Stotram Sangrah Shiva Jagadguru Adi Shankaracharya 12 Jyotirlinga Stotram / द्वादश ज्योतिर्लिंग स्तोत्र

Dwadasha Jyotirlinga Stotram Lyrics in Sanskrit & English With Meaning | 12 Jyotirlingas

Read complete Dwadasha Jyotirlinga Stotram lyrics in Sanskrit with English transliteration, verse-by-verse Hindi भावार्थ and English meaning. The revered 12 holy Shiva shrines hymn.

Dwadasha Jyotirlinga Stotram Lyrics in Sanskrit & English With Meaning | 12 Jyotirlingas
Text:
॥ श्री द्वादश ज्योतिर्लिंग स्तोत्रम् ॥
सौराष्ट्रदेशे विशदेऽतिरम्ये ज्योतिर्मयं चन्द्रकलावतंसम् । भक्तिप्रदानाय कृपावतीर्णं तं सोमनाथं शरणं प्रपद्ये ॥ १ ॥
श्रीशैलशृङ्गे विबुधातिसङ्गे तुलाद्रितुङ्गेऽपि मुदा वसन्तम् । तमर्जुनं मल्लिकपूर्वमेनं नमामि संसारसमुद्रसेतुम् ॥ २ ॥
अवन्तिकायां विहितावतारं मुक्तिप्रदानाय च सज्जनानाम् । अकालमृत्योः परिरक्षणार्थं वन्दे महाकालमहासुरेशम् ॥ ३ ॥
कावेरिकानर्मदयोः पवित्रे समागमे सज्जनतारणाय । सदैवमान्धातृपुरे वसन्तमोङ्कारमीशं शिवमेकमीडे ॥ ४ ॥
पूर्वोत्तरे प्रज्वलिकानिधाने सदा वसन्तं गिरिजासमेतम् । सुरासुराराधितपादपद्मं श्रीवैद्यनाथं तमहं नमामि ॥ ५ ॥
याम्ये सदङ्गे नगरेऽतिरम्ये विभूषिताङ्गं विविधैश्च भोगैः । सद्भक्तिमुक्तिप्रदमीशमेकं श्रीनागनाथं शरणं प्रपद्ये ॥ ६ ॥
महाद्रिपार्श्वे च तटे रमन्तं सम्पूज्यमानं सततं मुनीन्द्रैः । सुरासुरैर्यक्षमहोरगाद्यैः केदारमीशं शिवमेकमीडे ॥ ७ ॥
सानन्दमानन्दवने वसन्तमानन्दकन्दं हतपापवृन्दम् । वाराणसीनाथमनाथनाथं श्रीविश्वनाथं शरणं प्रपद्ये ॥ ८ ॥
॥ फलश्रुतिः ॥ एतानि द्वादश लिङ्गानि सायं प्रातः पठेन्नरः । सप्तजन्मकृतं पापं स्मरणेन विनश्यति ॥
॥ इति श्रीमच्छङ्कराचार्यविरचितं द्वादश ज्योतिर्लिंग स्तोत्रम् सम्पूर्णम् ॥
Saurashtra-deshe vishade'tiramye jyotirmayam chandra-kalavatamsam | Bhakti-pradanaya kripavateernam tam somanatham sharanam prapadye || 1 ||
Shree-shaila-shringe vibudhati-sange tuladri-tunge'pi muda vasantam | Tam-arjunam mallika-poorvam-enam namami samsara-samudra-setum || 2 ||
Avantikayam vihitavataram mukti-pradanaya cha sajjananam | Akala-mrityoh parirakshanartham vande mahakala-maha-suresham || 3 ||
Kaverika-narmadayoh pavitre samagame sajjana-taranaya | Sadaivamandhatri-pure vasantam-omkaram-eesham shivam-ekam-eede || 4 ||
Poorvottare prajvalika-nidhane sada vasantam girija-sametam | Surasuraradhita-pada-padmam shree-vaidyanatham tam-aham namami || 5 ||
Yamye sadange nagare'tiramye vibhooshitangam vividhaishcha bhogaih | Sad-bhakti-mukti-pradam-eesham-ekam shree-naganatham sharanam prapadye || 6 ||
Mahadri-parshve cha tate ramantam sampoojyamanam satatam muneendraih | Surasurair-yaksha-mahoragadyaih kedaram-eesham shivam-ekam-eede || 7 ||
Sanandam-anandavane vasantam-ananda-kandam hata-papa-vrindam | Varanasi-natham-anatha-natham shree-vishvanatham sharanam prapadye || 8 ||
|| Phalasrutih || Etani dwadasha lingani sayam pratah pathennarah | Sapta-janma-kritam papam smaranena vinashyati ||
|| Iti Shrimacchankaracharya Virachitam Dwadasha Jyotirlinga Stotram Sampoornam ||
सौराष्ट्रदेशे विशदेऽतिरम्ये ज्योतिर्मयं चन्द्रकलावतंसम् । भक्तिप्रदानाय कृपावतीर्णं तं सोमनाथं शरणं प्रपद्ये ॥ १ ॥
Saurashtra-deshe vishade'tiramye jyotirmayam chandra-kalavatamsam | Bhakti-pradanaya kripavateernam tam somanatham sharanam prapadye || 1 ||
श्रीशैलशृङ्गे विबुधातिसङ्गे तुलाद्रितुङ्गेऽपि मुदा वसन्तम् । तमर्जुनं मल्लिकपूर्वमेनं नमामि संसारसमुद्रसेतुम् ॥ २ ॥
Shree-shaila-shringe vibudhati-sange tuladri-tunge'pi muda vasantam | Tam-arjunam mallika-poorvam-enam namami samsara-samudra-setum || 2 ||
अवन्तिकायां विहितावतारं मुक्तिप्रदानाय च सज्जनानाम् । अकालमृत्योः परिरक्षणार्थं वन्दे महाकालमहासुरेशम् ॥ ३ ॥
Avantikayam vihitavataram mukti-pradanaya cha sajjananam | Akala-mrityoh parirakshanartham vande mahakala-maha-suresham || 3 ||
कावेरिकानर्मदयोः पवित्रे समागमे सज्जनतारणाय । सदैवमान्धातृपुरे वसन्तमोङ्कारमीशं शिवमेकमीडे ॥ ४ ॥
Kaverika-narmadayoh pavitre samagame sajjana-taranaya | Sadaivamandhatri-pure vasantam-omkaram-eesham shivam-ekam-eede || 4 ||
पूर्वोत्तरे प्रज्वलिकानिधाने सदा वसन्तं गिरिजासमेतम् । सुरासुराराधितपादपद्मं श्रीवैद्यनाथं तमहं नमामि ॥ ५ ॥
Poorvottare prajvalika-nidhane sada vasantam girija-sametam | Surasuraradhita-pada-padmam shree-vaidyanatham tam-aham namami || 5 ||
याम्ये सदङ्गे नगरेऽतिरम्ये विभूषिताङ्गं विविधैश्च भोगैः । सद्भक्तिमुक्तिप्रदमीशमेकं श्रीनागनाथं शरणं प्रपद्ये ॥ ६ ॥
Yamye sadange nagare'tiramye vibhooshitangam vividhaishcha bhogaih | Sad-bhakti-mukti-pradam-eesham-ekam shree-naganatham sharanam prapadye || 6 ||
महाद्रिपार्श्वे च तटे रमन्तं सम्पूज्यमानं सततं मुनीन्द्रैः । सुरासुरैर्यक्षमहोरगाद्यैः केदारमीशं शिवमेकमीडे ॥ ७ ॥
Mahadri-parshve cha tate ramantam sampoojyamanam satatam muneendraih | Surasurair-yaksha-mahoragadyaih kedaram-eesham shivam-ekam-eede || 7 ||
सानन्दमानन्दवने वसन्तमानन्दकन्दं हतपापवृन्दम् । वाराणसीनाथमनाथनाथं श्रीविश्वनाथं शरणं प्रपद्ये ॥ ८ ॥
Sanandam-anandavane vasantam-ananda-kandam hata-papa-vrindam | Varanasi-natham-anatha-natham shree-vishvanatham sharanam prapadye || 8 ||
॥ फलश्रुतिः ॥ एतानि द्वादश लिङ्गानि सायं प्रातः पठेन्नरः । सप्तजन्मकृतं पापं स्मरणेन विनश्यति ॥
|| Phalasrutih || Etani dwadasha lingani sayam pratah pathennarah | Sapta-janma-kritam papam smaranena vinashyati ||
॥ इति श्रीमच्छङ्कराचार्यविरचितं द्वादश ज्योतिर्लिंग स्तोत्रम् सम्पूर्णम् ॥
|| Iti Shrimacchankaracharya Virachitam Dwadasha Jyotirlinga Stotram Sampoornam ||
सौराष्ट्रदेशे विशदेऽतिरम्ये ज्योतिर्मयं चन्द्रकलावतंसम् । भक्तिप्रदानाय कृपावतीर्णं तं सोमनाथं शरणं प्रपद्ये ॥ १ ॥
Saurashtra-deshe vishade'tiramye jyotirmayam chandra-kalavatamsam | Bhakti-pradanaya kripavateernam tam somanatham sharanam prapadye || 1 ||
भावार्थ: भावार्थ (श्लोक १ - सोमनाथ): सौराष्ट्र (गुजरात) के अत्यंत पवित्र और रमणीय प्रदेश में, चंद्रमा की कला को अपने मस्तक पर धारण करने वाले, भक्तों को निश्चल भक्ति प्रदान करने के लिए साक्षात् कृपापूर्वक अवतरित ज्योतिर्मय भगवान श्री सोमनाथ की शरण में मैं जाता हूँ।
श्रीशैलशृङ्गे विबुधातिसङ्गे तुलाद्रितुङ्गेऽपि मुदा वसन्तम् । तमर्जुनं मल्लिकपूर्वमेनं नमामि संसारसमुद्रसेतुम् ॥ २ ॥
Shree-shaila-shringe vibudhati-sange tuladri-tunge'pi muda vasantam | Tam-arjunam mallika-poorvam-enam namami samsara-samudra-setum || 2 ||
भावार्थ: भावार्थ (श्लोक २ - मल्लिकार्जुन): श्रीशैल पर्वत के शिखर पर, जहाँ देवगण सदैव निवास करते हैं, आनंदपूर्वक वास करने वाले तथा संसार-समुद्र को पार कराने के लिए सेतु-स्वरूप भगवान श्री मल्लिकार्जुन को मैं प्रणाम करता हूँ।
अवन्तिकायां विहितावतारं मुक्तिप्रदानाय च सज्जनानाम् । अकालमृत्योः परिरक्षणार्थं वन्दे महाकालमहासुरेशम् ॥ ३ ॥
Avantikayam vihitavataram mukti-pradanaya cha sajjananam | Akala-mrityoh parirakshanartham vande mahakala-maha-suresham || 3 ||
भावार्थ: भावार्थ (श्लोक ३ - महाकालेश्वर): अवंतिका (उज्जैन) नगरी में जिन्होंने सज्जनों को मोक्ष प्रदान करने तथा अकाल मृत्यु से रक्षा करने के लिए अवतार लिया है, उन देवों के देव महाकाल को मैं सादर वंदन करता हूँ।
कावेरिकानर्मदयोः पवित्रे समागमे सज्जनतारणाय । सदैवमान्धातृपुरे वसन्तमोङ्कारमीशं शिवमेकमीडे ॥ ४ ॥
Kaverika-narmadayoh pavitre samagame sajjana-taranaya | Sadaivamandhatri-pure vasantam-omkaram-eesham shivam-ekam-eede || 4 ||
भावार्थ: भावार्थ (श्लोक ४ - ओंकारेश्वर): पवित्र कावेरी और नर्मदा नदियों के संगम पर, मांधाता नगरी में सज्जनों के उद्धार के लिए सदा निवास करने वाले, एकमात्र ओंकार स्वरूप कल्याणकारी भगवान शिव की मैं स्तुति करता हूँ।
पूर्वोत्तरे प्रज्वलिकानिधाने सदा वसन्तं गिरिजासमेतम् । सुरासुराराधितपादपद्मं श्रीवैद्यनाथं तमहं नमामि ॥ ५ ॥
Poorvottare prajvalika-nidhane sada vasantam girija-sametam | Surasuraradhita-pada-padmam shree-vaidyanatham tam-aham namami || 5 ||
भावार्थ: भावार्थ (श्लोक ५ - वैद्यनाथ): पूर्वोत्तर दिशा में चिताभूमि (देवघर) के पावन धाम में भगवती पार्वती के साथ सदा निवास करने वाले, तथा जिनके चरणकमलों की पूजा देवता और असुर दोनों करते हैं, उन भगवान श्री वैद्यनाथ को मैं नमन करता हूँ।
याम्ये सदङ्गे नगरेऽतिरम्ये विभूषिताङ्गं विविधैश्च भोगैः । सद्भक्तिमुक्तिप्रदमीशमेकं श्रीनागनाथं शरणं प्रपद्ये ॥ ६ ॥
Yamye sadange nagare'tiramye vibhooshitangam vividhaishcha bhogaih | Sad-bhakti-mukti-pradam-eesham-ekam shree-naganatham sharanam prapadye || 6 ||
भावार्थ: भावार्थ (श्लोक ६ - नागेश्वर): दक्षिण दिशा में दारुकावन के अत्यंत रमणीय नगर में जो विविध अलंकारों से सुशोभित हैं, और जो अपने भक्तों को पराभक्ति एवं मोक्ष प्रदान करने वाले एकमात्र ईश्वर हैं, उन श्री नागनाथ (नागेश्वर) की मैं शरण ग्रहण करता हूँ।
महाद्रिपार्श्वे च तटे रमन्तं सम्पूज्यमानं सततं मुनीन्द्रैः । सुरासुरैर्यक्षमहोरगाद्यैः केदारमीशं शिवमेकमीडे ॥ ७ ॥
Mahadri-parshve cha tate ramantam sampoojyamanam satatam muneendraih | Surasurair-yaksha-mahoragadyaih kedaram-eesham shivam-ekam-eede || 7 ||
भावार्थ: भावार्थ (श्लोक ७ - केदारनाथ): हिमालय के विशाल पर्वत-शिखर और मंदाकिनी के पावन तट पर जो रमण करते हैं, मुनीश्वरों, देवताओं, असुरों, यक्षों और महानागों द्वारा जिनकी निरंतर पूजा की जाती है, उन केदारनाथ स्वरूप भगवान शिव की मैं वंदना करता हूँ।
सानन्दमानन्दवने वसन्तमानन्दकन्दं हतपापवृन्दम् । वाराणसीनाथमनाथनाथं श्रीविश्वनाथं शरणं प्रपद्ये ॥ ८ ॥
Sanandam-anandavane vasantam-ananda-kandam hata-papa-vrindam | Varanasi-natham-anatha-natham shree-vishvanatham sharanam prapadye || 8 ||
भावार्थ: भावार्थ (श्लोक ८ - विश्वनाथ): जो आनंदवन (काशी/वाराणसी) में परमानंद के साथ निवास करते हैं, जो समस्त आनंद के मूल कंद हैं, भक्तों के समस्त पापों के समूह को नष्ट करने वाले हैं, तथा अनाथों के एकमात्र नाथ हैं, उन काशी के अधिपति श्री विश्वनाथ की शरण में मैं जाता हूँ।
॥ फलश्रुतिः ॥ एतानि द्वादश लिङ्गानि सायं प्रातः पठेन्नरः । सप्तजन्मकृतं पापं स्मरणेन विनश्यति ॥
|| Phalasrutih || Etani dwadasha lingani sayam pratah pathennarah | Sapta-janma-kritam papam smaranena vinashyati ||
भावार्थ: भावार्थ (श्लोक ९ - फलश्रुति): जो मनुष्य प्रतिदिन प्रातःकाल और सायंकाल इन बारह पावन ज्योतिर्लिंगों का भक्तिपूर्वक पाठ अथवा स्मरण करता है, उसके सात जन्मों के समस्त संचित पाप केवल स्मरण मात्र से नष्ट हो जाते हैं और वह परम शिवलोक को प्राप्त करता है।
॥ इति श्रीमच्छङ्कराचार्यविरचितं द्वादश ज्योतिर्लिंग स्तोत्रम् सम्पूर्णम् ॥
|| Iti Shrimacchankaracharya Virachitam Dwadasha Jyotirlinga Stotram Sampoornam ||
भावार्थ: भावार्थ (श्लोक १०): इस प्रकार श्रीमद् आद्य शंकराचार्य द्वारा विरचित समस्त पाप-निवारक, अभीष्ट-फलप्रदायक एवं शिव-भक्तिवर्धक श्री द्वादश ज्योतिर्लिंग स्तोत्र सम्पूर्ण हुआ।

About Dwadasha Jyotirlinga Stotram (द्वादश ज्योतिर्लिंग स्तोत्र परिचय)

The Dwadasha Jyotirlinga Stotram (द्वादश ज्योतिर्लिंग स्तोत्रम्) is an ancient, highly revered Shaivite prayer celebrating the twelve sacred Jyotirlingas—the supreme self-manifested (Swayambhu) pillars of divine light where Lord Shiva revealed Himself across the sacred geography of India.

According to the Shiva Purana (Koti Rudra Samhita), when Lord Brahma and Lord Vishnu contemplated the nature of the cosmos, Lord Shiva manifested across the three realms as an infinite, boundless pillar of cosmic effulgence (Jyotirlinga). The twelve specific sacred places where portions of this eternal light manifested upon earth became the Twelve Jyotirlingas, revered as the foremost pilgrimage shrines in Sanatana Dharma.

On this page, devotees will find the complete 8 verses and traditional phalasruti in clean Devanagari script, Roman transliteration, verse-by-verse Hindi भावार्थ, and English translation, along with geographic details and spiritual merits.

The Twelve Sacred Jyotirlinga Shrines

The stotram enumerates the twelve self-manifested shrines across Bharatvarsha:

1. Somanatha

Prabhas Patan, Saurashtra, Gujarat — The primordial shrine, associated with the redemption of the Moon God.

2. Mallikarjuna

Srisailam, Andhra Pradesh — Worshipped by Lord Shiva and Parvati as jasmine and Arjuna upon the sacred hill.

3. Mahakaleshwara

Ujjain, Madhya Pradesh — The South-facing master of time and conqueror of death.

4. Omkareshwara

Mandhata Island, Narmada River, Madhya Pradesh — Shaped naturally like the sacred syllable OM.

5. Vaidyanatha

Deoghar, Jharkhand — The supreme divine physician who cures all ailments and suffering.

6. Bhimashankara

Sahyadri Hills, Maharashtra — Associated with the source of the river Bhima and the destruction of demon Bhima.

7. Rameshwara

Rameshwaram, Tamil Nadu — Consecrated by Lord Sri Rama prior to the construction of the Sethu bridge.

8. Nageshwara

Darukavana, near Dwarka, Gujarat — Protects devotees from all poisons and negative influences.

9. Kashi Vishwanatha

Varanasi, Uttar Pradesh — The eternal Lord of the Universe who grants liberation in Anandavana.

10. Tryambakeshwara

Nashik, Maharashtra — The three-faced linga located near the source of the holy Godavari river.

11. Kedaranatha

Rudraprayag, Uttarakhand — The highest Himalayan shrine, venerated by the Pandavas in the Garhwal mountains.

12. Ghushmeshwara

Ellora, Aurangabad, Maharashtra — Where the devout mother Ghushma was blessed through unswerving faith.

Spiritual Merits of Recitation

  • Purification of Karma: The concluding phalasruti verse affirms that daily dawn and evening recitation cleanses accumulated negative karmas (sapta-janma-kritam papam).
  • Protection from Fear & Calamities: Invoking Mahakaleshwara and Tryambakeshwara shields devotees from sudden dangers and fear of death.
  • Merit of Complete Pilgrimage: For devotees unable to physically visit all twelve distant pilgrimage sites, devout recitation is traditionally held to yield the spiritual merit of the complete Dwadasha Jyotirlinga Yatra.