Chalisa
తెలుగు (Telugu)
Saraswati
శ్రీ సరస్వతీ చాలీసా
శ్రీ సరస్వతీ చాలీసా (Saraswati Chalisa in Telugu)
సంపూర్ణ శ్రీ సరస్వతీ చాలీసా (Saraswati Chalisa in Telugu) 40 చౌపాయిలు, దోహాలు, తెలుగు భావార్థం మరియు ఆడియో లిరిక్స్ DevDhun లో చదవండి.
Text:
దోహా
జనక జనని పద కమల రజ, నిజ మన ముకుర సుధారి।
అంబ మాత శారద విమల, దేహు జ్ఞాన మత వారి॥
శారదా మాత కీ జయ సదా, జగత ధారిణీ మాతు।
బుద్ధి విధాతా జ్ఞాన దే, హంస్వాహినీ జగ మాతు॥
చౌపాయి
జయ శ్రీ సకల లోక జగదంబా।
మాత శారదా అతి అవలంబా॥ ॥ ౧ ॥
విపుల జ్ఞాన దాత్రీ జగ మాహీం।
తుమ సమ దేవ దయాలు న నాహీం॥ ॥ ౨ ॥
శ్‍వేత వస్త్ర సుందర తన సోహై।
వీణా పాణి ముని మన మోహై॥ ॥ ౩ ॥
హంస వాహినీ కమల బిరాజై।
త్రిభువన మహిమా అమిత భ్రాజై॥ ॥ ౪ ॥
ప్రథమహిం వాద్య వీణా కర ధారీ।
సబ జగ కో జ్ఞాన ఉబారీ॥ ॥ ౫ ॥
పుస్తక పాణి వేద శుభ జ్ఞానా।
సుమతి సుజాన బుద్ధి విధానా॥ ॥ ౬ ॥
జ్ఞాన బుద్ధి సబ తుమ హీ దాతా।
సబ జగ కీ తుమ మాతు విధాతా॥ ॥ ౭ ॥
రిద్ధి సిద్ధి సబ సంపత్తి దీన్హీం।
సబ జన మన కామనా కీన్హీం॥ ॥ ౮ ॥
బ్రహ్మా విష్ణు మహేశ ధ్యావైం।
శారద మాత శీశ నవావైం॥ ॥ ౯ ॥
కాలిదాస కో జ్ఞాన జో దీన్హా।
గ్రన్థ మహాకావ్య రచి లీన్హా॥ ॥ ౧౦ ॥
తులసీ సూర కబీర సుజానా।
తవ కృపా కరి పాయ జ్ఞానా॥ ॥ ౧౧ ॥
వాల్మీకి ముని జ్ఞాన జో పాయో।
రామచరిత శుభ గ్రన్థ బనాయో॥ ॥ ౧౨ ॥
వ్యాస ముని మహాభారత కీన్హా।
తవ అనుకంపా జ్ఞాన ప్రబీనా॥ ॥ ౧౩ ॥
సబ విధి తుమ హీ జ్ఞాన విధాతా।
సబ జగ కీ తుమ పాలన దాతా॥ ॥ ౧౪ ॥
జో యహ పాఠ కరై మన లాఈ।
తాకే కాజ సిద్ధ హో జాఈ॥ ॥ ౧౫ ॥
విద్యా హీన జో యహ ఫల పావై।
విద్యా బుద్ధి తాకే ఘర ఆవై॥ ॥ ౧౬ ॥
జో యహ పాఠ కరై చిత లాఈ।
తాకో సంకట నికట న ఆఈ॥ ॥ ౧౭ ॥
జో యహ చాలీసా మన లావై।
సో బైకుంఠ పరమ పద పావై॥ ॥ ౧౮ ॥
కామ క్రోధ మద లోభ నశావై।
శారదా జీ తాహి అపనావై॥ ॥ ౧౯ ॥
సత్య సనాతన ధర్మ సంభారే।
శారదా జీ తాహి సదా ఉధారే॥ ॥ ౨౦ ॥
జనమ జనమ కీ బిపతి నశావై।
సరస్వతీ నామ జో నిశదిన గావై॥ ॥ ౨౧ ॥
సరస్వతీ నామ సబ జగ మేం ప్యారా।
జాకే సుమిరన సంకట టారా॥ ॥ ౨౨ ॥
సంత సభా మహం పాఠ కరావే।
సో బైకుంఠ లోక కో పావే॥ ॥ ౨౩ ॥
సుందరదాస సదా శారదా కే।
జ్ఞాన భక్త కీ జయ జయకార॥ ॥ ౨౪ ॥
సరస్వతీ నామ జపతే రహౌ భాఈ।
అంత కాల శివపుర మహం జాఈ॥ ॥ ౨౫ ॥
సరస్వతీ భక్తి జో మన మహం ధరిహై।
సో భవసాగర సహజహిం తరిహై॥ ॥ ౨౬ ॥
శారదా జీ కీ దయా జో పావై।
సో జన పరమ సుఖద పద పావై॥ ॥ ౨౭ ॥
సరస్వతీ నామ జో నిశదిన ధ్యావై।
తాహి న కబహూం దుఖ ఉపజావై॥ ॥ ౨౮ ॥
సరస్వతీ నామ పావన అతి మీఠా।
జాకే సుమిరన జగ సుఖ దీఠా॥ ॥ ౨౯ ॥
వసంత పంచమీ దిన పాఠ కరావే।
తాకే గృహ సంపత్తి నిత్య ఆవే॥ ॥ ౩౦ ॥
సబ దేవన కీ తుమ పరధానీ।
సబ విద్యా కీ తుమ ఖానీ॥ ॥ ౩౧ ॥
వీణా వాదినీ విద్యా దాత్రీ।
అజ్ఞాన తిమిర హర సబ ధాత్రీ॥ ॥ ౩౨ ॥
శరణాగత కీ రక్షా కీజై।
సబ విధి జ్ఞాన బుద్ధి ప్రభు దీజై॥ ॥ ౩౩ ॥
మాతా సరస్వతీ సుమతి ప్రదాత్రీ।
జ్ఞాన దాయినీ జయ జగ ధాత్రీ॥ ॥ ౩౪ ॥
విద్యా బుద్ధి దేహు మోహీ మాతా।
తుమ హీ సబ సుఖ సంపత్తి దాతా॥ ॥ ౩౫ ॥
అవిద్యా అంధకార సబ నాశో।
జ్ఞాన జ్యోతి మన మహం పరకాశో॥ ॥ ౩౬ ॥
జయ జయ జయ జగదంబ భవానీ।
జయ జయ శారద మాతు సుజ్ఞానీ॥ ॥ ౩౭ ॥
సుందరదాస చాలీసా కీన్హోం।
శారదా జీ సబ జ్ఞాన బుద్ధి దీన్హోం॥ ॥ ౩౮ ॥
జో యహ పాఠ కరై మన లాఈ।
సో బైకుంఠ పరమ పద పావై॥ ॥ ౩౯ ॥
సరస్వతీ చాలీసా పావన।
సర్వ సుఖద మంగల మన భావన॥ ॥ ౪౦ ॥
ముగింపు దోహా
ముగింపు దోహా
సరస్వతీ చాలీసా జో పౝే, భక్తి భావ చిత లాయ।
సో విద్యా బుద్ధి సంపత్తి లహై, సకల మనోరథ జాయ॥
శారదా మాత కీ కృపా సే, దూర హోయ అజ్ఞాన।
సుందరదాస వినతీ కరే, దేహు మోహీ జ్ఞాన దాన॥
Doha
Janak Janani Pad Kamal Raj, Nij Man Mukur Sudhaari.
Amba Maat Shaarad Vimal, Dehu Gyaan Mat Vaari.
Shaarda Maat Ki Jai Sada, Jagat Dhaarini Maatu.
Buddhi Vidhaata Gyaan De, Hansvaahini Jag Maatu.
Chaupai
Janak Janani Pad Kamal Raj, Nij Man Mukur Sudhaari.
Amba Maat Shaarad Vimal, Dehu Gyaan Mat Vaari.
Shaarda Maat Ki Jai Sada, Jagat Dhaarini Maatu.
Buddhi Vidhaata Gyaan De, Hansvaahini Jag Maatu.
|| Chaupai ||
Jai Shri Sakal Lok Jagadamba.
Maat Shaarda Ati Avalamba.
Vipul Gyaan Daatri Jag Maheen.
Tum Sam Dev Dayaalu Na Naaheen.
Shwet Vastra Sundar Tan Sohai.
Veena Paani Muni Man Mohai.
Hans Vaahini Kamal Biraajai.
Tribhuvan Mahima Amit Bhraajai.
Prathamahin Vaadya Veena Kar Dhaari.
Sab Jag Ko Gyaan Ubaari.
Pustak Paani Ved Shubh Gyaana.
Sumati Sujaan Buddhi Vidhaana.
Gyaan Buddhi Sab Tum Hee Daata.
Sab Jag Ki Tum Maatu Vidhaata.
Riddhi Siddhi Sab Sampatti Deenheen.
Sab Jan Man Kaamna Keenheen.
Brahma Vishnu Mahesh Dhyaavain.
Shaarad Maat Sheesh Navaavain.
Kaalidaas Ko Gyaan Jo Deenha.
Granth Mahaakaavya Rachi Leenha.
Tulsi Soor Kabeer Sujaana.
Tav Kripa Kari Paay Gyaana.
Vaalmiki Muni Gyaan Jo Paayo.
Ramcharit Shubh Granth Banaayo.
Vyaas Muni Mahaabhaarat Keenha.
Tav Anukampa Gyaan Prabeena.
Sab Vidhi Tum Hee Gyaan Vidhaata.
Sab Jag Ki Tum Paalan Daata.
Jo Yah Path Karai Man Lai.
Taake Kaaj Siddh Ho Jai.
Vidya Heen Jo Yah Phal Pawai.
Vidya Buddhi Taake Ghar Aawai.
Jo Yah Path Karai Chit Lai.
Taako Sankat Nikat Na Aai.
Jo Yah Chalisa Man Lawai.
So Baikunth Param Pad Pawai.
Kaam Krodh Mad Lobh Nashawai.
Shaarda Ji Tahi Apnawai.
Satya Sanatan Dharm Sambhare.
Shaarda Ji Tahi Sada Udhare.
Janam Janam Ki Bipati Nashawai.
Saraswati Naam Jo Nishdin Gawai.
Saraswati Naam Sab Jag Men Pyara.
Jaake Sumiran Sankat Tara.
Sant Sabha Mahn Path Karave.
So Baikunth Lok Ko Paave.
Sundardas Sada Shaarda Ke.
Gyaan Bhakt Ki Jai Jaikar.
Saraswati Naam Japte Rahau Bhai.
Ant Kaal Shivpur Mahn Jai.
Saraswati Bhakti Jo Man Mahn Dharihai.
So Bhavsagar Sahajahin Tarihai.
Shaarda Ji Ki Daya Jo Pawai.
So Jan Param Sukhad Pad Pawai.
Saraswati Naam Jo Nishdin Dhyawai.
Tahi Na Kabhoon Dukh Upjawai.
Saraswati Naam Paawan Ati Meetha.
Jaake Sumiran Jag Sukh Deetha.
Vasant Panchami Din Path Karave.
Taake Grih Sampatti Nitya Aave.
Sab Devan Ki Tum Pardhaani.
Sab Vidya Ki Tum Khaani.
Veena Vaadini Vidya Daatri.
Agyaan Timir Har Sab Dhaatri.
Sharnaagat Ki Raksha Keejai.
Sab Vidhi Gyaan Buddhi Prabhu Deejai.
Maata Saraswati Sumati Pradaatri.
Gyaan Daayini Jai Jag Dhaatri.
Vidya Buddhi Dehu Mohi Maata.
Tum Hee Sab Sukh Sampatti Daata.
Avidya Andhkaar Sab Naasho.
Gyaan Jyoti Man Mahn Parkaasho.
Jai Jai Jai Jagadamb Bhavaani.
Jai Jai Shaarad Maatu Sugyaani.
Sundardas Chalisa Keenhon.
Shaarda Ji Sab Gyaan Buddhi Deenhon.
Jo Yah Path Karai Man Lai.
So Baikunth Param Pad Pawai.
Saraswati Chalisa Paawan.
Sarv Sukhad Mangal Man Bhaavan.
|| Doha (Closing) ||
Saraswati Chalisa Jo Padhe, Bhakti Bhaav Chit Lay.
So Vidya Buddhi Sampatti Lahai, Sakal Manorath Jay.
Shaarda Maat Ki Kripa Se, Door Hoy Agyaan.
Sundardas Vinati Kare, Dehu Mohi Gyaan Daan.
Closing Doha
Ending Doha
Saraswati Chalisa Jo Padhe, Bhakti Bhaav Chit Lay.
So Vidya Buddhi Sampatti Lahai, Sakal Manorath Jay.
Shaarda Maat Ki Kripa Se, Door Hoy Agyaan.
Sundardas Vinati Kare, Dehu Mohi Gyaan Daan.
దోహా (Dual View)
జనక జనని పద కమల రజ, నిజ మన ముకుర సుధారి।
అంబ మాత శారద విమల, దేహు జ్ఞాన మత వారి॥
శారదా మాత కీ జయ సదా, జగత ధారిణీ మాతు।
బుద్ధి విధాతా జ్ఞాన దే, హంస్వాహినీ జగ మాతు॥
Janak Janani Pad Kamal Raj, Nij Man Mukur Sudhaari.
Amba Maat Shaarad Vimal, Dehu Gyaan Mat Vaari.
Shaarda Maat Ki Jai Sada, Jagat Dhaarini Maatu.
Buddhi Vidhaata Gyaan De, Hansvaahini Jag Maatu.
చౌపాయి (Dual View)
జయ శ్రీ సకల లోక జగదంబా।
మాత శారదా అతి అవలంబా॥ ॥ ౧ ॥
Janak Janani Pad Kamal Raj, Nij Man Mukur Sudhaari.
Amba Maat Shaarad Vimal, Dehu Gyaan Mat Vaari.
విపుల జ్ఞాన దాత్రీ జగ మాహీం।
తుమ సమ దేవ దయాలు న నాహీం॥ ॥ ౨ ॥
Shaarda Maat Ki Jai Sada, Jagat Dhaarini Maatu.
Buddhi Vidhaata Gyaan De, Hansvaahini Jag Maatu.
శ్‍వేత వస్త్ర సుందర తన సోహై।
వీణా పాణి ముని మన మోహై॥ ॥ ౩ ॥
|| Chaupai ||
హంస వాహినీ కమల బిరాజై।
త్రిభువన మహిమా అమిత భ్రాజై॥ ॥ ౪ ॥
Jai Shri Sakal Lok Jagadamba.
Maat Shaarda Ati Avalamba.
ప్రథమహిం వాద్య వీణా కర ధారీ।
సబ జగ కో జ్ఞాన ఉబారీ॥ ॥ ౫ ॥
Vipul Gyaan Daatri Jag Maheen.
Tum Sam Dev Dayaalu Na Naaheen.
పుస్తక పాణి వేద శుభ జ్ఞానా।
సుమతి సుజాన బుద్ధి విధానా॥ ॥ ౬ ॥
Shwet Vastra Sundar Tan Sohai.
Veena Paani Muni Man Mohai.
జ్ఞాన బుద్ధి సబ తుమ హీ దాతా।
సబ జగ కీ తుమ మాతు విధాతా॥ ॥ ౭ ॥
Hans Vaahini Kamal Biraajai.
Tribhuvan Mahima Amit Bhraajai.
రిద్ధి సిద్ధి సబ సంపత్తి దీన్హీం।
సబ జన మన కామనా కీన్హీం॥ ॥ ౮ ॥
Prathamahin Vaadya Veena Kar Dhaari.
Sab Jag Ko Gyaan Ubaari.
బ్రహ్మా విష్ణు మహేశ ధ్యావైం।
శారద మాత శీశ నవావైం॥ ॥ ౯ ॥
Pustak Paani Ved Shubh Gyaana.
Sumati Sujaan Buddhi Vidhaana.
కాలిదాస కో జ్ఞాన జో దీన్హా।
గ్రన్థ మహాకావ్య రచి లీన్హా॥ ॥ ౧౦ ॥
Gyaan Buddhi Sab Tum Hee Daata.
Sab Jag Ki Tum Maatu Vidhaata.
తులసీ సూర కబీర సుజానా।
తవ కృపా కరి పాయ జ్ఞానా॥ ॥ ౧౧ ॥
Riddhi Siddhi Sab Sampatti Deenheen.
Sab Jan Man Kaamna Keenheen.
వాల్మీకి ముని జ్ఞాన జో పాయో।
రామచరిత శుభ గ్రన్థ బనాయో॥ ॥ ౧౨ ॥
Brahma Vishnu Mahesh Dhyaavain.
Shaarad Maat Sheesh Navaavain.
వ్యాస ముని మహాభారత కీన్హా।
తవ అనుకంపా జ్ఞాన ప్రబీనా॥ ॥ ౧౩ ॥
Kaalidaas Ko Gyaan Jo Deenha.
Granth Mahaakaavya Rachi Leenha.
సబ విధి తుమ హీ జ్ఞాన విధాతా।
సబ జగ కీ తుమ పాలన దాతా॥ ॥ ౧౪ ॥
Tulsi Soor Kabeer Sujaana.
Tav Kripa Kari Paay Gyaana.
జో యహ పాఠ కరై మన లాఈ।
తాకే కాజ సిద్ధ హో జాఈ॥ ॥ ౧౫ ॥
Vaalmiki Muni Gyaan Jo Paayo.
Ramcharit Shubh Granth Banaayo.
విద్యా హీన జో యహ ఫల పావై।
విద్యా బుద్ధి తాకే ఘర ఆవై॥ ॥ ౧౬ ॥
Vyaas Muni Mahaabhaarat Keenha.
Tav Anukampa Gyaan Prabeena.
జో యహ పాఠ కరై చిత లాఈ।
తాకో సంకట నికట న ఆఈ॥ ॥ ౧౭ ॥
Sab Vidhi Tum Hee Gyaan Vidhaata.
Sab Jag Ki Tum Paalan Daata.
జో యహ చాలీసా మన లావై।
సో బైకుంఠ పరమ పద పావై॥ ॥ ౧౮ ॥
Jo Yah Path Karai Man Lai.
Taake Kaaj Siddh Ho Jai.
కామ క్రోధ మద లోభ నశావై।
శారదా జీ తాహి అపనావై॥ ॥ ౧౯ ॥
Vidya Heen Jo Yah Phal Pawai.
Vidya Buddhi Taake Ghar Aawai.
సత్య సనాతన ధర్మ సంభారే।
శారదా జీ తాహి సదా ఉధారే॥ ॥ ౨౦ ॥
Jo Yah Path Karai Chit Lai.
Taako Sankat Nikat Na Aai.
జనమ జనమ కీ బిపతి నశావై।
సరస్వతీ నామ జో నిశదిన గావై॥ ॥ ౨౧ ॥
Jo Yah Chalisa Man Lawai.
So Baikunth Param Pad Pawai.
సరస్వతీ నామ సబ జగ మేం ప్యారా।
జాకే సుమిరన సంకట టారా॥ ॥ ౨౨ ॥
Kaam Krodh Mad Lobh Nashawai.
Shaarda Ji Tahi Apnawai.
సంత సభా మహం పాఠ కరావే।
సో బైకుంఠ లోక కో పావే॥ ॥ ౨౩ ॥
Satya Sanatan Dharm Sambhare.
Shaarda Ji Tahi Sada Udhare.
సుందరదాస సదా శారదా కే।
జ్ఞాన భక్త కీ జయ జయకార॥ ॥ ౨౪ ॥
Janam Janam Ki Bipati Nashawai.
Saraswati Naam Jo Nishdin Gawai.
సరస్వతీ నామ జపతే రహౌ భాఈ।
అంత కాల శివపుర మహం జాఈ॥ ॥ ౨౫ ॥
Saraswati Naam Sab Jag Men Pyara.
Jaake Sumiran Sankat Tara.
సరస్వతీ భక్తి జో మన మహం ధరిహై।
సో భవసాగర సహజహిం తరిహై॥ ॥ ౨౬ ॥
Sant Sabha Mahn Path Karave.
So Baikunth Lok Ko Paave.
శారదా జీ కీ దయా జో పావై।
సో జన పరమ సుఖద పద పావై॥ ॥ ౨౭ ॥
Sundardas Sada Shaarda Ke.
Gyaan Bhakt Ki Jai Jaikar.
సరస్వతీ నామ జో నిశదిన ధ్యావై।
తాహి న కబహూం దుఖ ఉపజావై॥ ॥ ౨౮ ॥
Saraswati Naam Japte Rahau Bhai.
Ant Kaal Shivpur Mahn Jai.
సరస్వతీ నామ పావన అతి మీఠా।
జాకే సుమిరన జగ సుఖ దీఠా॥ ॥ ౨౯ ॥
Saraswati Bhakti Jo Man Mahn Dharihai.
So Bhavsagar Sahajahin Tarihai.
వసంత పంచమీ దిన పాఠ కరావే।
తాకే గృహ సంపత్తి నిత్య ఆవే॥ ॥ ౩౦ ॥
Shaarda Ji Ki Daya Jo Pawai.
So Jan Param Sukhad Pad Pawai.
సబ దేవన కీ తుమ పరధానీ।
సబ విద్యా కీ తుమ ఖానీ॥ ॥ ౩౧ ॥
Saraswati Naam Jo Nishdin Dhyawai.
Tahi Na Kabhoon Dukh Upjawai.
వీణా వాదినీ విద్యా దాత్రీ।
అజ్ఞాన తిమిర హర సబ ధాత్రీ॥ ॥ ౩౨ ॥
Saraswati Naam Paawan Ati Meetha.
Jaake Sumiran Jag Sukh Deetha.
శరణాగత కీ రక్షా కీజై।
సబ విధి జ్ఞాన బుద్ధి ప్రభు దీజై॥ ॥ ౩౩ ॥
Vasant Panchami Din Path Karave.
Taake Grih Sampatti Nitya Aave.
మాతా సరస్వతీ సుమతి ప్రదాత్రీ।
జ్ఞాన దాయినీ జయ జగ ధాత్రీ॥ ॥ ౩౪ ॥
Sab Devan Ki Tum Pardhaani.
Sab Vidya Ki Tum Khaani.
విద్యా బుద్ధి దేహు మోహీ మాతా।
తుమ హీ సబ సుఖ సంపత్తి దాతా॥ ॥ ౩౫ ॥
Veena Vaadini Vidya Daatri.
Agyaan Timir Har Sab Dhaatri.
అవిద్యా అంధకార సబ నాశో।
జ్ఞాన జ్యోతి మన మహం పరకాశో॥ ॥ ౩౬ ॥
Sharnaagat Ki Raksha Keejai.
Sab Vidhi Gyaan Buddhi Prabhu Deejai.
జయ జయ జయ జగదంబ భవానీ।
జయ జయ శారద మాతు సుజ్ఞానీ॥ ॥ ౩౭ ॥
Maata Saraswati Sumati Pradaatri.
Gyaan Daayini Jai Jag Dhaatri.
సుందరదాస చాలీసా కీన్హోం।
శారదా జీ సబ జ్ఞాన బుద్ధి దీన్హోం॥ ॥ ౩౮ ॥
Vidya Buddhi Dehu Mohi Maata.
Tum Hee Sab Sukh Sampatti Daata.
జో యహ పాఠ కరై మన లాఈ।
సో బైకుంఠ పరమ పద పావై॥ ॥ ౩౯ ॥
Avidya Andhkaar Sab Naasho.
Gyaan Jyoti Man Mahn Parkaasho.
సరస్వతీ చాలీసా పావన।
సర్వ సుఖద మంగల మన భావన॥ ॥ ౪౦ ॥
Jai Jai Jai Jagadamb Bhavaani.
Jai Jai Shaarad Maatu Sugyaani.
ముగింపు దోహా (Dual View)
ముగింపు దోహా
సరస్వతీ చాలీసా జో పౝే, భక్తి భావ చిత లాయ।
సో విద్యా బుద్ధి సంపత్తి లహై, సకల మనోరథ జాయ॥
శారదా మాత కీ కృపా సే, దూర హోయ అజ్ఞాన।
సుందరదాస వినతీ కరే, దేహు మోహీ జ్ఞాన దాన॥
Saraswati Chalisa Jo Padhe, Bhakti Bhaav Chit Lay.
So Vidya Buddhi Sampatti Lahai, Sakal Manorath Jay.
Shaarda Maat Ki Kripa Se, Door Hoy Agyaan.
Sundardas Vinati Kare, Dehu Mohi Gyaan Daan.
श्री सरस्वती चालीसा का महत्त्व एवं आध्यात्मिक महिमा
श्री सरस्वती चालीसा (Shri Saraswati Chalisa) विद्या, बुद्धि, ज्ञान, संगीत और कला की अधिष्ठात्री देवी माता सरस्वती जी की आराधना का एक अत्यंत पावन और सिद्ध स्तोत्र है। सनातन धर्म में माँ सरस्वती जी को त्रिदेवी (पार्वती, लक्ष्मी, सरस्वती) में ज्ञान और वाणी की देवी माना गया है। वसंत पंचमी, परीक्षा काल अथवा नित्य प्रातःकाल श्री सरस्वती चालीसा का पाठ करने से अज्ञानता का नाश होता है और प्रखर बुद्धि की प्राप्ति होती है।
कवि सुंदरदास जी द्वारा रचित इस चालीसा में ४० पावन चौपाइयों और दोहों के माध्यम से माता सरस्वती के श्वेत पद्मासना स्वरूप, वीणा वादन, हंस वाहिनी छवि, वाल्मीकि, व्यास, कालिदास, तुलसी और सूरदास पर उनकी विशेष अनुकंपा का प्रामाणिक वर्णन प्रस्तुत किया गया है।
नित्य पाठ के चमत्कारी लाभ
- विद्या एवं प्रखर बुद्धि: विद्यार्थियों की स्मरण शक्ति, एकाग्रता और वाणी में मिठास विकसित होती है।
- परीक्षा एवं साक्षात्कार में सफलता: अध्ययन में आ रही बाधाएं और अज्ञानता का भय दूर होता है।
- संगीत एवं कला में सिद्धि: गायन, वादन, लेखन और रचनात्मक क्षेत्रों में सफलता मिलती है।
- ऋषियों की अनुकंपा: वाल्मीकि और कालिदास की भाँति दिव्य ज्ञान का विकास होता है।
- मानसिक शांति एवं विवेक: चित्त शुद्ध होकर उत्तम विचारों और सात्विक बुद्धि का उदय होता है।
पाठ करने की सही विधि
- शुभ समय एवं दिन: वसंत पंचमी, सोमवार अथवा प्रतिदिन प्रातःकाल सूर्योदय के समय पाठ करें।
- आसन एवं वस्त्र: श्वेत (सफेद) या पीले रंग के स्वच्छ वस्त्र पहनकर पूर्व दिशा की ओर मुख करके बैठें।
- दीपक एवं पुष्प: माँ सरस्वती के चित्र के सामने घी का दीपक जलाएं और सफेद या पीले पुष्प अर्पित करें।
- भोग: माता को केसरिया भात (चावल), मक्खन-मिश्री या पीली मिठाई का भोग लगाकर ध्यानपूर्वक पाठ करें।
देवधून पर माँ सरस्वती एवं अन्य पावन पाठ:
श्री सरस्वती चालीसा - अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न (FAQ)
माँ सरस्वती विद्या और बुद्धि की देवी हैं। नित्य चालीसा का पाठ करने से विद्यार्थियों की स्मरण शक्ति, ध्यान केंद्रित करने की क्षमता और परीक्षा में सफलता प्राप्त होती है।
वसंत पंचमी माता सरस्वती का प्राकट्य दिवस है। इस दिन पीले वस्त्र पहनकर चालीसा पाठ करने से देवी का विशेष आशीर्वाद प्राप्त होता है।
हाँ, चालीसा में वर्णन है कि माता सरस्वती की ही कृपा से वाल्मीकि जी ने रामायण, कालिदास जी ने महाकाव्य, व्यास जी ने महाभारत और तुलसीदास-सूरदास ने अमर ग्रन्थ रचे।
हाँ, यदि आपको देवनागरी पढ़ने में असुविधा हो, तो देवधून पर उपलब्ध शुद्ध English Transliteration और Dual Language (दोहरी भाषा) का उपयोग कर पाठ किया जा सकता है।
श्री सरस्वती चालीसा के पाठ के उपरांत "या कुन्देन्दुतुषारहारधवला" (सरस्वती वंदना) अथवा "जय सरस्वती माता" आरती का सप्रेम गायन करना अत्यंत मंगलकारी माना जाता है।
Read శ్రీ సరస్వతీ చాలీసా (Saraswati Chalisa in Telugu) in Other Indian Languages
Telugu Bhakti Portal
Explore authentic devotional hymns, stotras, and chalisas accurately translated into Telugu (తెలుగు) script with complete spiritual meanings.
All Telugu Prayers