Chalisa
తెలుగు (Telugu)
Hanuman
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా
శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా – Hanuman Chalisa in Telugu
సంపూర్ణ శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా (Hanuman Chalisa in Telugu) 40 చౌపాయిలు, దోహాలు, తెలుగు భావార్థం మరియు ఆడియో లిరిక్స్ DevDhun లో చదవండి.
Text:
దోహా
శ్రీగురు చరన సరోజ రజ, నిజ మను ముకురు సుధారి।
బరనఉఁ రఘుబర బిమల జసు, జో దాయకు ఫల చారి॥
బుద్ధిహీన తను జానికే, సుమిరౌ పవన-కుమార।
బల బుధి బిద్యా దేహు మోహిం, హరహు కలేస బికార॥
చౌపాయి
జయ హనుమాన జ్ఞాన గున సాగర।
జయ కపీస తిహుఁ లోక ఉజాగర॥ ॥ ౧ ॥
రామ దూత అతులిత బల ధామా।
అంజని-పుత్ర పవనసుత నామా॥ ॥ ౨ ॥
మహాబీర బిక్రమ బజరంగీ।
కుమతి నివార సుమతి కే సంగీ॥ ॥ ౩ ॥
కంచన బరన బిరాజ సుబేసా।
కానన కుండల కుంచిత కేసా॥ ॥ ౪ ॥
హాథ బజ్ర ఓ ధ్వజా బిరాజై।
కాఁధే మూఁజ జనేఊ సాజై॥ ॥ ౫ ॥
సంకర సువన కేసరీనందన।
తేజ ప్రతాప మహా జగ బందన॥ ॥ ౬ ॥
విద్యావాన గునీ అతి చాతుర।
రామ కాజ కరిబే కో ఆతుర॥ ॥ ౭ ॥
ప్రభు చరిత్ర సునిబే కో రసియా।
రామ లఖన సీతా మన బసియా॥ ॥ ౮ ॥
సూక్ష్మ రూప ధరి సియహిం దిఖావా।
బికట రూప ధరి లంక జరావా॥ ॥ ౯ ॥
భీమ రూప ధరి అసుర సఁహారే।
రామచంద్ర కే కాజ సఁవారే॥ ॥ ౧౦ ॥
లాయ సజీవన లఖన జియాయే।
శ్రీరఘుబీర హరషి ఉర లాయే॥ ॥ ౧౧ ॥
రఘుపతి కీహ్నీ బహుత బడ఼ాఈ।
తుమ మమ ప్రియ భరతహి సమ భాఈ॥ ॥ ౧౨ ॥
సహస బదన తుమ్హరో జస గావైం।
అస కహి శ్రీపతి కణ్ఠ లగావైం॥ ॥ ౧౩ ॥
సనకాదిక బ్రహ్మాది మునీసా।
నారద సారద సహిత అహీసా॥ ॥ ౧౪ ॥
జమ కుబేర దిగపాల జహాఁ తే।
కబి కోబిద కహి సకే కహాఁ తే॥ ॥ ౧౫ ॥
తుమ ఉపకార సుగ్రీవహిం కీహ్నా।
రామ మిలాయ రాజ పద దీహ్నా॥ ॥ ౧౬ ॥
తుమ్హరో మంత్ర బిభీషన మానా।
లంకేస్వర భఏ సబ జగ జానా॥ ॥ ౧౭ ॥
జుగ సహస్ర జోజన పర భానూ।
లీల్యో తాహి మధుర ఫల జానూ॥ ॥ ౧౮ ॥
ప్రభు ముద్రికా మేలి ముఖ మాహీం।
జలధి లాఁఘి గయే అచరజ నాహీం॥ ॥ ౧౯ ॥
దుర్గమ కాజ జగత కే జేతే।
సుగమ అనుగ్రహ తుమ్హారే తేతే॥ ॥ ౨౦ ॥
రామ దుఆరే తుమ రఖవారే।
హోత న ఆజ్ఞా బిను పైసారే॥ ॥ ౨౧ ॥
సబ సుఖ లహై తుమ్హారీ సరనా।
తుమ రక్షక కాహూ కో డర నా॥ ॥ ౨౨ ॥
ఆపపన తేజ సమ్హారో ఆపై।
తీనోం లోక హాఁక తేం కాఁపై॥ ॥ ౨౩ ॥
భూత పిసాచ నికట నహిం ఆవై।
మహాబీర జబ నామ సునావై॥ ॥ ౨౪ ॥
నాసై రోగ హరై సబ పీరా।
జపత నిరంతర హనుమత బీరా॥ ॥ ౨౫ ॥
సంకట తేం హనుమాన ఛుడ఼ావై।
మన క్రమ బచన ధ్యాన జో లావై॥ ॥ ౨౬ ॥
సబ పర రామ తపస్వీ రాజా।
తిన కే కాజ సకల తుమ సాజా॥ ॥ ౨౭ ॥
ఔర మనోరథ జో కోఈ లావై।
సోఇ అమిత జీవన ఫల పావై॥ ॥ ౨౮ ॥
చారోం జుగ పరతాప తుమ్హారా।
హై పరసిద్ధ జగత ఉజియారా॥ ॥ ౨౯ ॥
సాధు సన్త కే తుమ రఖవారే।
అసుర నికందన రామ దులారే॥ ॥ ౩౦ ॥
అష్ట సిద్ధి నౌ నిధి కే దాతా।
అస బర దీన్హ జానకీ మాతా॥ ॥ ౩౧ ॥
రామ రసాయన తుమ్హరే పాసా।
సదా రహో రఘుపతి కే దాసా॥ ॥ ౩౨ ॥
తుమ్హరే భజన రామ కో పావై।
జనమ జనమ కే దుఖ బిసరావై॥ ॥ ౩౩ ॥
అన్త కాల రఘుబర పుర జాఈ।
జహాఁ జన్మ హరి-భక్త కహాఈ॥ ॥ ౩౪ ॥
ఔర దేవతా చిత్త న ధరఈ।
హనుమత సేఇ సర్బ సుఖ కరఈ॥ ॥ ౩౫ ॥
సంకట కటై మిటై సబ పీరా।
జో సుమిరై హనుమత బలబీరా॥ ॥ ౩౬ ॥
జై జై జై హనుమాన గోసాఈం।
కృపా కరహు గురు దేవ కీ నాఈం॥ ॥ ౩౭ ॥
జో సత బార పాఠ కర కోఈ।
ఛూటహి బంది మహా సుఖ హోఈ॥ ॥ ౩౮ ॥
జో యహ పఢ఼ై హనుమాన చాలీసా।
హోయ సిద్ధి సాఖీ గఉరీసా॥ ॥ ౩౯ ॥
తులసీదాస సదా హరి చేరా।
కీజై నాథ హృదయ మఁహ డేరా॥ ॥ ౪౦ ॥
ముగింపు దోహా
ముగింపు దోహా
పవనతనయ సంకట హరన, మంగల మూరతి రూప।
రామ లఖన సీతా సహిత, హృదయ బసహు సుర భూప॥
Doha
Shri Guru Charan Saroj Raj, Nij Manu Mukuru Sudhari.
Baranau Raghubar Bimal Jasu, Jo Dayaku Phal Chari.
Buddhiheen Tanu Janike, Sumirau Pawan-Kumar.
Bal Budhi Bidya Dehu Mohin, Harahu Kales Bikar.
Chaupai
Jai Hanuman Gyan Gun Sagar,
Jai Kapis Tihun Lok Ujagar.
Ram Doot Atulit Bal Dhama,
Anjani Putra Pawan Sut Nama.
Mahavir Bikram Bajrangi,
Kumati Nivar Sumati Ke Sangi.
Kanchan Baran Biraj Subesa,
Kanan Kundal Kunchit Kesa.
Hath Bajra O Dhwaja Birajai,
Kandhe Munj Janeu Sajai.
Sankar Suvan Kesarinandan,
Tej Pratap Maha Jag Bandan.
Vidyawan Guni Ati Chatur,
Ram Kaj Karibe Ko Aatur.
Prabhu Charitra Sunibe Ko Rasiya,
Ram Lakhan Sita Man Basiya.
Sukshma Roop Dhari Siyahin Dikhawa,
Bikat Roop Dhari Lanka Jarawa.
Bhim Roop Dhari Asur Samhare,
Ramchandra Ke Kaj Samware.
Laye Sanjivan Lakhan Jiyaye,
Shri Raghubir Harashi Ur Laye.
Raghupati Keenhi Bahut Badai,
Tum Mam Priya Bharatahi Sam Bhai.
Sahas Badan Tumharo Jas Gavain,
As Kahi Shripati Kanth Lagavain.
Sanakadik Brahmadi Munisa,
Narad Sarad Sahit Ahisa.
Jam Kuber Digpal Jahan Te,
Kabi Kobid Kah Sake Kahan Te.
Tum Upakar Sugreevahin Keenha,
Ram Milay Raj Pad Deenha.
Tumharo Mantra Vibhishan Mana,
Lankeswar Bhaye Sab Jag Jana.
Jug Sahastra Yojan Par Bhanu,
Leelyo Tahi Madhur Phal Janu.
Prabhu Mudrika Meli Mukh Maheen,
Jaladhi Langhi Gaye Achraj Naheen.
Durgam Kaj Jagat Ke Jete,
Sugam Anugraha Tumhre Tete.
Ram Duware Tum Rakaware,
Hot Na Agya Binu Paisare.
Sab Sukh Lahai Tumhari Sarna,
Tum Rakshak Kahu Ko Dar Na.
Aapan Tej Samharo Aapai,
Teenon Lok Hank Te Kanpai.
Bhoot Pisach Nikat Nahin Aavai,
Mahavir Jab Naam Sunavai.
Nasai Rog Harai Sab Peera,
Japat Nirantar Hanumat Beera.
Sankat Te Hanuman Chhudavai,
Man Kram Bachan Dhyan Jo Lavai.
Sab Par Ram Tapaswee Raja,
Tin Ke Kaj Sakal Tum Saja.
Aur Manorath Jo Koi Lavai,
Soi Amit Jeevan Phal Pavai.
Charon Jug Partap Tumhara,
Hai Parsiddhi Jagat Ujiyara.
Sadhu Sant Ke Tum Rakaware,
Asur Nikandan Ram Dulare.
Ashta Siddhi Nau Nidhi Ke Data,
As Bar Deenh Janaki Mata.
Ram Rasayan Tumhre Pasa,
Sada Raho Raghupati Ke Dasa.
Tumhre Bhajan Ram Ko Pavai,
Janam Janam Ke Dukh Bisravai.
Ant Kal Raghubar Pur Jai,
Jahan Janam Hari-Bhakt Kahai.
Aur Devta Chitt Na Dharai,
Hanumat Sei Sarba Sukh Karai.
Sankat Katai Mitai Sab Peera,
Jo Sumirai Hanumat Balbeera.
Jai Jai Jai Hanuman Gosain,
Kripa Karahu Gurudev Ki Nain.
Jo Sat Bar Path Kar Koi,
Chhootahi Bandi Maha Sukh Hoi.
Jo Yah Padhai Hanuman Chalisa,
Hoy Siddhi Sakhi Gaurisa.
Tulsidas Sada Hari Chera,
Keejai Nath Hriday Mah Dera.
Closing Doha
Ending Doha
Pawantanay Sankat Haran, Mangal Murati Roop.
Ram Lakhan Sita Sahit, Hriday Basahu Sur Bhoop.
దోహా (Dual View)
శ్రీగురు చరన సరోజ రజ, నిజ మను ముకురు సుధారి।
బరనఉఁ రఘుబర బిమల జసు, జో దాయకు ఫల చారి॥
బుద్ధిహీన తను జానికే, సుమిరౌ పవన-కుమార।
బల బుధి బిద్యా దేహు మోహిం, హరహు కలేస బికార॥
Shri Guru Charan Saroj Raj, Nij Manu Mukuru Sudhari.
Baranau Raghubar Bimal Jasu, Jo Dayaku Phal Chari.
Buddhiheen Tanu Janike, Sumirau Pawan-Kumar.
Bal Budhi Bidya Dehu Mohin, Harahu Kales Bikar.
చౌపాయి (Dual View)
జయ హనుమాన జ్ఞాన గున సాగర।
జయ కపీస తిహుఁ లోక ఉజాగర॥ ॥ ౧ ॥
Jai Hanuman Gyan Gun Sagar,
Jai Kapis Tihun Lok Ujagar.
రామ దూత అతులిత బల ధామా।
అంజని-పుత్ర పవనసుత నామా॥ ॥ ౨ ॥
Ram Doot Atulit Bal Dhama,
Anjani Putra Pawan Sut Nama.
మహాబీర బిక్రమ బజరంగీ।
కుమతి నివార సుమతి కే సంగీ॥ ॥ ౩ ॥
Mahavir Bikram Bajrangi,
Kumati Nivar Sumati Ke Sangi.
కంచన బరన బిరాజ సుబేసా।
కానన కుండల కుంచిత కేసా॥ ॥ ౪ ॥
Kanchan Baran Biraj Subesa,
Kanan Kundal Kunchit Kesa.
హాథ బజ్ర ఓ ధ్వజా బిరాజై।
కాఁధే మూఁజ జనేఊ సాజై॥ ॥ ౫ ॥
Hath Bajra O Dhwaja Birajai,
Kandhe Munj Janeu Sajai.
సంకర సువన కేసరీనందన।
తేజ ప్రతాప మహా జగ బందన॥ ॥ ౬ ॥
Sankar Suvan Kesarinandan,
Tej Pratap Maha Jag Bandan.
విద్యావాన గునీ అతి చాతుర।
రామ కాజ కరిబే కో ఆతుర॥ ॥ ౭ ॥
Vidyawan Guni Ati Chatur,
Ram Kaj Karibe Ko Aatur.
ప్రభు చరిత్ర సునిబే కో రసియా।
రామ లఖన సీతా మన బసియా॥ ॥ ౮ ॥
Prabhu Charitra Sunibe Ko Rasiya,
Ram Lakhan Sita Man Basiya.
సూక్ష్మ రూప ధరి సియహిం దిఖావా।
బికట రూప ధరి లంక జరావా॥ ॥ ౯ ॥
Sukshma Roop Dhari Siyahin Dikhawa,
Bikat Roop Dhari Lanka Jarawa.
భీమ రూప ధరి అసుర సఁహారే।
రామచంద్ర కే కాజ సఁవారే॥ ॥ ౧౦ ॥
Bhim Roop Dhari Asur Samhare,
Ramchandra Ke Kaj Samware.
లాయ సజీవన లఖన జియాయే।
శ్రీరఘుబీర హరషి ఉర లాయే॥ ॥ ౧౧ ॥
Laye Sanjivan Lakhan Jiyaye,
Shri Raghubir Harashi Ur Laye.
రఘుపతి కీహ్నీ బహుత బడ఼ాఈ।
తుమ మమ ప్రియ భరతహి సమ భాఈ॥ ॥ ౧౨ ॥
Raghupati Keenhi Bahut Badai,
Tum Mam Priya Bharatahi Sam Bhai.
సహస బదన తుమ్హరో జస గావైం।
అస కహి శ్రీపతి కణ్ఠ లగావైం॥ ॥ ౧౩ ॥
Sahas Badan Tumharo Jas Gavain,
As Kahi Shripati Kanth Lagavain.
సనకాదిక బ్రహ్మాది మునీసా।
నారద సారద సహిత అహీసా॥ ॥ ౧౪ ॥
Sanakadik Brahmadi Munisa,
Narad Sarad Sahit Ahisa.
జమ కుబేర దిగపాల జహాఁ తే।
కబి కోబిద కహి సకే కహాఁ తే॥ ॥ ౧౫ ॥
Jam Kuber Digpal Jahan Te,
Kabi Kobid Kah Sake Kahan Te.
తుమ ఉపకార సుగ్రీవహిం కీహ్నా।
రామ మిలాయ రాజ పద దీహ్నా॥ ॥ ౧౬ ॥
Tum Upakar Sugreevahin Keenha,
Ram Milay Raj Pad Deenha.
తుమ్హరో మంత్ర బిభీషన మానా।
లంకేస్వర భఏ సబ జగ జానా॥ ॥ ౧౭ ॥
Tumharo Mantra Vibhishan Mana,
Lankeswar Bhaye Sab Jag Jana.
జుగ సహస్ర జోజన పర భానూ।
లీల్యో తాహి మధుర ఫల జానూ॥ ॥ ౧౮ ॥
Jug Sahastra Yojan Par Bhanu,
Leelyo Tahi Madhur Phal Janu.
ప్రభు ముద్రికా మేలి ముఖ మాహీం।
జలధి లాఁఘి గయే అచరజ నాహీం॥ ॥ ౧౯ ॥
Prabhu Mudrika Meli Mukh Maheen,
Jaladhi Langhi Gaye Achraj Naheen.
దుర్గమ కాజ జగత కే జేతే।
సుగమ అనుగ్రహ తుమ్హారే తేతే॥ ॥ ౨౦ ॥
Durgam Kaj Jagat Ke Jete,
Sugam Anugraha Tumhre Tete.
రామ దుఆరే తుమ రఖవారే।
హోత న ఆజ్ఞా బిను పైసారే॥ ॥ ౨౧ ॥
Ram Duware Tum Rakaware,
Hot Na Agya Binu Paisare.
సబ సుఖ లహై తుమ్హారీ సరనా।
తుమ రక్షక కాహూ కో డర నా॥ ॥ ౨౨ ॥
Sab Sukh Lahai Tumhari Sarna,
Tum Rakshak Kahu Ko Dar Na.
ఆపపన తేజ సమ్హారో ఆపై।
తీనోం లోక హాఁక తేం కాఁపై॥ ॥ ౨౩ ॥
Aapan Tej Samharo Aapai,
Teenon Lok Hank Te Kanpai.
భూత పిసాచ నికట నహిం ఆవై।
మహాబీర జబ నామ సునావై॥ ॥ ౨౪ ॥
Bhoot Pisach Nikat Nahin Aavai,
Mahavir Jab Naam Sunavai.
నాసై రోగ హరై సబ పీరా।
జపత నిరంతర హనుమత బీరా॥ ॥ ౨౫ ॥
Nasai Rog Harai Sab Peera,
Japat Nirantar Hanumat Beera.
సంకట తేం హనుమాన ఛుడ఼ావై।
మన క్రమ బచన ధ్యాన జో లావై॥ ॥ ౨౬ ॥
Sankat Te Hanuman Chhudavai,
Man Kram Bachan Dhyan Jo Lavai.
సబ పర రామ తపస్వీ రాజా।
తిన కే కాజ సకల తుమ సాజా॥ ॥ ౨౭ ॥
Sab Par Ram Tapaswee Raja,
Tin Ke Kaj Sakal Tum Saja.
ఔర మనోరథ జో కోఈ లావై।
సోఇ అమిత జీవన ఫల పావై॥ ॥ ౨౮ ॥
Aur Manorath Jo Koi Lavai,
Soi Amit Jeevan Phal Pavai.
చారోం జుగ పరతాప తుమ్హారా।
హై పరసిద్ధ జగత ఉజియారా॥ ॥ ౨౯ ॥
Charon Jug Partap Tumhara,
Hai Parsiddhi Jagat Ujiyara.
సాధు సన్త కే తుమ రఖవారే।
అసుర నికందన రామ దులారే॥ ॥ ౩౦ ॥
Sadhu Sant Ke Tum Rakaware,
Asur Nikandan Ram Dulare.
అష్ట సిద్ధి నౌ నిధి కే దాతా।
అస బర దీన్హ జానకీ మాతా॥ ॥ ౩౧ ॥
Ashta Siddhi Nau Nidhi Ke Data,
As Bar Deenh Janaki Mata.
రామ రసాయన తుమ్హరే పాసా।
సదా రహో రఘుపతి కే దాసా॥ ॥ ౩౨ ॥
Ram Rasayan Tumhre Pasa,
Sada Raho Raghupati Ke Dasa.
తుమ్హరే భజన రామ కో పావై।
జనమ జనమ కే దుఖ బిసరావై॥ ॥ ౩౩ ॥
Tumhre Bhajan Ram Ko Pavai,
Janam Janam Ke Dukh Bisravai.
అన్త కాల రఘుబర పుర జాఈ।
జహాఁ జన్మ హరి-భక్త కహాఈ॥ ॥ ౩౪ ॥
Ant Kal Raghubar Pur Jai,
Jahan Janam Hari-Bhakt Kahai.
ఔర దేవతా చిత్త న ధరఈ।
హనుమత సేఇ సర్బ సుఖ కరఈ॥ ॥ ౩౫ ॥
Aur Devta Chitt Na Dharai,
Hanumat Sei Sarba Sukh Karai.
సంకట కటై మిటై సబ పీరా।
జో సుమిరై హనుమత బలబీరా॥ ॥ ౩౬ ॥
Sankat Katai Mitai Sab Peera,
Jo Sumirai Hanumat Balbeera.
జై జై జై హనుమాన గోసాఈం।
కృపా కరహు గురు దేవ కీ నాఈం॥ ॥ ౩౭ ॥
Jai Jai Jai Hanuman Gosain,
Kripa Karahu Gurudev Ki Nain.
జో సత బార పాఠ కర కోఈ।
ఛూటహి బంది మహా సుఖ హోఈ॥ ॥ ౩౮ ॥
Jo Sat Bar Path Kar Koi,
Chhootahi Bandi Maha Sukh Hoi.
జో యహ పఢ఼ై హనుమాన చాలీసా।
హోయ సిద్ధి సాఖీ గఉరీసా॥ ॥ ౩౯ ॥
Jo Yah Padhai Hanuman Chalisa,
Hoy Siddhi Sakhi Gaurisa.
తులసీదాస సదా హరి చేరా।
కీజై నాథ హృదయ మఁహ డేరా॥ ॥ ౪౦ ॥
Tulsidas Sada Hari Chera,
Keejai Nath Hriday Mah Dera.
ముగింపు దోహా (Dual View)
ముగింపు దోహా
పవనతనయ సంకట హరన, మంగల మూరతి రూప।
రామ లఖన సీతా సహిత, హృదయ బసహు సుర భూప॥
Pawantanay Sankat Haran, Mangal Murati Roop.
Ram Lakhan Sita Sahit, Hriday Basahu Sur Bhoop.
प्रमाण एवं इतिहास
पढ़ने का समय: 4 मिनट
🚩 श्री हनुमान चालीसा: इतिहास, महत्व एवं पाठ विधि
हनुमान चालीसा का इतिहास
हनुमान चालीसा की रचना 16वीं शताब्दी में मध्यकालीन भारत के महान संत कवि गोस्वामी तुलसीदास जी ने की थी। उस समय विद्वानों की मुख्य भाषा संस्कृत थी, परंतु तुलसीदास जी ने आम जनमानस तक भक्ति का संदेश पहुँचाने के लिए उत्तर भारत की लोकप्रिय लोकभाषा अवधी को चुना।
हनुमान चालीसा किसने लिखी?
हनुमान चालीसा के रचयिता महान रामभक्त गोस्वामी तुलसीदास जी हैं। उन्होंने श्री रामचरितमानस, हनुमान बाहुक और विनय पत्रिका जैसे प्रसिद्ध धार्मिक ग्रंथों की भी रचना की।
हनुमान चालीसा का महत्व
सनातन संस्कृति में हनुमान चालीसा को एक अत्यंत प्रभावशाली और सिद्ध काव्य स्तोत्र माना गया है। इसके नियमित पाठ से भक्त को आंतरिक साहस, शक्ति और मानसिक शांति की अनुभूति होती है। संकट और तनाव के क्षणों में इसका स्मरण साधक में अटूट विश्वास जगाता है।
हनुमान चालीसा का पाठ कब और कैसे करें?
पाठ का उपयुक्त समय:
प्रातःकाल स्नान के उपरांत या संध्या आरती के समय पाठ करना अति शुभ माना जाता है। मंगलवार और शनिवार का दिन भगवान हनुमान जी की विशेष पूजा के लिए समर्पित माना जाता है।
पाठ करने की सरल विधि:
- स्वच्छ एवं शांत स्थान का चयन करें और पवित्र वस्त्र धारण करें।
- पूर्व या उत्तर दिशा की ओर मुख करके कुशा या सूती कपड़े के आसन पर बैठें।
- भगवान हनुमान और प्रभु श्री राम जी का स्मरण करते हुए दीपक जलाएँ।
- स्पष्ट उच्चारण एवं भावपूर्ण मन से पाठ करें।
- पाठ के उपरांत हनुमान लला की आरती करें या शांत भाव से ध्यान लगाएँ।
हनुमान चालीसा पढ़ने के आध्यात्मिक महत्व
- आत्मबल व निडरता: हनुमान जी असीम बल और साहस के प्रतीक हैं। पाठ करने से भय और नकारात्मक विचारों का नाश होता है।
- भक्ति और नम्रता: अपार शक्तिशाली होने के बाद भी हनुमान जी परम नम्र रामदास हैं। यह पाठ साधक को अहंकार से मुक्त कर नम्रता सिखाता है।
- मानसिक एकाग्रता: नियमित पाठ से मन की चंचलता समाप्त होती है और ध्यान केंद्रित करने में मदद मिलती है।
हनुमान चालीसा में कितनी चौपाइयाँ हैं?
हनुमान चालीसा का मुख्य भाग ४० चौपाइयों (40 Chaupais) पर आधारित है। मुख्य काव्य में 40 चौपाइयाँ होने के कारण ही इसे 'चालीसा' कहा जाता है। इसके अतिरिक्त पाठ के प्रारंभ में २ प्रारंभिक दोहे और अंत में १ अंतिम दोहा सम्मिलित है।
हनुमान चालीसा पाठ के दौरान ध्यान रखने योग्य बातें
शुद्धता एवं एकाग्रता
पाठ के समय मन में शुद्ध विचार, निष्ठा और शांत भाव बनाए रखें।
स्पष्ट उच्चारण
शब्दों का उच्चारण जल्दबाजी के बजाय स्पष्ट और लयबद्ध ढंग से करें।
सात्विक आचरण
साधना के दौरान सात्विक विचार और व्यवहार का पालन करना श्रेष्ठ माना जाता है।
सम्बद्ध पाठ
भक्त प्रायः चालीसा के साथ बजरंग बाण एवं हनुमान बीज मंत्र का जप भी करते हैं।
Frequently Asked Questions (अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न)
हाँ, श्रद्धालु प्रतिदिन सुबह और शाम अपनी सुविधा तथा श्रद्धा के अनुसार हनुमान चालीसा का पाठ कर सकते हैं।
बिलकुल, भक्ति भाव से कोई भी श्रद्धालु, चाहे पुरुष हो या महिला, निष्ठा और पवित्रता के साथ हनुमान जी की आराधना कर सकता है।
हनुमान चालीसा की मूल रचना अवधी भाषा में है, जो कि हिन्दी साहित्य की एक प्रमुख एवं समृद्ध बोली है।
मंगलवार और शनिवार हनुमान जी की पूजा के विशेष दिन माने जाते हैं, परंतु किसी भी दिन निष्ठापूर्वक भक्ति भाव से पाठ करना उत्तम होता है।
Read శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా – Hanuman Chalisa in Telugu in Other Indian Languages
Telugu Bhakti Portal
Explore authentic devotional hymns, stotras, and chalisas accurately translated into Telugu (తెలుగు) script with complete spiritual meanings.
All Telugu Prayers