Stotram Sangrah
मराठी (Marathi)
Surya Dev
Aditya Hridaya Stotra
Shri Aditya Hridayam in Marathi (Aditya Hridaya Stotra)
सम्पूर्ण Shri Aditya Hridayam in Marathi (Aditya Hridaya Stotra) मूल श्लोक, English Transliteration एवं अर्थ सहित DevDhun पर पढ़ें।
Text:
ततो युद्धपरिश्रान्तं समरे चिन्तया स्थितम् ।
रावणं चाग्रतो दृष्ट्वा युद्धाय समुपस्थितम् ॥ १ ॥
दैवतैश्च समागम्य द्रष्टुमभ्यागतो रणम् ।
उपागम्याब्रवीद्राममगस्त्यो भगवान् ऋषिः ॥ २ ॥
राम राम महाबाहो शृणु गुह्यं सनातनम् ।
येन सर्वानरीन् वत्स समरे विजयिष्यसि ॥ ३ ॥
आदित्यहृदयं पुण्यं सर्वशत्रुविनाशनम् ।
जयावहं जपेन्नित्यमक्षयं परमं शिवम् ॥ ४ ॥
सर्वमङ्गलमाङ्गल्यं सर्वपापप्रणाशनम् ।
चिन्ताशोकप्रशमनमायुर्वर्धनमुत्तमम् ॥ ५ ॥
रश्मिमन्तं समुद्यन्तं देवासुरनमस्कृतम् ।
पूजयस्व विवस्वन्तं भास्करं भुवनेश्वरम् ॥ ६ ॥
सर्वदेवात्मको ह्येष तेजस्वी रश्मिभावनः ।
एष देवासुरगणांल्लोकान् पाति गभस्तिभिः ॥ ७ ॥
एष ब्रह्मा च विष्णुश्च शिवः स्कन्दः प्रजापतिः ।
महेन्द्रो धनदः कालो यमः सोमो ह्यपां पतिः ॥ ८ ॥
पितरो वसवः साध्या ह्यश्विनौ मरुतो मनुः ।
वायुर्वह्निः प्रजाप्राण ऋतुकर्ता प्रभाकरः ॥ ९ ॥
आदित्यः सविता सूर्यः खगः पूषा गभस्तिमान् ।
सुवर्णसदृशो भानुर्हिरण्यरेता दिवाकरः ॥ १० ॥
हरिदश्वः सहस्रार्चिः सप्तसप्तिर्मरीचिमान् ।
तिमिरोन्मथनः शम्भुस्त्वष्टा मार्तण्डकोंऽशुमान् ॥ ११ ॥
हिरण्यगर्भः शिशिरस्तपनो भास्करो रविः ।
अग्निगर्भोऽदितेः पुत्रः शङ्खः शिशिरनाशनः ॥ १२ ॥
व्योमनाथस्तमोभेदी ऋग्यजुःसामपारगः ।
घनवृष्टिरपां मित्रो विन्ध्यवीथीप्लवङ्गमः ॥ १३ ॥
आतपी मण्डली मृत्युः पिङ्गलः सर्वतापनः ।
कविर्विश्वो महातेजा रक्तः सर्वभवोद्भवः ॥ १४ ॥
नक्षत्रग्रहताराणामधिपो विश्वभावनः ।
तेजसामपि तेजस्वी द्वादशात्मन् नमोऽस्तु ते ॥ १५ ॥
नमः पूर्वाय गिरये पश्चिमायाद्रये नमः ।
ज्योतिर्गणानां पतये दिनाधिपतये नमः ॥ १६ ॥
जयाय जयभद्राय हर्यश्वाय नमो नमः ।
नमो नमः सहस्रांशो आदित्याय नमो नमः ॥ १७ ॥
नम उग्राय वीराय सारङ्गाय नमो नमः ।
नमः पद्मप्रबोधाय मार्तण्डाय नमो नमः ॥ १८ ॥
ब्रह्मेशानाच्युतेशाय सूर्यायादित्यवर्चसे ।
भास्वते सर्वभक्षाय रौद्राय वपुषे नमः ॥ १९ ॥
तमोघ्नाय हिमघ्नाय शत्रुघ्नायामितात्मने ।
कृतघ्नघ्नाय देवाय ज्योतिषां पतये नमः ॥ २० ॥
तप्तचामीकराभाय वह्नये विश्वकर्मणे ।
नमस्तमोऽभिनिघ्नाय रुचये लोकसाक्षिणे ॥ २१ ॥
नाशयत्येष वै भूतं तदेव सृजति प्रभुः ।
पायत्येष तपत्येष वर्षत्येष गभस्तिभिः ॥ २२ ॥
एष सुप्तेषु जागर्ति भूतेषु परिनिष्ठितः ।
एष एवाग्निहोत्रं च फलं चैवाग्निहोत्रिणाम् ॥ २३ ॥
वेदाश्च क्रतवश्चैव क्रतूनां फलमेव च ।
यानि कृत्यानि लोकेषु सर्व एष रविः प्रभुः ॥ २४ ॥
एनमापत्सु कृच्छ्रेषु कान्तारborderषु भयेषु च ।
कीर्तयन् पुरुषः कश्चिन्नावसीदति राघव ॥ २५ ॥
पूजयस्वैनमेकाग्रो देवदेवं जगत्पतिम् ।
एतत् त्रिगुणितं जप्त्वा युद्धेषु विजयिष्यसि ॥ २६ ॥
अस्मिन् क्षणे महाबाहो रावणं त्वं वधिष्यसि ।
एवमुक्त्वा तदाऽगस्त्यो जगाम च यथागतम् ॥ २७ ॥
एतच्छ्रुत्वा महातेजा नष्टशोकोऽभवत् तदा ।
धारयामास सुप्रीतो राघवः प्रयतात्मवान् ॥ २८ ॥
आदित्यं प्रेक्ष्य जप्त्वा तु परं हर्षमवाप्तवान् ।
त्रिराचम्य शुचिर्भूत्वा धनुरादाय वीर्यवान् ॥ २९ ॥
रावणं प्रेक्ष्य हृष्टात्मा युद्धाय समुपागमत् ।
सर्वयत्नेन महता वधे तस्य धृतोऽभवत् ॥ ३० ॥
अथ रुचिरवदद् दर्शयित्वा प्रभां
मुदितहृदय उद्गतो भास्करः ।
युगपदथ वधं तस्य ज्ञात्वा
सुहृदिव राघवमभ्यचोद्यत् ॥ ३१ ॥
॥ इति वाल्मीकीयरामायणे युद्धकाण्डे आदित्यहृदयस्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥
Tato Yuddhaparisrantam Samare Chintaya Sthitam.
Ravanam Chagrato Drishtva Yuddhaya Samupasthitam. (1)
Daivataishcha Samagamya Drashtum Abhyagato Ranam.
Upagamyabraveed Ramam Agastyo Bhagavan Rishih. (2)
Rama Rama Mahabaho Shrinu Guhyam Sanatanam.
Yena Sarvan Areen Vatsa Samare Vijayishyasi. (3)
Adityahridayam Punyam Sarvashatruvinashanam.
Jayavaham Japen Nityam Akshayam Paramam Shivam. (4)
Sarvamangalamangalyam Sarvapapapranashanam.
Chintashokaprashamanam Ayurvardhanam Uttamam. (5)
Rashmimantam Samudyantam Devasuranamaskritam.
Poojayasva Vivasvantam Bhaskaram Bhuvaneshvaram. (6)
Sarvadevatmako Hyesha Tejasvee Rashmibhavanah.
Esha Devasuraganan Lokan Pati Gabhastibhih. (7)
Esha Brahma Cha Vishnushcha Shivah Skandah Prajapatih.
Mahendro Dhanadah Kalo Yamah Somo Hyapam Patih. (8)
Pitaro Vasavah Sadhya Hyashvinau Maruto Manuh.
Vayur Vahnih Prajaprana Ritukarta Prabhakarah. (9)
Adityah Savita Sooryah Khagah Poosha Gabhastiman.
Suvarnasadrisho Bhanur Hiranyareta Divakarah. (10)
Haridashvah Sahasrarchih Saptasaptir Mareechiman.
Timironmathanah Shambhus Tvashta Martandakoamshuman. (11)
Hiranyagarbhah Shishiras Tapano Bhaskaro Ravih.
Agnigarbhoaditeh Putrah Shankhah Shishiranashanah. (12)
Vyomanathas Tamobhedi Rigyajuhsamaparagah.
Ghanavrishtir Apam Mitro Vindhyaveetheeplavangamah. (13)
Aatapee Mandalee Mrityuh Pingalah Sarvatapanah.
Kavir Vishvo Mahateja Raktah Sarvabhavodbhavah. (14)
Nakshatragrahataranam Adhipo Vishvabhavanah.
Tejasamapi Tejasvee Dvadashatman Namoastu Te. (15)
Namah Poorvaya Giraye Pashchimayadraye Namah.
Jyotirgananam Pataye Dinadhipataye Namah. (16)
Jayaya Jayabhadraya Haryashvaya Namo Namah.
Namo Namah Sahasramsho Adityaya Namo Namah. (17)
Nama Ugraya Veeraya Sarangaya Namo Namah.
Namah Padmaprabodhaya Martandaya Namo Namah. (18)
Brahmeshanachyuteshaya Sooryayadityavarchase.
Bhasvate Sarvabhakshaya Raudraya Vapushe Namah. (19)
Tamoghnaya Himaghnaya Shatrughnayamitatmane.
Kritaghnaghnaya Devaya Jyotisham Pataye Namah. (20)
Taptachameekarabhaya Vahnaye Vishvakarmane.
Namas Tamobhinighnaya Ruchaye Lokasakshine. (21)
Nashayatyesha Vai Bhootam Tadeva Srijati Prabhuh.
Payatyesha Tapatyesha Varshatyesha Gabhastibhih. (22)
Esha Supteshu Jagarti Bhooteshu Parinishtitah.
Esha Evagnihotram Cha Phalam Chaivagnihotrinam. (23)
Vedashcha Kratavashchaiva Kratoosnam Phalam Eva Cha.
Yani Krityani Lokeshu Sarva Esha Ravih Prabhuh. (24)
Enam Apatsu Krichchreshu Kantareshu Bhayeshu Cha.
Keertayan Purushah Kashchin Navaseedati Raghava. (25)
Poojayasvainam Ekagro Devadevam Jagatpatim.
Etat Trigunitam Japtva Yuddheshu Vijayishyasi. (26)
Asmin Kshane Mahabaho Ravanam Tvam Vadhishyasi.
Evam Uktva Tada Agastyo Jagama Cha Yathagatam. (27)
Etach Chhrutva Mahateja Nashtashokoabhavat Tada.
Dharayamasa Supreeto Raghavah Prayatatmavan. (28)
Adityam Prekshya Japtva Tu Param Harsham Avaptavan.
Trirachamya Shuchir Bhootva Dhanur Adaya Veeryavan. (29)
Ravanam Prekshya Hrishtatma Yuddhaya Samupagamat.
Sarvayatnena Mahata Vadhe Tasya Dhritoabhavat. (30)
Atha Ruchiravadad Darshayitva Prabham
Muditahridaya Udgato Bhaskarah.
Yugapadatha Vadham Tasya Jnatva
Suhridiva Raghavam Abhyachodyat. (31)
|| Iti Valmikeeya Ramayane Yuddhakande Aditya Hridayam Sampoornam ||
ततो युद्धपरिश्रान्तं समरे चिन्तया स्थितम् ।
रावणं चाग्रतो दृष्ट्वा युद्धाय समुपस्थितम् ॥ १ ॥
Tato Yuddhaparisrantam Samare Chintaya Sthitam.
Ravanam Chagrato Drishtva Yuddhaya Samupasthitam. (1)
दैवतैश्च समागम्य द्रष्टुमभ्यागतो रणम् ।
उपागम्याब्रवीद्राममगस्त्यो भगवान् ऋषिः ॥ २ ॥
Daivataishcha Samagamya Drashtum Abhyagato Ranam.
Upagamyabraveed Ramam Agastyo Bhagavan Rishih. (2)
राम राम महाबाहो शृणु गुह्यं सनातनम् ।
येन सर्वानरीन् वत्स समरे विजयिष्यसि ॥ ३ ॥
Rama Rama Mahabaho Shrinu Guhyam Sanatanam.
Yena Sarvan Areen Vatsa Samare Vijayishyasi. (3)
आदित्यहृदयं पुण्यं सर्वशत्रुविनाशनम् ।
जयावहं जपेन्नित्यमक्षयं परमं शिवम् ॥ ४ ॥
Adityahridayam Punyam Sarvashatruvinashanam.
Jayavaham Japen Nityam Akshayam Paramam Shivam. (4)
सर्वमङ्गलमाङ्गल्यं सर्वपापप्रणाशनम् ।
चिन्ताशोकप्रशमनमायुर्वर्धनमुत्तमम् ॥ ५ ॥
Sarvamangalamangalyam Sarvapapapranashanam.
Chintashokaprashamanam Ayurvardhanam Uttamam. (5)
रश्मिमन्तं समुद्यन्तं देवासुरनमस्कृतम् ।
पूजयस्व विवस्वन्तं भास्करं भुवनेश्वरम् ॥ ६ ॥
Rashmimantam Samudyantam Devasuranamaskritam.
Poojayasva Vivasvantam Bhaskaram Bhuvaneshvaram. (6)
सर्वदेवात्मको ह्येष तेजस्वी रश्मिभावनः ।
एष देवासुरगणांल्लोकान् पाति गभस्तिभिः ॥ ७ ॥
Sarvadevatmako Hyesha Tejasvee Rashmibhavanah.
Esha Devasuraganan Lokan Pati Gabhastibhih. (7)
एष ब्रह्मा च विष्णुश्च शिवः स्कन्दः प्रजापतिः ।
महेन्द्रो धनदः कालो यमः सोमो ह्यपां पतिः ॥ ८ ॥
Esha Brahma Cha Vishnushcha Shivah Skandah Prajapatih.
Mahendro Dhanadah Kalo Yamah Somo Hyapam Patih. (8)
पितरो वसवः साध्या ह्यश्विनौ मरुतो मनुः ।
वायुर्वह्निः प्रजाप्राण ऋतुकर्ता प्रभाकरः ॥ ९ ॥
Pitaro Vasavah Sadhya Hyashvinau Maruto Manuh.
Vayur Vahnih Prajaprana Ritukarta Prabhakarah. (9)
आदित्यः सविता सूर्यः खगः पूषा गभस्तिमान् ।
सुवर्णसदृशो भानुर्हिरण्यरेता दिवाकरः ॥ १० ॥
Adityah Savita Sooryah Khagah Poosha Gabhastiman.
Suvarnasadrisho Bhanur Hiranyareta Divakarah. (10)
हरिदश्वः सहस्रार्चिः सप्तसप्तिर्मरीचिमान् ।
तिमिरोन्मथनः शम्भुस्त्वष्टा मार्तण्डकोंऽशुमान् ॥ ११ ॥
Haridashvah Sahasrarchih Saptasaptir Mareechiman.
Timironmathanah Shambhus Tvashta Martandakoamshuman. (11)
हिरण्यगर्भः शिशिरस्तपनो भास्करो रविः ।
अग्निगर्भोऽदितेः पुत्रः शङ्खः शिशिरनाशनः ॥ १२ ॥
Hiranyagarbhah Shishiras Tapano Bhaskaro Ravih.
Agnigarbhoaditeh Putrah Shankhah Shishiranashanah. (12)
व्योमनाथस्तमोभेदी ऋग्यजुःसामपारगः ।
घनवृष्टिरपां मित्रो विन्ध्यवीथीप्लवङ्गमः ॥ १३ ॥
Vyomanathas Tamobhedi Rigyajuhsamaparagah.
Ghanavrishtir Apam Mitro Vindhyaveetheeplavangamah. (13)
आतपी मण्डली मृत्युः पिङ्गलः सर्वतापनः ।
कविर्विश्वो महातेजा रक्तः सर्वभवोद्भवः ॥ १४ ॥
Aatapee Mandalee Mrityuh Pingalah Sarvatapanah.
Kavir Vishvo Mahateja Raktah Sarvabhavodbhavah. (14)
नक्षत्रग्रहताराणामधिपो विश्वभावनः ।
तेजसामपि तेजस्वी द्वादशात्मन् नमोऽस्तु ते ॥ १५ ॥
Nakshatragrahataranam Adhipo Vishvabhavanah.
Tejasamapi Tejasvee Dvadashatman Namoastu Te. (15)
नमः पूर्वाय गिरये पश्चिमायाद्रये नमः ।
ज्योतिर्गणानां पतये दिनाधिपतये नमः ॥ १६ ॥
Namah Poorvaya Giraye Pashchimayadraye Namah.
Jyotirgananam Pataye Dinadhipataye Namah. (16)
जयाय जयभद्राय हर्यश्वाय नमो नमः ।
नमो नमः सहस्रांशो आदित्याय नमो नमः ॥ १७ ॥
Jayaya Jayabhadraya Haryashvaya Namo Namah.
Namo Namah Sahasramsho Adityaya Namo Namah. (17)
नम उग्राय वीराय सारङ्गाय नमो नमः ।
नमः पद्मप्रबोधाय मार्तण्डाय नमो नमः ॥ १८ ॥
Nama Ugraya Veeraya Sarangaya Namo Namah.
Namah Padmaprabodhaya Martandaya Namo Namah. (18)
ब्रह्मेशानाच्युतेशाय सूर्यायादित्यवर्चसे ।
भास्वते सर्वभक्षाय रौद्राय वपुषे नमः ॥ १९ ॥
Brahmeshanachyuteshaya Sooryayadityavarchase.
Bhasvate Sarvabhakshaya Raudraya Vapushe Namah. (19)
तमोघ्नाय हिमघ्नाय शत्रुघ्नायामितात्मने ।
कृतघ्नघ्नाय देवाय ज्योतिषां पतये नमः ॥ २० ॥
Tamoghnaya Himaghnaya Shatrughnayamitatmane.
Kritaghnaghnaya Devaya Jyotisham Pataye Namah. (20)
तप्तचामीकराभाय वह्नये विश्वकर्मणे ।
नमस्तमोऽभिनिघ्नाय रुचये लोकसाक्षिणे ॥ २१ ॥
Taptachameekarabhaya Vahnaye Vishvakarmane.
Namas Tamobhinighnaya Ruchaye Lokasakshine. (21)
नाशयत्येष वै भूतं तदेव सृजति प्रभुः ।
पायत्येष तपत्येष वर्षत्येष गभस्तिभिः ॥ २२ ॥
Nashayatyesha Vai Bhootam Tadeva Srijati Prabhuh.
Payatyesha Tapatyesha Varshatyesha Gabhastibhih. (22)
एष सुप्तेषु जागर्ति भूतेषु परिनिष्ठितः ।
एष एवाग्निहोत्रं च फलं चैवाग्निहोत्रिणाम् ॥ २३ ॥
Esha Supteshu Jagarti Bhooteshu Parinishtitah.
Esha Evagnihotram Cha Phalam Chaivagnihotrinam. (23)
वेदाश्च क्रतवश्चैव क्रतूनां फलमेव च ।
यानि कृत्यानि लोकेषु सर्व एष रविः प्रभुः ॥ २४ ॥
Vedashcha Kratavashchaiva Kratoosnam Phalam Eva Cha.
Yani Krityani Lokeshu Sarva Esha Ravih Prabhuh. (24)
एनमापत्सु कृच्छ्रेषु कान्तारborderषु भयेषु च ।
कीर्तयन् पुरुषः कश्चिन्नावसीदति राघव ॥ २५ ॥
Enam Apatsu Krichchreshu Kantareshu Bhayeshu Cha.
Keertayan Purushah Kashchin Navaseedati Raghava. (25)
पूजयस्वैनमेकाग्रो देवदेवं जगत्पतिम् ।
एतत् त्रिगुणितं जप्त्वा युद्धेषु विजयिष्यसि ॥ २६ ॥
Poojayasvainam Ekagro Devadevam Jagatpatim.
Etat Trigunitam Japtva Yuddheshu Vijayishyasi. (26)
अस्मिन् क्षणे महाबाहो रावणं त्वं वधिष्यसि ।
एवमुक्त्वा तदाऽगस्त्यो जगाम च यथागतम् ॥ २७ ॥
Asmin Kshane Mahabaho Ravanam Tvam Vadhishyasi.
Evam Uktva Tada Agastyo Jagama Cha Yathagatam. (27)
एतच्छ्रुत्वा महातेजा नष्टशोकोऽभवत् तदा ।
धारयामास सुप्रीतो राघवः प्रयतात्मवान् ॥ २८ ॥
Etach Chhrutva Mahateja Nashtashokoabhavat Tada.
Dharayamasa Supreeto Raghavah Prayatatmavan. (28)
आदित्यं प्रेक्ष्य जप्त्वा तु परं हर्षमवाप्तवान् ।
त्रिराचम्य शुचिर्भूत्वा धनुरादाय वीर्यवान् ॥ २९ ॥
Adityam Prekshya Japtva Tu Param Harsham Avaptavan.
Trirachamya Shuchir Bhootva Dhanur Adaya Veeryavan. (29)
रावणं प्रेक्ष्य हृष्टात्मा युद्धाय समुपागमत् ।
सर्वयत्नेन महता वधे तस्य धृतोऽभवत् ॥ ३० ॥
Ravanam Prekshya Hrishtatma Yuddhaya Samupagamat.
Sarvayatnena Mahata Vadhe Tasya Dhritoabhavat. (30)
अथ रुचिरवदद् दर्शयित्वा प्रभां
मुदितहृदय उद्गतो भास्करः ।
युगपदथ वधं तस्य ज्ञात्वा
सुहृदिव राघवमभ्यचोद्यत् ॥ ३१ ॥
Atha Ruchiravadad Darshayitva Prabham
Muditahridaya Udgato Bhaskarah.
Yugapadatha Vadham Tasya Jnatva
Suhridiva Raghavam Abhyachodyat. (31)
॥ इति वाल्मीकीयरामायणे युद्धकाण्डे आदित्यहृदयस्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥
|| Iti Valmikeeya Ramayane Yuddhakande Aditya Hridayam Sampoornam ||
ततो युद्धपरिश्रान्तं समरे चिन्तया स्थितम् ।
रावणं चाग्रतो दृष्ट्वा युद्धाय समुपस्थितम् ॥ १ ॥
Tato Yuddhaparisrantam Samare Chintaya Sthitam.
Ravanam Chagrato Drishtva Yuddhaya Samupasthitam. (1)
दैवतैश्च समागम्य द्रष्टुमभ्यागतो रणम् ।
उपागम्याब्रवीद्राममगस्त्यो भगवान् ऋषिः ॥ २ ॥
Daivataishcha Samagamya Drashtum Abhyagato Ranam.
Upagamyabraveed Ramam Agastyo Bhagavan Rishih. (2)
राम राम महाबाहो शृणु गुह्यं सनातनम् ।
येन सर्वानरीन् वत्स समरे विजयिष्यसि ॥ ३ ॥
Rama Rama Mahabaho Shrinu Guhyam Sanatanam.
Yena Sarvan Areen Vatsa Samare Vijayishyasi. (3)
भावार्थ: राम राम महाबाहो शृणु गुह्यं सनातनम् ।
येन सर्वानरीन् वत्स समरे विजयिष्यसि ॥ ३ ॥
आदित्यहृदयं पुण्यं सर्वशत्रुविनाशनम् ।
जयावहं जपेन्नित्यमक्षयं परमं शिवम् ॥ ४ ॥
सर्वमङ्गलमाङ्गल्यं सर्वपापप्रणाशनम् ।
चिन्ताशोकप्रशमनमायुर्वर्धनमुत्तमम् ॥ ५ ॥
arth -
महर्षि अगस्त्य ने रणभूमि में चिन्तातुर श्री राम से कहा: हे महाबाहो राम! इस सनातन और परम गोपनीय स्तोत्र को सुनो, जिसके प्रभाव से तुम युद्ध में समस्त शत्रुओं पर विजय प्राप्त करोगे। यह परम पवित्र 'आदित्य हृदय' स्तोत्र समस्त शत्रुओं का नाश करने वाला, विजय प्रदान करने वाला, अक्षय, सर्वमंगलों का मंगल, सब पापों का विनाशक, चिन्ता और शोक को मिटाने वाला तथा उत्तम आयु बढ़ाने वाला है।
meaning -
Sage Agastya said unto Sri Rama: O mighty-armed hero, hear this ancient and esoteric truth by which you shall conquer all adversaries in battle! This sacred Aditya Hridayam hymn eradicates every enemy, brings eternal victory, is ever imperishable, most auspicious, dissolves all sins, dispels anxiety and grief, and bestows longevity.
आदित्यहृदयं पुण्यं सर्वशत्रुविनाशनम् ।
जयावहं जपेन्नित्यमक्षयं परमं शिवम् ॥ ४ ॥
Adityahridayam Punyam Sarvashatruvinashanam.
Jayavaham Japen Nityam Akshayam Paramam Shivam. (4)
सर्वमङ्गलमाङ्गल्यं सर्वपापप्रणाशनम् ।
चिन्ताशोकप्रशमनमायुर्वर्धनमुत्तमम् ॥ ५ ॥
Sarvamangalamangalyam Sarvapapapranashanam.
Chintashokaprashamanam Ayurvardhanam Uttamam. (5)
रश्मिमन्तं समुद्यन्तं देवासुरनमस्कृतम् ।
पूजयस्व विवस्वन्तं भास्करं भुवनेश्वरम् ॥ ६ ॥
Rashmimantam Samudyantam Devasuranamaskritam.
Poojayasva Vivasvantam Bhaskaram Bhuvaneshvaram. (6)
सर्वदेवात्मको ह्येष तेजस्वी रश्मिभावनः ।
एष देवासुरगणांल्लोकान् पाति गभस्तिभिः ॥ ७ ॥
Sarvadevatmako Hyesha Tejasvee Rashmibhavanah.
Esha Devasuraganan Lokan Pati Gabhastibhih. (7)
भावार्थ: सर्वदेवात्मको ह्येष तेजस्वी रश्मिभावनः ।
एष देवासुरगणांल्लोकान् पाति गभस्तिभिः ॥ ७ ॥
एष ब्रह्मा च विष्णुश्च शिवः स्कन्दः प्रजापतिः ।
महेन्द्रो धनदः कालो यमः सोमो ह्यपां पतिः ॥ ८ ॥
arth -
ये सूर्यदेव ही समस्त देवताओं के स्वरूप हैं, परम तेजस्वी और अपनी किरणों से सम्पूर्ण जगत को जीवन देने वाले हैं। ये ही ब्रह्मा, विष्णु, शिव, स्कन्द, प्रजापति, इन्द्र, कुबेर, काल, यम, चन्द्रमा और वरुण हैं।
meaning -
Lord Surya embodies all celestial divinities; radiant and life-giving through His golden rays, He preserves all realms. He is Himself Brahma, Vishnu, Shiva, Skanda, Prajapati, Indra, Kubera, Time, Yama, Soma, and Varuna.
एष ब्रह्मा च विष्णुश्च शिवः स्कन्दः प्रजापतिः ।
महेन्द्रो धनदः कालो यमः सोमो ह्यपां पतिः ॥ ८ ॥
Esha Brahma Cha Vishnushcha Shivah Skandah Prajapatih.
Mahendro Dhanadah Kalo Yamah Somo Hyapam Patih. (8)
पितरो वसवः साध्या ह्यश्विनौ मरुतो मनुः ।
वायुर्वह्निः प्रजाप्राण ऋतुकर्ता प्रभाकरः ॥ ९ ॥
Pitaro Vasavah Sadhya Hyashvinau Maruto Manuh.
Vayur Vahnih Prajaprana Ritukarta Prabhakarah. (9)
आदित्यः सविता सूर्यः खगः पूषा गभस्तिमान् ।
सुवर्णसदृशो भानुर्हिरण्यरेता दिवाकरः ॥ १० ॥
Adityah Savita Sooryah Khagah Poosha Gabhastiman.
Suvarnasadrisho Bhanur Hiranyareta Divakarah. (10)
हरिदश्वः सहस्रार्चिः सप्तसप्तिर्मरीचिमान् ।
तिमिरोन्मथनः शम्भुस्त्वष्टा मार्तण्डकोंऽशुमान् ॥ ११ ॥
Haridashvah Sahasrarchih Saptasaptir Mareechiman.
Timironmathanah Shambhus Tvashta Martandakoamshuman. (11)
हिरण्यगर्भः शिशिरस्तपनो भास्करो रविः ।
अग्निगर्भोऽदितेः पुत्रः शङ्खः शिशिरनाशनः ॥ १२ ॥
Hiranyagarbhah Shishiras Tapano Bhaskaro Ravih.
Agnigarbhoaditeh Putrah Shankhah Shishiranashanah. (12)
व्योमनाथस्तमोभेदी ऋग्यजुःसामपारगः ।
घनवृष्टिरपां मित्रो विन्ध्यवीथीप्लवङ्गमः ॥ १३ ॥
Vyomanathas Tamobhedi Rigyajuhsamaparagah.
Ghanavrishtir Apam Mitro Vindhyaveetheeplavangamah. (13)
आतपी मण्डली मृत्युः पिङ्गलः सर्वतापनः ।
कविर्विश्वो महातेजा रक्तः सर्वभवोद्भवः ॥ १४ ॥
Aatapee Mandalee Mrityuh Pingalah Sarvatapanah.
Kavir Vishvo Mahateja Raktah Sarvabhavodbhavah. (14)
नक्षत्रग्रहताराणामधिपो विश्वभावनः ।
तेजसामपि तेजस्वी द्वादशात्मन् नमोऽस्तु ते ॥ १५ ॥
Nakshatragrahataranam Adhipo Vishvabhavanah.
Tejasamapi Tejasvee Dvadashatman Namoastu Te. (15)
नमः पूर्वाय गिरये पश्चिमायाद्रये नमः ।
ज्योतिर्गणानां पतये दिनाधिपतये नमः ॥ १६ ॥
Namah Poorvaya Giraye Pashchimayadraye Namah.
Jyotirgananam Pataye Dinadhipataye Namah. (16)
भावार्थ: नमः पूर्वाय गिरये पश्चिमायाद्रये नमः ।
ज्योतिर्गणानां पतये दिनाधिपतये नमः ॥ १६ ॥
जयाय जयभद्राय हर्यश्वाय नमो नमः ।
नमो नमः सहस्रांशो आदित्याय नमो नमः ॥ १७ ॥
arth -
पूर्वाचल पर्वत को नमस्कार, अस्ताचल को नमस्कार। ज्योतिर्मण्डलों के स्वामी और दिन के अधिपति सूर्यदेव को नमस्कार है। विजय और कल्याण के दाता, हरित वर्ण के अश्वों वाले सहस्रांशु भगवान आदित्य को बारंबार प्रणाम।
meaning -
Salutations to the eastern sunrise mountain, homage to the western sunset mountain! Salutations to the Lord of stellar bodies and the Sovereign of the day! Hail to the Victorious, the Auspicious, the Lord of green coursers, the thousand-rayed Sun-God, salutations again and again!
जयाय जयभद्राय हर्यश्वाय नमो नमः ।
नमो नमः सहस्रांशो आदित्याय नमो नमः ॥ १७ ॥
Jayaya Jayabhadraya Haryashvaya Namo Namah.
Namo Namah Sahasramsho Adityaya Namo Namah. (17)
नम उग्राय वीराय सारङ्गाय नमो नमः ।
नमः पद्मप्रबोधाय मार्तण्डाय नमो नमः ॥ १८ ॥
Nama Ugraya Veeraya Sarangaya Namo Namah.
Namah Padmaprabodhaya Martandaya Namo Namah. (18)
ब्रह्मेशानाच्युतेशाय सूर्यायादित्यवर्चसे ।
भास्वते सर्वभक्षाय रौद्राय वपुषे नमः ॥ १९ ॥
Brahmeshanachyuteshaya Sooryayadityavarchase.
Bhasvate Sarvabhakshaya Raudraya Vapushe Namah. (19)
तमोघ्नाय हिमघ्नाय शत्रुघ्नायामितात्मने ।
कृतघ्नघ्नाय देवाय ज्योतिषां पतये नमः ॥ २० ॥
Tamoghnaya Himaghnaya Shatrughnayamitatmane.
Kritaghnaghnaya Devaya Jyotisham Pataye Namah. (20)
तप्तचामीकराभाय वह्नये विश्वकर्मणे ।
नमस्तमोऽभिनिघ्नाय रुचये लोकसाक्षिणे ॥ २१ ॥
Taptachameekarabhaya Vahnaye Vishvakarmane.
Namas Tamobhinighnaya Ruchaye Lokasakshine. (21)
नाशयत्येष वै भूतं तदेव सृजति प्रभुः ।
पायत्येष तपत्येष वर्षत्येष गभस्तिभिः ॥ २२ ॥
Nashayatyesha Vai Bhootam Tadeva Srijati Prabhuh.
Payatyesha Tapatyesha Varshatyesha Gabhastibhih. (22)
एष सुप्तेषु जागर्ति भूतेषु परिनिष्ठितः ।
एष एवाग्निहोत्रं च फलं चैवाग्निहोत्रिणाम् ॥ २३ ॥
Esha Supteshu Jagarti Bhooteshu Parinishtitah.
Esha Evagnihotram Cha Phalam Chaivagnihotrinam. (23)
वेदाश्च क्रतवश्चैव क्रतूनां फलमेव च ।
यानि कृत्यानि लोकेषु सर्व एष रविः प्रभुः ॥ २४ ॥
Vedashcha Kratavashchaiva Kratoosnam Phalam Eva Cha.
Yani Krityani Lokeshu Sarva Esha Ravih Prabhuh. (24)
एनमापत्सु कृच्छ्रेषु कान्तारborderषु भयेषु च ।
कीर्तयन् पुरुषः कश्चिन्नावसीदति राघव ॥ २५ ॥
Enam Apatsu Krichchreshu Kantareshu Bhayeshu Cha.
Keertayan Purushah Kashchin Navaseedati Raghava. (25)
भावार्थ: एनमापत्सु कृच्छ्रेषु कान्तारborderषु भयेषु च ।
कीर्तयन् पुरुषः कश्चिन्नावसीदति राघव ॥ २५ ॥
पूजयस्वैनमेकाग्रो देवदेवं जगत्पतिम् ।
एतत् त्रिगुणितं जप्त्वा युद्धेषु विजयिष्यसि ॥ २६ ॥
arth -
हे राघव! विपत्तियों में, कष्टों में, घोर जंगल में अथवा किसी भी भय की स्थिति में जो मनुष्य भगवान सूर्य का कीर्तन करता है, वह कभी दुःखी या पराजित नहीं होता। एकाग्रचित्त होकर इन देवाधिदेव का पूजन करो; इसका तीन बार पाठ करने से तुम युद्ध में निश्चित ही विजय प्राप्त करोगे।
meaning -
O Raghava! Any person who sings the glory of the Sun-God amidst perils, hardships, deep forests, or dire terrors never falters or perishes. Worship this Lord of the universe with one-pointed mind; chanting this thrice, you shall prevail in battle without doubt!
पूजयस्वैनमेकाग्रो देवदेवं जगत्पतिम् ।
एतत् त्रिगुणितं जप्त्वा युद्धेषु विजयिष्यसि ॥ २६ ॥
Poojayasvainam Ekagro Devadevam Jagatpatim.
Etat Trigunitam Japtva Yuddheshu Vijayishyasi. (26)
अस्मिन् क्षणे महाबाहो रावणं त्वं वधिष्यसि ।
एवमुक्त्वा तदाऽगस्त्यो जगाम च यथागतम् ॥ २७ ॥
Asmin Kshane Mahabaho Ravanam Tvam Vadhishyasi.
Evam Uktva Tada Agastyo Jagama Cha Yathagatam. (27)
एतच्छ्रुत्वा महातेजा नष्टशोकोऽभवत् तदा ।
धारयामास सुप्रीतो राघवः प्रयतात्मवान् ॥ २८ ॥
Etach Chhrutva Mahateja Nashtashokoabhavat Tada.
Dharayamasa Supreeto Raghavah Prayatatmavan. (28)
आदित्यं प्रेक्ष्य जप्त्वा तु परं हर्षमवाप्तवान् ।
त्रिराचम्य शुचिर्भूत्वा धनुरादाय वीर्यवान् ॥ २९ ॥
Adityam Prekshya Japtva Tu Param Harsham Avaptavan.
Trirachamya Shuchir Bhootva Dhanur Adaya Veeryavan. (29)
रावणं प्रेक्ष्य हृष्टात्मा युद्धाय समुपागमत् ।
सर्वयत्नेन महता वधे तस्य धृतोऽभवत् ॥ ३० ॥
Ravanam Prekshya Hrishtatma Yuddhaya Samupagamat.
Sarvayatnena Mahata Vadhe Tasya Dhritoabhavat. (30)
अथ रुचिरवदद् दर्शयित्वा प्रभां
मुदितहृदय उद्गतो भास्करः ।
युगपदथ वधं तस्य ज्ञात्वा
सुहृदिव राघवमभ्यचोद्यत् ॥ ३१ ॥
Atha Ruchiravadad Darshayitva Prabham
Muditahridaya Udgato Bhaskarah.
Yugapadatha Vadham Tasya Jnatva
Suhridiva Raghavam Abhyachodyat. (31)
॥ इति वाल्मीकीयरामायणे युद्धकाण्डे आदित्यहृदयस्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥
|| Iti Valmikeeya Ramayane Yuddhakande Aditya Hridayam Sampoornam ||
भावार्थ (Spiritual Wisdom & Summary)
--------------
राम राम महाबाहो शृणु गुह्यं सनातनम् ।
येन सर्वानरीन् वत्स समरे विजयिष्यसि ॥ ३ ॥
आदित्यहृदयं पुण्यं सर्वशत्रुविनाशनम् ।
जयावहं जपेन्नित्यमक्षयं परमं शिवम् ॥ ४ ॥
सर्वमङ्गलमाङ्गल्यं सर्वपापप्रणाशनम् ।
चिन्ताशोकप्रशमनमायुर्वर्धनमुत्तमम् ॥ ५ ॥
arth -
महर्षि अगस्त्य ने रणभूमि में चिन्तातुर श्री राम से कहा: हे महाबाहो राम! इस सनातन और परम गोपनीय स्तोत्र को सुनो, जिसके प्रभाव से तुम युद्ध में समस्त शत्रुओं पर विजय प्राप्त करोगे। यह परम पवित्र 'आदित्य हृदय' स्तोत्र समस्त शत्रुओं का नाश करने वाला, विजय प्रदान करने वाला, अक्षय, सर्वमंगलों का मंगल, सब पापों का विनाशक, चिन्ता और शोक को मिटाने वाला तथा उत्तम आयु बढ़ाने वाला है।
meaning -
Sage Agastya said unto Sri Rama: O mighty-armed hero, hear this ancient and esoteric truth by which you shall conquer all adversaries in battle! This sacred Aditya Hridayam hymn eradicates every enemy, brings eternal victory, is ever imperishable, most auspicious, dissolves all sins, dispels anxiety and grief, and bestows longevity.
--------------
--------------
सर्वदेवात्मको ह्येष तेजस्वी रश्मिभावनः ।
एष देवासुरगणांल्लोकान् पाति गभस्तिभिः ॥ ७ ॥
एष ब्रह्मा च विष्णुश्च शिवः स्कन्दः प्रजापतिः ।
महेन्द्रो धनदः कालो यमः सोमो ह्यपां पतिः ॥ ८ ॥
arth -
ये सूर्यदेव ही समस्त देवताओं के स्वरूप हैं, परम तेजस्वी और अपनी किरणों से सम्पूर्ण जगत को जीवन देने वाले हैं। ये ही ब्रह्मा, विष्णु, शिव, स्कन्द, प्रजापति, इन्द्र, कुबेर, काल, यम, चन्द्रमा और वरुण हैं।
meaning -
Lord Surya embodies all celestial divinities; radiant and life-giving through His golden rays, He preserves all realms. He is Himself Brahma, Vishnu, Shiva, Skanda, Prajapati, Indra, Kubera, Time, Yama, Soma, and Varuna.
--------------
--------------
नमः पूर्वाय गिरये पश्चिमायाद्रये नमः ।
ज्योतिर्गणानां पतये दिनाधिपतये नमः ॥ १६ ॥
जयाय जयभद्राय हर्यश्वाय नमो नमः ।
नमो नमः सहस्रांशो आदित्याय नमो नमः ॥ १७ ॥
arth -
पूर्वाचल पर्वत को नमस्कार, अस्ताचल को नमस्कार। ज्योतिर्मण्डलों के स्वामी और दिन के अधिपति सूर्यदेव को नमस्कार है। विजय और कल्याण के दाता, हरित वर्ण के अश्वों वाले सहस्रांशु भगवान आदित्य को बारंबार प्रणाम।
meaning -
Salutations to the eastern sunrise mountain, homage to the western sunset mountain! Salutations to the Lord of stellar bodies and the Sovereign of the day! Hail to the Victorious, the Auspicious, the Lord of green coursers, the thousand-rayed Sun-God, salutations again and again!
--------------
--------------
एनमापत्सु कृच्छ्रेषु कान्तारborderषु भयेषु च ।
कीर्तयन् पुरुषः कश्चिन्नावसीदति राघव ॥ २५ ॥
पूजयस्वैनमेकाग्रो देवदेवं जगत्पतिम् ।
एतत् त्रिगुणितं जप्त्वा युद्धेषु विजयिष्यसि ॥ २६ ॥
arth -
हे राघव! विपत्तियों में, कष्टों में, घोर जंगल में अथवा किसी भी भय की स्थिति में जो मनुष्य भगवान सूर्य का कीर्तन करता है, वह कभी दुःखी या पराजित नहीं होता। एकाग्रचित्त होकर इन देवाधिदेव का पूजन करो; इसका तीन बार पाठ करने से तुम युद्ध में निश्चित ही विजय प्राप्त करोगे।
meaning -
O Raghava! Any person who sings the glory of the Sun-God amidst perils, hardships, deep forests, or dire terrors never falters or perishes. Worship this Lord of the universe with one-pointed mind; chanting this thrice, you shall prevail in battle without doubt!
--------------
राम राम महाबाहो शृणु गुह्यं सनातनम् ।
येन सर्वानरीन् वत्स समरे विजयिष्यसि ॥ ३ ॥
आदित्यहृदयं पुण्यं सर्वशत्रुविनाशनम् ।
जयावहं जपेन्नित्यमक्षयं परमं शिवम् ॥ ४ ॥
सर्वमङ्गलमाङ्गल्यं सर्वपापप्रणाशनम् ।
चिन्ताशोकप्रशमनमायुर्वर्धनमुत्तमम् ॥ ५ ॥
arth -
महर्षि अगस्त्य ने रणभूमि में चिन्तातुर श्री राम से कहा: हे महाबाहो राम! इस सनातन और परम गोपनीय स्तोत्र को सुनो, जिसके प्रभाव से तुम युद्ध में समस्त शत्रुओं पर विजय प्राप्त करोगे। यह परम पवित्र 'आदित्य हृदय' स्तोत्र समस्त शत्रुओं का नाश करने वाला, विजय प्रदान करने वाला, अक्षय, सर्वमंगलों का मंगल, सब पापों का विनाशक, चिन्ता और शोक को मिटाने वाला तथा उत्तम आयु बढ़ाने वाला है।
meaning -
Sage Agastya said unto Sri Rama: O mighty-armed hero, hear this ancient and esoteric truth by which you shall conquer all adversaries in battle! This sacred Aditya Hridayam hymn eradicates every enemy, brings eternal victory, is ever imperishable, most auspicious, dissolves all sins, dispels anxiety and grief, and bestows longevity.
--------------
--------------
सर्वदेवात्मको ह्येष तेजस्वी रश्मिभावनः ।
एष देवासुरगणांल्लोकान् पाति गभस्तिभिः ॥ ७ ॥
एष ब्रह्मा च विष्णुश्च शिवः स्कन्दः प्रजापतिः ।
महेन्द्रो धनदः कालो यमः सोमो ह्यपां पतिः ॥ ८ ॥
arth -
ये सूर्यदेव ही समस्त देवताओं के स्वरूप हैं, परम तेजस्वी और अपनी किरणों से सम्पूर्ण जगत को जीवन देने वाले हैं। ये ही ब्रह्मा, विष्णु, शिव, स्कन्द, प्रजापति, इन्द्र, कुबेर, काल, यम, चन्द्रमा और वरुण हैं।
meaning -
Lord Surya embodies all celestial divinities; radiant and life-giving through His golden rays, He preserves all realms. He is Himself Brahma, Vishnu, Shiva, Skanda, Prajapati, Indra, Kubera, Time, Yama, Soma, and Varuna.
--------------
--------------
नमः पूर्वाय गिरये पश्चिमायाद्रये नमः ।
ज्योतिर्गणानां पतये दिनाधिपतये नमः ॥ १६ ॥
जयाय जयभद्राय हर्यश्वाय नमो नमः ।
नमो नमः सहस्रांशो आदित्याय नमो नमः ॥ १७ ॥
arth -
पूर्वाचल पर्वत को नमस्कार, अस्ताचल को नमस्कार। ज्योतिर्मण्डलों के स्वामी और दिन के अधिपति सूर्यदेव को नमस्कार है। विजय और कल्याण के दाता, हरित वर्ण के अश्वों वाले सहस्रांशु भगवान आदित्य को बारंबार प्रणाम।
meaning -
Salutations to the eastern sunrise mountain, homage to the western sunset mountain! Salutations to the Lord of stellar bodies and the Sovereign of the day! Hail to the Victorious, the Auspicious, the Lord of green coursers, the thousand-rayed Sun-God, salutations again and again!
--------------
--------------
एनमापत्सु कृच्छ्रेषु कान्तारborderषु भयेषु च ।
कीर्तयन् पुरुषः कश्चिन्नावसीदति राघव ॥ २५ ॥
पूजयस्वैनमेकाग्रो देवदेवं जगत्पतिम् ।
एतत् त्रिगुणितं जप्त्वा युद्धेषु विजयिष्यसि ॥ २६ ॥
arth -
हे राघव! विपत्तियों में, कष्टों में, घोर जंगल में अथवा किसी भी भय की स्थिति में जो मनुष्य भगवान सूर्य का कीर्तन करता है, वह कभी दुःखी या पराजित नहीं होता। एकाग्रचित्त होकर इन देवाधिदेव का पूजन करो; इसका तीन बार पाठ करने से तुम युद्ध में निश्चित ही विजय प्राप्त करोगे।
meaning -
O Raghava! Any person who sings the glory of the Sun-God amidst perils, hardships, deep forests, or dire terrors never falters or perishes. Worship this Lord of the universe with one-pointed mind; chanting this thrice, you shall prevail in battle without doubt!
--------------
Read Shri Aditya Hridayam in Marathi (Aditya Hridaya Stotra) in Other Indian Languages
Marathi Bhakti Portal
Explore authentic devotional hymns, stotras, and chalisas accurately translated into Marathi (मराठी) script with complete spiritual meanings.
All Marathi Prayers