర్వాణం భేషజం భిషక్ ।
సంన్యాసకృచ్ఛమః శాన్తో నిష్ఠా శాన్తిః పరాయణమ్ ॥ ౬౨ ॥
శుభాఙ్గః శాన్తిదః స్రష్టా కుముదః కువలేశయః ।
గోహితో గోపతిర్గోప్తా వృషభాక్షో వృషప్రియః ॥ ౬౩ ॥
అనివర్తీ నివృత్తాత్మా సంక్షేప్తా క్షేమకృచ్ఛివః ।
శ్రీవత్సవక్షాః శ్రీవాసః శ్రీపతిః శ్రీమతాం వరః ॥ ౬౪ ॥
శ్రీదః శ్రీశః శ్రీనివాసః శ్రీనిధిః శ్రీవిభావనః ।
శ్రీధరః శ్రీకరః శ్రేయః శ్రీమాఁల్లోకత్రయాశ్రయః ॥ ౬౫ ॥
స్వక్షః స్వఙ్గః శతానన్దో నన్దిర్జ్యోతిర్గణేశ్వరః ।
విజితాత్మాఽవిధేయాత్మా సత్కీర్తిశ్ఛిన్నసంశయః ॥ ౬౬ ॥
ఉదీర్ణః సర్వతశ్చక్షురనీశః శాశ్వతస్థిరః ।
భూశయో భూషణో భూతిర్విశోకః శోకనాశనః ॥ ౬౭ ॥
అర్చిష్మానర్చితః కుమ్భో విశుద్ధాత్మా విశోధనః ।
అనిరుద్ధోఽప్రతిరథః ప్రద్యుమ్నోఽమితవిక్రమః ॥ ౬౮ ॥
కాలనేపినిహా వీరః శౌరిః శూరజనేశ్వరః ।
త్రిలోకాత్మా త్రిలోకేశః కేశవః కేశిహా హరిః ॥ ౬౯ ॥
కామదేవః కామపాలః కామీ కాన్తః కృతాగమః ।
అనిర్దేశ్యవపుర్విష్ణుర్వీరోఽనన్తో ధనఞ్జయః ॥ ౭౦ ॥
బ్రహ్మణ్యో బ్రహ్మకృద్ బ్రహ్మా బ్రహ్మ బ్రహ్మవివర్ధనః ।
బ్రహ్మవిద్ బ్రాహ్మణో బ్రహ్మీ బ్రహ్మజ్ఞో బ్రాహ్మణప్రియః ॥ ౭౧ ॥
మహాక్రమో మహాకర్మా మహాతేజా మహోరగః ।
మహాక్రతుర్మహాయజ్వా మహాయజ్ఞో మహాహవిః ॥ ౭౨ ॥
స్తవ్యః స్తవప్రియః స్తోత్రం స్తుతిః స్తోతా రణప్రియః ।
పూర్ణః పూరయితా పుణ్యః పుణ్యకీర్తిరనామయః ॥ ౭౩ ॥
మనోజవస్తీర్థకరో వసురేతా వసుప్రదః ।
వసుప్రదో వాసుదేవో వసుర్వసుమనా హవిః ॥ ౭౪ ॥
సద్గతిః సత్కృతిః సత్తా సద్భూతిః సత్పరాయణః ।
శూరసేనో యదుశ్రేష్ఠః సన్నివాసః సుయామునః ॥ ౭౫ ॥
భూతావాసో వాసుదేవః సర్వాసునిలయోఽనలః ।
దర్పహా దర్పదో దృప్తో దుర్ధరోఽథాపరాజితః ॥ ౭౬ ॥
విశ్వమూర్తిర్మహామూర్తిర్దీప్తమూర్తిరమూర్తిమాన్ ।
అనేకమూర్తిరవ్యక్తః శతమూర్తిః శతాననః ॥ ౭౭ ॥
ఏకో నైకః సవః కః కిం యత్ తత్ పదమనుత్తమమ్ ।
లోకబన్ధుర్లోకనాథో మాధవో భక్తవత్సలః ॥ ౭౮ ॥
సువర్ణవర్ణో హేమాఙ్గో వరాఙ్గశ్చన్దనాఙ్గదీ ।
వీరహా విషమః శూన్యో ఘృతాశీరచలశ్చలః ॥ ౭౯ ॥
అమానీ మానదో మాన్యో లోకస్వామీ త్రిలోకధృక్ ।
సుమేధా మేధజో ధన్యః సత్యమేధా ధరాధరః ॥ ౮౦ ॥
తేజోవృషో ద్యుతిధరః సర్వశస్త్రభృతాం వరః ।
ప్రగ్రహో నిగ్రహో వ్యగ్రో నైకశృఙ్గో గదాగ్రజః ॥ ౮౧ ॥
చతుర్మూర్తిశ్చతుర్బాహుశ్చతుర్వ్యూహశ్చతుర్గతిః ।
చతురాత్మా చతుర్భావశ్చతుర్వేదవిదేకపాత్ ॥ ౮౨ ॥
సమావర్తోఽనివృత్తాత్మా దుర్జయో దురతిక్రమః ।
దుర్లభో దుర్గమో దుర్గో దురావాసో దురారిహా ॥ ౮౩ ॥
శుభాఙ్గో లోకసారఙ్గః సుతన్తుస్తన్తువర్ధనః ।
ఇన్ద్రకర్మా మహాకర్మా కృతకర్మా కృతాగమః ॥ ౮౪ ॥
ఉద్భవః సున్దరః సున్దో రత్ననాభః సులోచనః ।
అర్కో వాజసనః శృఙ్గీ జయన్తః సర్వవిజ్జయీ ॥ ౮౫ ॥
సువర్ణబిన్దురక్షోభ్యః సర్వవాగీశ్వరేశ్వరః ।
మహాహ్రదో మహాగర్తో మహాభూతో మహానిధిః ॥ ౮౬ ॥
కుముదః కున్దరః కున్దః పర్జన్యః పావనోఽనిలః ।
అమృతాశోఽమృతవపుః సర్వజ్ఞః సర్వతోముఖః ॥ ౮౭ ॥
సులభః సువ్రతః సిద్ధః శత్రుజిచ్ఛత్రుతాపనః ।
న్యగ్రోధోదుమ్బరోఽశ్వత్థశ్చాణూరాన్ధ్రనిషూదనః ॥ ౮౮ ॥
సహస్రార్చిః సప్తజిహ్వః సప్తైధాః సప్తవాహనః ।
అమూర్తిరనఘోఽచిన్త్యో భయకృద్ భయనాశనః ॥ ౮౯ ॥
అణుర్బృహత్ కృశః స్థూలో గుణభృన్నిర్గుణో మహాన్ ।
అధృతః స్వధృతః స్వాస్యః ప్రాగ్వంశో వంశవర్ధనః ॥ ౯౦ ॥
భారభృత్ కథితో యోగీ యోగీశః సర్వకామదః ।
ఆశ్రమః శ్రమణః క్షామః సుపర్ణో వాయువాహనః ॥ ౯౧ ॥
ధనుర్ధరో ధనుర్వేదో దణ్డో దమయితా దమః ।
అపరాజితః సర్వసహో నియన్తాఽనియమోఽయమః ॥ ౯౨ ॥
సత్త్వవాన్ సాత్త్వికః సత్యః సత్యధర్మపరాయణః ।
అభిప్రాయః ప్రియార్హోఽర్హః ప్రియకృత్ ప్రీతివర్ధనః ॥ ౯౩ ॥
విహాయసగతిర్జ్యోతిః సురుచిర్హుతభుగ్విభుః ।
రవిర్విరోచనః సూర్యః సవితా రవిలోచనః ॥ ౯౪ ॥
అనన్తో హుతభుగ్ భోక్తా సుఖదో నైకజోఽగ్రజః ।
అనిర్విణ్ణః సదామర్షీ లోకాధిష్ఠానమద్భుతః ॥ ౯౫ ॥
సనాత్ సనాతనతమః కపిలః కపిరవ్యయః ।
స్వస్తిదః స్వస్తికృత్ స్వస్తి స్వస్తిభుక్ స్వస్తిదక్షిణః ॥ ౯౬ ॥
అరౌద్రః కుణ్డలీ చక్రీ విక్రమ్యూర్జితశాసనః ।
శబ్దాతిగః శబ్దసహః శిశిరః శర్వరీకరః ॥ ౯౭ ॥
అక్రూరః పేశలో దక్షో దక్షిణః క్షమిణాం వరః ।
విద్వత్తమో వీతభయః పుణ్యశ్రవణకీర్తనః ॥ ౯౮ ॥
ఉత్తారణో దుష్కృతిహా పుణ్యో దుఃస్వప్ననాశనః ।
వీరహా రక్షణః సన్తో జీవనః పర్యవస్థితః ॥ ౯౯ ॥
అనేకరూపోఽనన్తరూపః శ్రీదః శ్రీశః శ్రీపతిః ।
సర్వార్థసాధకః స్వామీ సర్వజ్ఞః సర్వతోముఖః ॥ ౧౦౦ ॥
సద్గతిః సత్కృతిః సత్యః సర్వపాపప్రణాశనః ।
విష్ణుః సహస్రనామాయ సర్వకామఫలప్రదః ॥ ౧౦౧ ॥
॥ ఫలశ్రుతిః ॥
ఇతీదం కీర్తనీయస్య కేశవస్య మహాత్మనః ।
నామ్నాం సహస్రం దివ్యానామశేషేణ ప్రకీర్తితమ్ ॥
య ఇదం శృణుయాన్నిత్యం యశ్చాపి పరికీర్తయేత్ ।
నాశుభం ప్రాప్నుయాత్ కిఞ్చిత్ సోఽముత్రేహ చ మానవః ॥
వేదాన్తగో బ్రాహ్మణః స్యాత్ క్షత్రియో విజయీ భవేత్ ।
వైశ్యో ధనసమృద్ధః స్యాచ్ఛూద్రః సుఖమవాప్నుయాత్ ॥
ధర్మార్థీ ప్రాప్నుయాద్ ధర్మమర్థార్థీ చార్థమాప్నుయాత్ ।
కామానవాప్నుయాత్ కామీ ప్రజార్థీ చాప్నుయాత్ ప్రజామ్ ॥
॥ పూర్వపీఠికా ॥
శుక్లామ్బరధరం విష్ణుం శశివర్ణం చతుర్భుజమ్ ।
ప్రసన్నవదనం ధ్యాయేత్ సర్వవిఘ్నోపశాన్తయే ॥
|| Poorvapeethika ||
Shuklambaradharam Vishnum Shashivarnam Chaturbhujam,
Prasanna-Vadanam Dhyayet Sarva-Vighnopashantaye.
Yasya Dvirada-Vaktra-Adyah Parishadyah Parah Shatam,
Vighnam Nighnanti Satatam Vishvaksenam Tam-Ashraye.
Vyasam Vasishtha-Naptaram Shakteh Pautram-Akalmasham,
Parasharatmajam Vande Shukatatam Taponidhim.
భావార్థం: परिचय एवं उत्पत्ति:
श्री विष्णु सहस्रनाम महाभारत के अनुशासन पर्व के अंतर्गत भीष्म पितामह द्वारा धर्मराज युधिष्ठिर को शरशय्या से दिया गया उपदेश है। इसमें भगवान महाविष्णु के एक सहस्र (१०००) दिव्य नामों का संकलन है, जो परब्रह्म परमात्मा के अनन्त गुणों, रूपों, लीलाओं एवं महिमा का गुणगान करते हैं।
యస్య ద్విరదవక్త్రాద్యాః పారిషద్యాః పరః శతమ్ ।
విఘ్నం నిఘ్నన్తి సతతం విష్వక్సేనం తమాశ్రయే ॥
|| Dhyanam ||
Ksheerodanvat-Pradeshe Shuchi-Mani-Vilasat-Saikate Mauktikanam,
Mala-Kliptasanasthah Sphatika-Mani-Nibhair-Mauktikair-Manditangah.
Shubhrair-Abhrair-Adabhrair-Upari-Virachitair-Mukta-Peeyoosha-Varshaih,
Anandee Nah Puneeyad-Arinalina-Gada-Shankha-Panir-Mukundah.
భావార్థం: महत्व एवं फलश्रुति:
आदिशंकराचार्य जी ने इस स्तोत्र पर पहला भाष्य लिखकर इसे सनातन धर्म का शिरोमणि स्तोत्र सिद्ध किया। जो मनुष्य नित्य इस पावन सहस्रनाम का पाठ अथवा श्रवण करता है, वह इस लोक में समस्त अमंगल, ग्रह-दोष, भय एवं व्याधियों से मुक्त होकर धर्म, अर्थ, काम और मोक्ष—चारों पुरुषार्थों को प्राप्त करता है।
వ్యాసం వసిష్ఠనప్తారం శక్తేః పౌత్రమకల్మషమ్ ।
పరాశరాత్మజం వన్దే శుకతాతం తపోనిధిమ్ ॥
|| Moola Stotram ||
Om Vishwam Vishnur-Vashatkaro Bhoota-Bhavya-Bhavat-Prabhuh,
Bhootakrid Bhootabhrid Bhavo Bhootatma Bhootabhavanah. (1)
వ్యాసాయ విష్ణురూపాయ వ్యాసరూపాయ విష్ణవే ।
నమో వై బ్రహ్మనిధయే వాసిష్ఠాయ నమో నమః ॥
Pootatma Paramatma Cha Muktanam Parama Gatih,
Avyayah Purushah Sakshi Kshetrajno'kshara Eva Cha. (2)
॥ ధ్యానమ్ ॥
క్షీరోదన్వత్ప్రదేశే శుచిమణివిలసత్సైకతే మౌక్తికానాం
మాలాక్లృప్తాసనస్థః స్ఫటికమణినిభైర్మౌక్తికైర్మణ్డితాఙ్గః ।
శుభ్రైరభ్రైరదభ్రైరుపరివిరచితైర్ముక్తపీయూషవర్షైః
ఆనన్దీ నః పునీయాదరినలినగదాశఙ్ఖపాణిర్ముకున్దః ॥
Yogo Yogavidam Neta Pradhana-Purusheshwarah,
Narasimha-Vapuh Shreeman Keshavah Purushottamah. (3)
భూః పాదౌ యస్య నాభిర్వియదసురనిలశ్చన్ద్రసూర్యౌ చ నేత్రే
కర్ణావాశాః శిరో ద్యౌర్ముఖమపి దహనో యస్య వాస్తేయమబ్ధిః ।
అన్తస్థం యస్య విశ్వం సురనరఖగగోభోగిగన్ధర్వదైత్యైః
చిత్రం రంరమ్యతే తం త్రిభువనవపుషం విష్ణుమీశం నమామి ॥
Sarvah Sharvah Shivah Sthanur-Bhootadir-Nidhir-Avyayah,
Sambhavo Bhavano Bharta Prabhavah Prabhur-Eeshwarah. (4)
॥ మూల స్తోత్రమ్ ॥
విశ్వం విష్ణుర్వషట్కారో భూతభవ్యభవత్ప్రభుః ।
భూతకృద్ భూతభృద్ భావో భూతాత్మా భూతభావనః ॥ ౧ ॥
Swayambhooh Shambhur-Aadityah Pushkaraksho Mahaswanah,
Anadinidhano Dhata Vidhata Dhaturuttamah. (5)
పూతాత్మా పరమాత్మా చ ముక్తానాం పరమా గతిః ।
అవ్యయః పురుషః సాక్షీ క్షేత్రజ్ఞోఽక్షర ఏవ చ ॥ ౨ ॥
Aprameyo Hrishikeshah Padmanabho'maraprabhuh,
Vishwakarma Manus-Twashta Sthavishthah Sthaviro Dhruvah. (6)
యోగో యోగవిదాం నేతా ప్రధానపురుషేశ్వరః ।
నారసింహవపుః శ్రీమాన్ కేశవః పురుషోత్తమః ॥ ౩ ॥
Agrahyah Shashwatah Krishno Lohitakshah Pratardanah,
Prabhootas-Trikakubdhama Pavitram Mangalam Param. (7)
సర్వః శర్వః శివః స్థాణుర్భూతాదిర్నిధిరవ్యయః ।
సమ్భవో భావనో భర్తా ప్రభవః ప్రభురీశ్వరః ॥ ౪ ॥
Eshanah Pranadah Prano Jyeshthah Shreshthah Prajapatih,
Hiranyagarbho Bhoogarbho Madhavo Madhusudanah. (8)
స్వయమ్భూః శమ్భురాదిత్యః పుష్కరాక్షో మహాస్వనః ।
అనాదినిధనో ధాతా విధాతా ధాతురుత్తమః ॥ ౫ ॥
Eeshwaro Vikrami Dhanvee Medhavi Vikramah Kramah,
Anuttamo Duradharshah Kritajnah Kritir-Atmavan. (9)
అప్రమేయో హృషీకేశః పద్మనాభోఽమరప్రభుః ।
విశ్వకర్మా మనుస్త్వష్టా స్థవిష్ఠః స్థవిరో ధ్రువః ॥ ౬ ॥
Sureshah Sharanam Sharma Vishwaretah Prajabhavah,
Ahah Samvatsaro Vyalah Pratyayah Sarvadarshanah. (10)
అగ్రాహ్యః శాశ్వతః కృష్ణో లోహితాక్షః ప్రతర్దనః ।
ప్రభూతస్త్రికకుబ్ధామ పవిత్రం మఙ్గలం పరమ్ ॥ ౭ ॥
Ajah Sarveshwarah Siddhah Siddhih Sarvadir-Achyutah,
Vrishakapir-Ameyatma Sarva-Yoga-Vinihsritah. (11)
ఈశానః ప్రాణదః ప్రాణో జ్యేష్ఠః శ్రేష్ఠః ప్రజాపతిః ।
హిరణ్యగర్భో భూగర్భో మాధవో మధుసూదనః ॥ ౮ ॥
Vasur-Vasumanah Satyah Samatma'sammitah Samah,
Amoghah Pundareekaksho Vrishakarma Vrishakritih. (12)
ఈశ్వరో విక్రమీ ధన్వీ మేధావీ విక్రమః క్రమః ।
అనుత్తమో దురాధర్షః కృతజ్ఞః కృతిరాత్మవాన్ ॥ ౯ ॥
Rudro Bahushira Babhrur-Vishwayonih Shuchishravah,
Amritah Shashwatah Sthanur-Vararoho Mahatapah. (13)
సురేశః శరణం శర్మ విశ్వరేతాః ప్రజాభవః ।
అహః సంవత్సరో వ్యాలః ప్రత్యయః సర్వదర్శనః ॥ ౧౦ ॥
Sarvagah Sarvavid-Bhanur-Vishvakseno Janardanah,
Vedo Vedavid-Avyango Vedango Vedavit Kavih. (14)
అజః సర్వేశ్వరః సిద్ధః సిద్ధిః సర్వాదిరచ్యుతః ।
వృషాకపిరమేయాత్మా సర్వయోగవినిఃసృతః ॥ ౧౧ ॥
Lokadhyakshah Suradhyaksho Dharmadhyakshah Kritakritah,
Chaturatma Chaturvyoohash-Chaturdamstrash-Chaturbhujah. (15)
వసుర్వసుమనాః సత్యః సమాత్మాఽసమ్మితః సమః ।
అమోఘః పుణ్డరీకాక్షో వృషకర్మా వృషాకృతిః ॥ ౧౨ ॥
Bhrajishnur-Bhojanam Bhokta Sahishnur-Jagadadijah,
Anagho Vijayo Jeta Vishwayonih Punarvasuh. (16)
రుద్రో బహుశిరా బభ్రుర్విశ్వయోనిః శుచిశ్రవాః ।
అమృతః శాశ్వతః స్థాణుర్వరారోహో మహాతపాః ॥ ౧౩ ॥
Upendro Vamanah Pramshur-Amoghah Shuchir-Oorjitah,
Ateendrah Sangrahah Sargo Dhritatma Niyamo Yamah. (17)
సర్వగః సర్వవిద్భానుర్విష్వక్సేనో జనార్దనః ।
వేదో వేదవిదవ్యఙ్గో వేదాఙ్గో వేదవిత్ కవిః ॥ ౧౪ ॥
Vedyo Vaidyah Sada-Yogi Veeraha Madhavo Madhuh,
Ateendriyo Mahamayo Mahotsaho Mahabalah. (18)
లోకాధ్యక్షః సురాధ్యక్షో ధర్మాధ్యక్షః కృతాకృతః ।
చతురాత్మా చతుర్వ్యూహశ్చతుర్దంష్ట్రశ్చతుర్భుజః ॥ ౧౫ ॥
Mahabuddhir-Mahaveeryo Mahashaktir-Mahadyutih,
Anirdeshya-Vapuh Shreeman-Ameyatma Mahadridhrik. (19)
భ్రాజిష్ణుర్భోజనం భోక్తా సహిష్ణుర్జగదాదిజః ।
అనఘో విజయో జేతా విశ్వయోనిః పునర్వసుః ॥ ౧౬ ॥
Maheshvaso Maheebharta Shrinivasah Satam Gatih,
Aniruddhah Suranando Govindo Govidam Patih. (20)
ఉపేన్ద్రో వామనః ప్రాంశురమోఘః శుచిరూర్జితః ।
అతీన్ద్రః సఙ్గ్రహః సర్గో ధృతాత్మా నియమో యమః ॥ ౧౭ ॥
|| Phalashruti ||
Iteedam Keertaneeyasya Keshavasya Mahatmanah,
Namnam Sahasram Divyanam-Asheshena Prakeertitam.
Ya Idam Shrinuyan-Nityam Yashchapi Parikeertayet,
Nashubham Prapnuyat Kinchit So'mutreha Cha Manavah.
Vedantago Brahmano Syat Kshatriyo Vijayee Bhavet,
Vaishyo Dhana-Samriddhah Syac-Chhudrah Sukham-Avapnuyat.
Dharmarthee Prapnuyad Dharmam-Artharthee Chartham-Apnuyat,
Kaman-Avapnuyat Kamee Prajarthee Chapnuyat Prajam.
వేద్యో వైద్యః సదాయోగీ వీరహా మాధవో మధుః ।
అతీన్ద్రియో మహామాయో మహోత్సాహో మహాబలః ॥ ౧౮ ॥
మహాబుద్ధిర్మహావీర్యో మహాశక్తిర్మహాద్యుతిః ।
అనిర్దేశ్యవపుః శ్రీమానమేయాత్మా మహాద్రిధృక్ ॥ ౧౯ ॥
మహేష్వాసో మహీభర్తా శ్రీనివాసః సతాం గతిః ।
అనిరుద్ధః సురానన్దో గోవిన్దో గోవిదాం పతిః ॥ ౨౦ ॥
మరీచిర్దమనో హంసః సుపర్ణో భుజగోత్తమః ।
హిరణ్యనాభః సుతపాః పద్మనాభః ప్రజాపతిః ॥ ౨౧ ॥
అమృత్యుః సర్వదృక్ సింహః సన్ధాతా సన్ధిమాన్ స్థిరః ।
అజో దుర్మర్షణః శాస్తా విశ్రుతాత్మా సురారిహా ॥ ౨౨ ॥
గురుర్గురుతమో ధామ సత్యః సత్యపరాక్రమః ।
నిమిషోఽనిమిషః స్రగ్వీ వాచస్పతిరుదారధీః ॥ ౨౩ ॥
అగ్రణీర్గ్రామణీః శ్రీమాన్ న్యాయో నేతా సమీరణః ।
సహస్రమూర్ధా విశ్వాత్మా సహస్రాక్షః సహస్రపాత్ ॥ ౨౪ ॥
ఆవర్తనో నివృత్తాత్మా సంవృతః సమ్ప్రమర్దనః ।
అహఃసంవర్తకో వహ్నిరనిలో ధరణీధరః ॥ ౨౫ ॥
సుప్రసాదః ప్రసన్నాత్మా విశ్వధృగ్విశ్వభుగ్విభుః ।
సత్కర్తా సత్కృతః సాధుర్జహ్నుర్నారాయణో నరః ॥ ౨౬ ॥
అసంఖ్యేయోఽప్రమేయాత్మా విశిష్టః శిష్టకృచ్ఛుచిః ।
సిద్ధార్థః సిద్ధసఙ్కల్పః సిద్ధిదః సిద్ధిసాధనః ॥ ౨౭ ॥
వృషాహీ వృషభో విష్ణుర్వృషపర్వా వృషోదరః ।
వర్ధనో వర్ధమానశ్చ వివిక్తః శ్రుతిసాగరః ॥ ౨౮ ॥
సుభుజో దుర్ధరో వాగ్మీ మహేన్ద్రో వసుదో వసుః ।
నైకరూపో బృహద్రూపః శిపివిష్టః ప్రకాశనః ॥ ౨౯ ॥
ఓజస్తేజోద్యుతిధరః ప్రకాశాత్మా ప్రతాపనః ।
ఋద్ధః స్పష్టాక్షరో మన్త్రశ్చన్ద్రాంశుర్భాస్కరద్యుతిః ॥ ౩౦ ॥
అమృతాంశూద్భవో భానుః శశబిన్దుః సురేశ్వరః ।
ఔషధం జగతః సేతుః సత్యధర్మపరాక్రమః ॥ ౩౧ ॥
భూతభవ్యభవన్నాథః పవనః పావనోఽనలః ।
కామహా కామకృత్ కాన్తః కామః కామప్రదః ప్రభుః ॥ ౩౨ ॥
యుగాదికృద్ యుగావర్తో నైకమాయో మహాశనః ।
అదృశ్యో వ్యక్తరూపశ్చ సహస్రజిదనన్తజిత్ ॥ ౩౩ ॥
ఇష్టోఽవిశిష్టః శిష్టేష్టః శిఖణ్డీ నహుషో వృషః ।
క్రోధహా క్రోధకృత్ కర్తా విశ్వబాహుర్మహీధరః ॥ ౩౪ ॥
అచ్యుతః ప్రథితః ప్రాణః ప్రాణదో వాసవానుజః ।
అపాంనిధిరధిష్ఠానమప్రమత్తః ప్రతిష్ఠితః ॥ ౩౫ ॥
స్కన్దః స్కన్దధరో ధుర్యో వరదో వాయువాహనః ।
వాసుదేవో బృహద్భానురాదిదేవః పురన్దరః ॥ ౩౬ ॥
అశోకస్తారణస్తారః శూరః శౌరిర్జనేశ్వరః ।
అనుకూలః శతావర్తః పద్మీ పద్మనిభేక్షణః ॥ ౩౭ ॥
పద్మనాభోఽరవిన్దాక్షః పద్మగర్భః శరీరభృత్ ।
మహర్ద్ధిరృద్ధో వృద్ధాత్మా మహాక్షో గరుడధ్వజః ॥ ౩౮ ॥
అతులో శరభో భీమః సమయజ్ఞో హవిర్హరిః ।
సర్వలక్షణలక్షణ్యో లక్ష్మీవాన్ సమితిఞ్జయః ॥ ౩౯ ॥
విక్షరో రోహితో మార్గో హేతుర్దామోదరః సహః ।
మహీధరో మహాభాగో వేగవానమితాశనః ॥ ౪౦ ॥
ఉద్భవః క్షోభణో దేవః శ్రీగర్భః పరమేశ్వరః ।
కరణం కారణం కర్తా వికర్తా గహనో గుహః ॥ ౪౧ ॥
వ్యవసాయో వ్యవస్థానః సంస్థానః స్థానదో ధ్రువః ।
పరర్ద్ధిః పరమస్పష్టస్తుష్టః పుష్టః శుభేక్షణః ॥ ౪౨ ॥
రామో విరామో విరజో మార్గో నేయో నయోఽనయః ।
వీరః శక్తిమతాం శ్రేష్ఠో ధర్మో ధర్మవిదుత్తమః ॥ ౪౩ ॥
వైకుణ్ఠః పురుషః ప్రాణః ప్రాణదః ప్రణవః పృథుః ।
హిరణ్యగర్భః శత్రుఘ్నో వ్యాప్తో వాయురధోక్షజః ॥ ౪౪ ॥
ఋతుః సుదర్శనః కాలః పరమేష్ఠీ పరిగ్రహః ।
ఉగ్రః సంవత్సరో దక్షో విశ్రామో విశ్వదక్షిణః ॥ ౪౫ ॥
విస్తారః స్థావరస్థాణుః ప్రమాణం బీజమవ్యయమ్ ।
అర్థోఽనర్థో మహాకోశో మహాభోగో మహాధనః ॥ ౪౬ ॥
అనిర్విణ్ణః స్థవిష్ఠోఽభూర్ధర్మయూపో మహామఖః ।
నక్షత్రనేమిర్నక్షత్రీ క్షమః క్షామః సమీహనః ॥ ౪౭ ॥
యజ్ఞ ఇజ్యో మహేజ్యశ్చ క్రతుః సత్రం సతాం గతిః ।
సర్వదర్శీ విముక్తాత్మా సర్వజ్ఞో జ్ఞానముత్తమమ్ ॥ ౪౮ ॥
సువ్రతః సుముఖః సూక్ష్మః సుఘోషః సుఖదః సుహృత్ ।
మనోహరో జితక్రోధో వీరబాహుర్విదారణః ॥ ౪౯ ॥
స్వాపనః స్వవశో వ్యాపీ నైకాత్మా నైకకర్మకృత్ ।
వత్సరో వత్సలో వత్సీ రత్నగర్భో ధనేశ్వరః ॥ ౫౦ ॥
ధర్మగుబ్ ధర్మకృద్ ధర్మీ సదసత్క్షరమక్షరమ్ ।
అవిజ్ఞాతా సహస్రాంశుర్విధాతా కృతలక్షణః ॥ ౫౧ ॥
గభస్తినేమిః సత్త్వస్థః సింహో భూతమహేశ్వరః ।
ఆదిదేవో మహాదేవో దేవేశో దేవభృద్ గురుః ॥ ౫౨ ॥
ఉత్తరో గోపతిర్గోప్తా జ్ఞానగమ్యః పురాతనః ।
శరీరభూతభృద్ భోక్తా కపీన్ద్రో భూరిదక్షిణః ॥ ౫౩ ॥
సోమపోఽమృతపః సోమః పురుజిత్ పురుసత్తమః ।
వినయో జయః సత్యసన్ధో దాశార్హః సాత్త్వతాం పతిః ॥ ౫౪ ॥
జీవో వినయితా సాక్షీ ముకున్దోఽమితవిక్రమః ।
అమ్భోనిధిరనన్తాత్మా మహోదధిశయోఽన్తకః ॥ ౫౫ ॥
అజో మహార్హః స్వాభావ్యో జితామిత్రః ప్రమోదనః ।
ఆనన్దో నన్దనో నన్దః సత్యధర్మా త్రివిక్రమః ॥ ౫౬ ॥
మహర్షిః కపిలాచార్యః కృతజ్ఞో మేదినీపతిః ।
త్రిపదస్త్రిదశాధ్యక్షో మహాశృఙ్గః కృత Fabian కృతాన్తకృత్ ॥ ౫౭ ॥
మహావరాహో గోవిన్దః సుషేణః కనకాఙ్గదీ ।
గుహ్యో గభీరో గహనో గుప్తశ్చక్రగదాధరః ॥ ౫౮ ॥
వేధాః స్వాఙ్గోఽజితః కృష్ణో దృఢః సంకర్షణోఽచ్యుతః ।
వరుణో వారుణో వృక్షః పుష్కరాక్షో మహామనాః ॥ ౫౯ ॥
భగవాన్ భగహాఽఽనన్దీ వనమాలీ హలాయుధః ।
ఆదిత్యో జ్యోతిరాదిత్యః సహిష్ణుర్గతిసత్తమః ॥ ౬౦ ॥
సుధన్వా ఖణ్డపరశుర్దారుణో ద్రవిణప్రదః ।
దివఃస్పృక్ సర్వదృగ్వ్యాసో వాచస్పతిరయోనిజః ॥ ౬౧ ॥
త్రిసామా సామగః సామ నిర్వాణం భేషజం భిషక్ ।
సంన్యాసకృచ్ఛమః శాన్తో నిష్ఠా శాన్తిః పరాయణమ్ ॥ ౬౨ ॥
శుభాఙ్గః శాన్తిదః స్రష్టా కుముదః కువలేశయః ।
గోహితో గోపతిర్గోప్తా వృషభాక్షో వృషప్రియః ॥ ౬౩ ॥
అనివర్తీ నివృత్తాత్మా సంక్షేప్తా క్షేమకృచ్ఛివః ।
శ్రీవత్సవక్షాః శ్రీవాసః శ్రీపతిః శ్రీమతాం వరః ॥ ౬౪ ॥
శ్రీదః శ్రీశః శ్రీనివాసః శ్రీనిధిః శ్రీవిభావనః ।
శ్రీధరః శ్రీకరః శ్రేయః శ్రీమాఁల్లోకత్రయాశ్రయః ॥ ౬౫ ॥
స్వక్షః స్వఙ్గః శతానన్దో నన్దిర్జ్యోతిర్గణేశ్వరః ।
విజితాత్మాఽవిధేయాత్మా సత్కీర్తిశ్ఛిన్నసంశయః ॥ ౬౬ ॥
ఉదీర్ణః సర్వతశ్చక్షురనీశః శాశ్వతస్థిరః ।
భూశయో భూషణో భూతిర్విశోకః శోకనాశనః ॥ ౬౭ ॥
అర్చిష్మానర్చితః కుమ్భో విశుద్ధాత్మా విశోధనః ।
అనిరుద్ధోఽప్రతిరథః ప్రద్యుమ్నోఽమితవిక్రమః ॥ ౬౮ ॥
కాలనేపినిహా వీరః శౌరిః శూరజనేశ్వరః ।
త్రిలోకాత్మా త్రిలోకేశః కేశవః కేశిహా హరిః ॥ ౬౯ ॥
కామదేవః కామపాలః కామీ కాన్తః కృతాగమః ।
అనిర్దేశ్యవపుర్విష్ణుర్వీరోఽనన్తో ధనఞ్జయః ॥ ౭౦ ॥
బ్రహ్మణ్యో బ్రహ్మకృద్ బ్రహ్మా బ్రహ్మ బ్రహ్మవివర్ధనః ।
బ్రహ్మవిద్ బ్రాహ్మణో బ్రహ్మీ బ్రహ్మజ్ఞో బ్రాహ్మణప్రియః ॥ ౭౧ ॥
మహాక్రమో మహాకర్మా మహాతేజా మహోరగః ।
మహాక్రతుర్మహాయజ్వా మహాయజ్ఞో మహాహవిః ॥ ౭౨ ॥
స్తవ్యః స్తవప్రియః స్తోత్రం స్తుతిః స్తోతా రణప్రియః ।
పూర్ణః పూరయితా పుణ్యః పుణ్యకీర్తిరనామయః ॥ ౭౩ ॥
మనోజవస్తీర్థకరో వసురేతా వసుప్రదః ।
వసుప్రదో వాసుదేవో వసుర్వసుమనా హవిః ॥ ౭౪ ॥
సద్గతిః సత్కృతిః సత్తా సద్భూతిః సత్పరాయణః ।
శూరసేనో యదుశ్రేష్ఠః సన్నివాసః సుయామునః ॥ ౭౫ ॥
భూతావాసో వాసుదేవః సర్వాసునిలయోఽనలః ।
దర్పహా దర్పదో దృప్తో దుర్ధరోఽథాపరాజితః ॥ ౭౬ ॥
విశ్వమూర్తిర్మహామూర్తిర్దీప్తమూర్తిరమూర్తిమాన్ ।
అనేకమూర్తిరవ్యక్తః శతమూర్తిః శతాననః ॥ ౭౭ ॥
ఏకో నైకః సవః కః కిం యత్ తత్ పదమనుత్తమమ్ ।
లోకబన్ధుర్లోకనాథో మాధవో భక్తవత్సలః ॥ ౭౮ ॥
సువర్ణవర్ణో హేమాఙ్గో వరాఙ్గశ్చన్దనాఙ్గదీ ।
వీరహా విషమః శూన్యో ఘృతాశీరచలశ్చలః ॥ ౭౯ ॥
అమానీ మానదో మాన్యో లోకస్వామీ త్రిలోకధృక్ ।
సుమేధా మేధజో ధన్యః సత్యమేధా ధరాధరః ॥ ౮౦ ॥
తేజోవృషో ద్యుతిధరః సర్వశస్త్రభృతాం వరః ।
ప్రగ్రహో నిగ్రహో వ్యగ్రో నైకశృఙ్గో గదాగ్రజః ॥ ౮౧ ॥
చతుర్మూర్తిశ్చతుర్బాహుశ్చతుర్వ్యూహశ్చతుర్గతిః ।
చతురాత్మా చతుర్భావశ్చతుర్వేదవిదేకపాత్ ॥ ౮౨ ॥
సమావర్తోఽనివృత్తాత్మా దుర్జయో దురతిక్రమః ।
దుర్లభో దుర్గమో దుర్గో దురావాసో దురారిహా ॥ ౮౩ ॥
శుభాఙ్గో లోకసారఙ్గః సుతన్తుస్తన్తువర్ధనః ।
ఇన్ద్రకర్మా మహాకర్మా కృతకర్మా కృతాగమః ॥ ౮౪ ॥
ఉద్భవః సున్దరః సున్దో రత్ననాభః సులోచనః ।
అర్కో వాజసనః శృఙ్గీ జయన్తః సర్వవిజ్జయీ ॥ ౮౫ ॥
సువర్ణబిన్దురక్షోభ్యః సర్వవాగీశ్వరేశ్వరః ।
మహాహ్రదో మహాగర్తో మహాభూతో మహానిధిః ॥ ౮౬ ॥
కుముదః కున్దరః కున్దః పర్జన్యః పావనోఽనిలః ।
అమృతాశోఽమృతవపుః సర్వజ్ఞః సర్వతోముఖః ॥ ౮౭ ॥
సులభః సువ్రతః సిద్ధః శత్రుజిచ్ఛత్రుతాపనః ।
న్యగ్రోధోదుమ్బరోఽశ్వత్థశ్చాణూరాన్ధ్రనిషూదనః ॥ ౮౮ ॥
సహస్రార్చిః సప్తజిహ్వః సప్తైధాః సప్తవాహనః ।
అమూర్తిరనఘోఽచిన్త్యో భయకృద్ భయనాశనః ॥ ౮౯ ॥
అణుర్బృహత్ కృశః స్థూలో గుణభృన్నిర్గుణో మహాన్ ।
అధృతః స్వధృతః స్వాస్యః ప్రాగ్వంశో వంశవర్ధనః ॥ ౯౦ ॥
భారభృత్ కథితో యోగీ యోగీశః సర్వకామదః ।
ఆశ్రమః శ్రమణః క్షామః సుపర్ణో వాయువాహనః ॥ ౯౧ ॥
ధనుర్ధరో ధనుర్వేదో దణ్డో దమయితా దమః ।
అపరాజితః సర్వసహో నియన్తాఽనియమోఽయమః ॥ ౯౨ ॥
సత్త్వవాన్ సాత్త్వికః సత్యః సత్యధర్మపరాయణః ।
అభిప్రాయః ప్రియార్హోఽర్హః ప్రియకృత్ ప్రీతివర్ధనః ॥ ౯౩ ॥
విహాయసగతిర్జ్యోతిః సురుచిర్హుతభుగ్విభుః ।
రవిర్విరోచనః సూర్యః సవితా రవిలోచనః ॥ ౯౪ ॥
అనన్తో హుతభుగ్ భోక్తా సుఖదో నైకజోఽగ్రజః ।
అనిర్విణ్ణః సదామర్షీ లోకాధిష్ఠానమద్భుతః ॥ ౯౫ ॥
సనాత్ సనాతనతమః కపిలః కపిరవ్యయః ।
స్వస్తిదః స్వస్తికృత్ స్వస్తి స్వస్తిభుక్ స్వస్తిదక్షిణః ॥ ౯౬ ॥
అరౌద్రః కుణ్డలీ చక్రీ విక్రమ్యూర్జితశాసనః ।
శబ్దాతిగః శబ్దసహః శిశిరః శర్వరీకరః ॥ ౯౭ ॥
అక్రూరః పేశలో దక్షో దక్షిణః క్షమిణాం వరః ।
విద్వత్తమో వీతభయః పుణ్యశ్రవణకీర్తనః ॥ ౯౮ ॥
ఉత్తారణో దుష్కృతిహా పుణ్యో దుఃస్వప్ననాశనః ।
వీరహా రక్షణః సన్తో జీవనః పర్యవస్థితః ॥ ౯౯ ॥
అనేకరూపోఽనన్తరూపః శ్రీదః శ్రీశః శ్రీపతిః ।
సర్వార్థసాధకః స్వామీ సర్వజ్ఞః సర్వతోముఖః ॥ ౧౦౦ ॥
సద్గతిః సత్కృతిః సత్యః సర్వపాపప్రణాశనః ।
విష్ణుః సహస్రనామాయ సర్వకామఫలప్రదః ॥ ౧౦౧ ॥
॥ ఫలశ్రుతిః ॥
ఇతీదం కీర్తనీయస్య కేశవస్య మహాత్మనః ।
నామ్నాం సహస్రం దివ్యానామశేషేణ ప్రకీర్తితమ్ ॥
య ఇదం శృణుయాన్నిత్యం యశ్చాపి పరికీర్తయేత్ ।
నాశుభం ప్రాప్నుయాత్ కిఞ్చిత్ సోఽముత్రేహ చ మానవః ॥
వేదాన్తగో బ్రాహ్మణః స్యాత్ క్షత్రియో విజయీ భవేత్ ।
వైశ్యో ధనసమృద్ధః స్యాచ్ఛూద్రః సుఖమవాప్నుయాత్ ॥
ధర్మార్థీ ప్రాప్నుయాద్ ధర్మమర్థార్థీ చార్థమాప్నుయాత్ ।
కామానవాప్నుయాత్ కామీ ప్రజార్థీ చాప్నుయాత్ ప్రజామ్ ॥
భావార్థం (Spiritual Wisdom & Summary)
॥ श्री विष्णु सहस्रनाम स्तोत्र भावार्थ ॥
परिचय एवं उत्पत्ति:
श्री विष्णु सहस्रनाम महाभारत के अनुशासन पर्व के अंतर्गत भीष्म पितामह द्वारा धर्मराज युधिष्ठिर को शरशय्या से दिया गया उपदेश है। इसमें भगवान महाविष्णु के एक सहस्र (१०००) दिव्य नामों का संकलन है, जो परब्रह्म परमात्मा के अनन्त गुणों, रूपों, लीलाओं एवं महिमा का गुणगान करते हैं।
महत्व एवं फलश्रुति:
आदिशंकराचार्य जी ने इस स्तोत्र पर पहला भाष्य लिखकर इसे सनातन धर्म का शिरोमणि स्तोत्र सिद्ध किया। जो मनुष्य नित्य इस पावन सहस्रनाम का पाठ अथवा श्रवण करता है, वह इस लोक में समस्त अमंगल, ग्रह-दोष, भय एवं व्याधियों से मुक्त होकर धर्म, अर्थ, काम और मोक्ष—चारों पुरुषार्थों को प्राप्त करता है।
परिचय एवं उत्पत्ति:
श्री विष्णु सहस्रनाम महाभारत के अनुशासन पर्व के अंतर्गत भीष्म पितामह द्वारा धर्मराज युधिष्ठिर को शरशय्या से दिया गया उपदेश है। इसमें भगवान महाविष्णु के एक सहस्र (१०००) दिव्य नामों का संकलन है, जो परब्रह्म परमात्मा के अनन्त गुणों, रूपों, लीलाओं एवं महिमा का गुणगान करते हैं।
महत्व एवं फलश्रुति:
आदिशंकराचार्य जी ने इस स्तोत्र पर पहला भाष्य लिखकर इसे सनातन धर्म का शिरोमणि स्तोत्र सिद्ध किया। जो मनुष्य नित्य इस पावन सहस्रनाम का पाठ अथवा श्रवण करता है, वह इस लोक में समस्त अमंगल, ग्रह-दोष, भय एवं व्याधियों से मुक्त होकर धर्म, अर्थ, काम और मोक्ष—चारों पुरुषार्थों को प्राप्त करता है।
Read Shri Vishnu Sahasranama Stotram in Telugu (శ్రీ విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రమ్) in Other Indian Languages
Telugu Bhakti Portal
Explore authentic devotional hymns, stotras, and chalisas accurately translated into Telugu (తెలుగు) script with complete spiritual meanings.
All Telugu Prayers