Stotram Sangrah
Shiva
Bilwashtakam Lyrics in Sanskrit, English & Meaning | Tridalam Trigunakaram Shiva Stotram
भगवान शिव का अति पावन बिल्वाष्टकम् — त्रिदलं त्रिगुणाकारं त्रिनेत्रं च त्रियायुधम् श्लोक, हिंदी भावार्थ एवं अंग्रेजी अर्थ सहित।
Regional Languages:
🇮🇳 हिंदी / English
বাংলা (Bengali)
ગુજરાતી (Gujarati)
ಕನ್ನಡ (Kannada)
മലയാളം (Malayalam)
मराठी (Marathi)
ଓଡ଼ିଆ (Odia)
ਪੰਜਾਬੀ (Punjabi)
தமிழ் (Tamil)
తెలుగు (Telugu)
Text:
त्रिदलं त्रिगुणाकारं त्रिनेत्रं च त्रियायुधम् ।
त्रिजन्मपापसंहारं बिल्वपत्रं शिवार्पणम् ॥ १ ॥
त्रिशाखैः बिल्वपत्रैश्च ह्यच्छिद्रैः कोमलैः शुभैः ।
तव पूजां करिष्यामि बिल्वपत्रं शिवार्पणम् ॥ २ ॥
अखण्डबिल्वपत्रेण पूजिते नन्दिकेश्वरे ।
शुद्ध्यन्ति सर्वपापेभ्यो बिल्वपत्रं शिवार्पणम् ॥ ३ ॥
शालिग्रामशिलायामेकं विप्राय दीयते ।
सोमयज्ञमहापुण्यं बिल्वपत्रं शिवार्पणम् ॥ ४ ॥
दन्तिकोटिसहस्राणि वाजपेयशतानि च ।
कोटीकन्यामहादानं बिल्वपत्रं शिवार्पणम् ॥ ५ ॥
लक्ष्म्याः स्तनत उत्पन्नं महादेवस्य च प्रियम् ।
बिल्ववृक्षं प्रयच्छामि बिल्वपत्रं शिवार्पणम् ॥ ६ ॥
दर्शनं बिल्ववृक्षस्य स्पर्शनं पापनाशनम् ।
अघोरपापसंहारं बिल्वपत्रं शिवार्पणम् ॥ ७ ॥
मूलतो ब्रह्मरूपाय मध्यतो विष्णुरूपिणे ।
अग्रतः शिवरूपाय बिल्वपत्रं शिवार्पणम् ॥ ८ ॥
बिल्वाष्टकमिदं पुण्यं यः पठेच्छिवसन्निधौ ।
सर्वपापविनिर्मुक्तः शिवलोकमवाप्नुयात् ॥
Tridalam Trigunakaram Trinetram Cha Triyayudham |
Trijanmapapasamharam Bilvapatram Shivarpana || 1 ||
Trishakhaih Bilvapatraishcha Hyachchhidraih Komalaih Shubhaih |
Tava Pujam Karishyami Bilvapatram Shivarpana || 2 ||
Akhandabilvapatrena Pujite Nandikeshware |
Shuddhyanti Sarvapapebhyo Bilvapatram Shivarpana || 3 ||
Shaligramashilayamekam Vipraya Diyate |
Somayajnamahapunyam Bilvapatram Shivarpana || 4 ||
Dantikotisahasrani Vajapeyashatani Cha |
Kotikanyamahadanam Bilvapatram Shivarpana || 5 ||
Lakshmyah Stanata Utpannam Mahadevasya Cha Priyam |
Bilvavriksham Prayachchhami Bilvapatram Shivarpana || 6 ||
Darshanam Bilvavrikshasya Sparshanam Papanashanam |
Aghorapapasamharam Bilvapatram Shivarpana || 7 ||
Mulato Brahmarupaya Madhyato Vishnurupine |
Agratah Shivarupaya Bilvapatram Shivarpana || 8 ||
Bilvashtakamidam Punyam Yah Pathechchhivasannidhau |
Sarvapapavinirmuktah Shivalokamavapnuyat ||
त्रिदलं त्रिगुणाकारं त्रिनेत्रं च त्रियायुधम् ।
त्रिजन्मपापसंहारं बिल्वपत्रं शिवार्पणम् ॥ १ ॥
Tridalam Trigunakaram Trinetram Cha Triyayudham |
Trijanmapapasamharam Bilvapatram Shivarpana || 1 ||
त्रिशाखैः बिल्वपत्रैश्च ह्यच्छिद्रैः कोमलैः शुभैः ।
तव पूजां करिष्यामि बिल्वपत्रं शिवार्पणम् ॥ २ ॥
Trishakhaih Bilvapatraishcha Hyachchhidraih Komalaih Shubhaih |
Tava Pujam Karishyami Bilvapatram Shivarpana || 2 ||
अखण्डबिल्वपत्रेण पूजिते नन्दिकेश्वरे ।
शुद्ध्यन्ति सर्वपापेभ्यो बिल्वपत्रं शिवार्पणम् ॥ ३ ॥
Akhandabilvapatrena Pujite Nandikeshware |
Shuddhyanti Sarvapapebhyo Bilvapatram Shivarpana || 3 ||
शालिग्रामशिलायामेकं विप्राय दीयते ।
सोमयज्ञमहापुण्यं बिल्वपत्रं शिवार्पणम् ॥ ४ ॥
Shaligramashilayamekam Vipraya Diyate |
Somayajnamahapunyam Bilvapatram Shivarpana || 4 ||
दन्तिकोटिसहस्राणि वाजपेयशतानि च ।
कोटीकन्यामहादानं बिल्वपत्रं शिवार्पणम् ॥ ५ ॥
Dantikotisahasrani Vajapeyashatani Cha |
Kotikanyamahadanam Bilvapatram Shivarpana || 5 ||
लक्ष्म्याः स्तनत उत्पन्नं महादेवस्य च प्रियम् ।
बिल्ववृक्षं प्रयच्छामि बिल्वपत्रं शिवार्पणम् ॥ ६ ॥
Lakshmyah Stanata Utpannam Mahadevasya Cha Priyam |
Bilvavriksham Prayachchhami Bilvapatram Shivarpana || 6 ||
दर्शनं बिल्ववृक्षस्य स्पर्शनं पापनाशनम् ।
अघोरपापसंहारं बिल्वपत्रं शिवार्पणम् ॥ ७ ॥
Darshanam Bilvavrikshasya Sparshanam Papanashanam |
Aghorapapasamharam Bilvapatram Shivarpana || 7 ||
मूलतो ब्रह्मरूपाय मध्यतो विष्णुरूपिणे ।
अग्रतः शिवरूपाय बिल्वपत्रं शिवार्पणम् ॥ ८ ॥
Mulato Brahmarupaya Madhyato Vishnurupine |
Agratah Shivarupaya Bilvapatram Shivarpana || 8 ||
बिल्वाष्टकमिदं पुण्यं यः पठेच्छिवसन्निधौ ।
सर्वपापविनिर्मुक्तः शिवलोकमवाप्नुयात् ॥
Bilvashtakamidam Punyam Yah Pathechchhivasannidhau |
Sarvapapavinirmuktah Shivalokamavapnuyat ||
त्रिदलं त्रिगुणाकारं त्रिनेत्रं च त्रियायुधम् ।
त्रिजन्मपापसंहारं बिल्वपत्रं शिवार्पणम् ॥ १ ॥
Tridalam Trigunakaram Trinetram Cha Triyayudham |
Trijanmapapasamharam Bilvapatram Shivarpana || 1 ||
भावार्थ: त्रिदलं त्रिगुणाकारं त्रिनेत्रं च त्रियायुधम् ।
त्रिजन्मपापसंहारं बिल्वपत्रं शिवार्पणम् ॥ १ ॥
arth -
तीन दलों वाला, तीनों गुणों (सत्व, रज, तम) का प्रतीक, भगवान शिव के तीन नेत्रों तथा त्रिशूल के समान और तीन जन्मों के पापों का संहार करने वाला यह पवित्र बिल्वपत्र मैं भगवान शिव को अर्पित करता हूँ।
meaning -
Possessing three leaves, symbolizing the three gunas, resembling the three eyes and trident of Lord Shiva, and destroying sins of three lifetimes—I offer this sacred Bilva leaf to Lord Shiva.
त्रिशाखैः बिल्वपत्रैश्च ह्यच्छिद्रैः कोमलैः शुभैः ।
तव पूजां करिष्यामि बिल्वपत्रं शिवार्पणम् ॥ २ ॥
Trishakhaih Bilvapatraishcha Hyachchhidraih Komalaih Shubhaih |
Tava Pujam Karishyami Bilvapatram Shivarpana || 2 ||
भावार्थ: त्रिशाखैः बिल्वपत्रैश्च ह्यच्छिद्रैः कोमलैः शुभैः ।
तव पूजां करिष्यामि बिल्वपत्रं शिवार्पणम् ॥ २ ॥
arth -
हे देवाधिदेव! तीन शाखाओं से युक्त, छिद्ररहित, कोमल और शुभ बिल्वपत्रों द्वारा मैं आपकी विधिवत पूजा करता हूँ। यह पावन बिल्वपत्र भगवान शिव को सादर समर्पित है।
meaning -
With tender, intact, and auspicious three-lobed Bilva leaves, I worship You, O Lord. I lovingly offer this sacred Bilva leaf to Lord Shiva.
अखण्डबिल्वपत्रेण पूजिते नन्दिकेश्वरे ।
शुद्ध्यन्ति सर्वपापेभ्यो बिल्वपत्रं शिवार्पणम् ॥ ३ ॥
Akhandabilvapatrena Pujite Nandikeshware |
Shuddhyanti Sarvapapebhyo Bilvapatram Shivarpana || 3 ||
भावार्थ: अखण्डबिल्वपत्रेण पूजिते नन्दिकेश्वरे ।
शुद्ध्यन्ति सर्वपापेभ्यो बिल्वपत्रं शिवार्पणम् ॥ ३ ॥
arth -
अखण्ड (अटूट) बिल्वपत्र द्वारा नंदीश्वर और महादेव की पूजा करने से मनुष्य सभी प्रकार के पापों से मुक्त होकर परम पावन हो जाता है। यह बिल्वपत्र भगवान शिव को अर्पित है।
meaning -
By worshiping Nandikeshwara and Lord Shiva with unbroken Bilva leaves, one is purified of all sins. I surrender this Bilva leaf unto Lord Shiva.
शालिग्रामशिलायामेकं विप्राय दीयते ।
सोमयज्ञमहापुण्यं बिल्वपत्रं शिवार्पणम् ॥ ४ ॥
Shaligramashilayamekam Vipraya Diyate |
Somayajnamahapunyam Bilvapatram Shivarpana || 4 ||
भावार्थ: शालिग्रामशिलायामेकं विप्राय दीयते ।
सोमयज्ञमहापुण्यं बिल्वपत्रं शिवार्पणम् ॥ ४ ॥
arth -
शालिग्राम शिला पर एक बिल्वपत्र चढ़ाने और सुपात्र विप्र को दान देने से जो सोमयज्ञ का महान पुण्य प्राप्त होता है, वही पुण्य इस बिल्वपत्र को शिवार्पण करने से मिलता है।
meaning -
The boundless merit gained by performing a Soma Yajna or offering a sacred Shaligram stone to an enlightened soul is attained by offering this Bilva leaf to Shiva.
दन्तिकोटिसहस्राणि वाजपेयशतानि च ।
कोटीकन्यामहादानं बिल्वपत्रं शिवार्पणम् ॥ ५ ॥
Dantikotisahasrani Vajapeyashatani Cha |
Kotikanyamahadanam Bilvapatram Shivarpana || 5 ||
भावार्थ: दन्तिकोटिसहस्राणि वाजपेयशतानि च ।
कोटीकन्यामहादानं बिल्वपत्रं शिवार्पणम् ॥ ५ ॥
arth -
करोड़ों हाथियों के दान, सैकड़ों वाजपेय यज्ञों के अनुष्ठान तथा एक करोड़ कन्यादान से जो महान फल मिलता है, वह फल शिव को एक बिल्वपत्र अर्पित करने से प्राप्त होता है।
meaning -
The supreme merit of donating millions of elephants, performing hundreds of Vajapeya sacrifices, and giving one crore Kanyadan is obtained by offering this Bilva leaf to Shiva.
लक्ष्म्याः स्तनत उत्पन्नं महादेवस्य च प्रियम् ।
बिल्ववृक्षं प्रयच्छामि बिल्वपत्रं शिवार्पणम् ॥ ६ ॥
Lakshmyah Stanata Utpannam Mahadevasya Cha Priyam |
Bilvavriksham Prayachchhami Bilvapatram Shivarpana || 6 ||
भावार्थ: लक्ष्म्याः स्तनत उत्पन्नं महादेवस्य च प्रियम् ।
बिल्ववृक्षं प्रयच्छामि बिल्वपत्रं शिवार्पणम् ॥ ६ ॥
arth -
माता महालक्ष्मी की तपस्या से प्रादुर्भूत और देवाधिदेव महादेव को अत्यंत प्रिय इस बिल्व वृक्ष के पवित्र दल मैं शिवजी को सादर अर्पित करता हूँ।
meaning -
Manifested from the austere devotion of Goddess Lakshmi and dearest to Lord Mahadeva, I offer the leaves of this divine Bilva tree unto Lord Shiva.
दर्शनं बिल्ववृक्षस्य स्पर्शनं पापनाशनम् ।
अघोरपापसंहारं बिल्वपत्रं शिवार्पणम् ॥ ७ ॥
Darshanam Bilvavrikshasya Sparshanam Papanashanam |
Aghorapapasamharam Bilvapatram Shivarpana || 7 ||
भावार्थ: दर्शनं बिल्ववृक्षस्य स्पर्शनं पापनाशनम् ।
अघोरपापसंहारं बिल्वपत्रं शिवार्पणम् ॥ ७ ॥
arth -
बिल्व वृक्ष के केवल दर्शन करने और उसे स्पर्श करने मात्र से घोर से घोर पापों का नाश हो जाता है। ऐसा पापनाशक बिल्वपत्र मैं भगवान शिव को अर्पित करता हूँ।
meaning -
The mere sight and gentle touch of the holy Bilva tree destroys the gravest of sins. I dedicate this sin-cleansing Bilva leaf unto Lord Shiva.
मूलतो ब्रह्मरूपाय मध्यतो विष्णुरूपिणे ।
अग्रतः शिवरूपाय बिल्वपत्रं शिवार्पणम् ॥ ८ ॥
Mulato Brahmarupaya Madhyato Vishnurupine |
Agratah Shivarupaya Bilvapatram Shivarpana || 8 ||
भावार्थ: मूलतो ब्रह्मरूपाय मध्यतो विष्णुरूपिणे ।
अग्रतः शिवरूपाय बिल्वपत्रं शिवार्पणम् ॥ ८ ॥
arth -
जिसके मूल में साक्षात् ब्रह्मा जी, मध्य में भगवान विष्णु और अग्रभाग में देवाधिदेव शिवजी निवास करते हैं, ऐसे त्रिमूर्ति स्वरूप बिल्वपत्र को मैं शिवजी को अर्पित करता हूँ।
meaning -
Whose root embodies Lord Brahma, whose middle embodies Lord Vishnu, and whose tip embodies Lord Shiva—I offer this Trinity-embodying Bilva leaf unto Lord Shiva.
बिल्वाष्टकमिदं पुण्यं यः पठेच्छिवसन्निधौ ।
सर्वपापविनिर्मुक्तः शिवलोकमवाप्नुयात् ॥
Bilvashtakamidam Punyam Yah Pathechchhivasannidhau |
Sarvapapavinirmuktah Shivalokamavapnuyat ||
संबंधित प्रार्थनाएं एवं स्तोत्र (Related Prayers)
Related Stotram Sangrah
Shri Ganesha Ashtakam Lyrics in Sanskrit, English & Meaning | Yato'nanta Shakteh
Ganesha
Shri Annapurna Ashtakam Lyrics in Sanskrit, English & Meaning | Nityanandakari Varabhayakari
Durga
Shri Ram Ashtakam Lyrics in Sanskrit, English & Meaning | Sugriva Mitram Param Pavitram
Ram
Achyutashtakam Lyrics in Sanskrit, English & Meaning | Achyutam Keshavam Rama Narayanam
Krishna
In Other Languages
Bilwashtakam Lyrics in Sanskrit, English & Meaning | Tridalam Trigunakaram Shiva Stotram
Bengali (বাংলা)
Bilwashtakam Lyrics in Sanskrit, English & Meaning | Tridalam Trigunakaram Shiva Stotram
Gujarati (ગુજરાતી)
Bilwashtakam Lyrics in Sanskrit, English & Meaning | Tridalam Trigunakaram Shiva Stotram
Kannada (ಕನ್ನಡ)
Bilwashtakam Lyrics in Sanskrit, English & Meaning | Tridalam Trigunakaram Shiva Stotram
Malayalam (മലയാളം)
Bilwashtakam Lyrics in Sanskrit, English & Meaning | Tridalam Trigunakaram Shiva Stotram
Marathi (मराठी)
Bilwashtakam Lyrics in Sanskrit, English & Meaning | Tridalam Trigunakaram Shiva Stotram
Odia (ଓଡ଼ିଆ)
Bilwashtakam Lyrics in Sanskrit, English & Meaning | Tridalam Trigunakaram Shiva Stotram
Punjabi (ਪੰਜਾਬੀ)
Bilwashtakam Lyrics in Sanskrit, English & Meaning | Tridalam Trigunakaram Shiva Stotram
Tamil (தமிழ்)
Bilwashtakam Lyrics in Sanskrit, English & Meaning | Tridalam Trigunakaram Shiva Stotram
Telugu (తెలుగు)