Stotram Sangrah Shiva Goswami Tulsidas Namamisham Ishan Nirvan Roopam

Shri Rudrashtakam in Sanskrit, English & Meaning | Namamisham Lyrics

सम्पूर्ण श्री रुद्राष्टकम् (Rudrashtakam Lyrics) नमामीशमीशान निर्वाणरूपं, गोस्वामी तुलसीदास रचित, English Transliteration एवं हिन्दी भावार्थ सहित DevDhun पर पढ़ें।

Shri Rudrashtakam in Sanskrit, English & Meaning | Namamisham Lyrics
Text:
॥ श्रीरुद्राष्टकम् ॥
नमामीशमीशान निर्वाणरूपं । विभुं व्यापकं ब्रह्मवेदस्वरूपम् । निजं निर्गुणं निर्विकल्पं निरीहं । चिदाकाशमाकाशवासं भजेऽहम् ॥ १ ॥
निराकारमोंकारमूलं तुरीयं । गिरा ग्यान गोतीतमीशं गिरीशम् । करालं महाकाल कालं कृपालं । गुणागार संसारपारं नतोऽहम् ॥ २ ॥
तुषाराद्रि संकाश गौरं गभीरं । मनोभूत कोटि प्रभा श्री शरीरम् । स्फुरन्मौलि कल्लोलिनी चारु गंगा । लसद्भालबालेन्दु कण्ठे भुजंगा ॥ ३ ॥
चलत्कुण्डलं भ्रू सुनेत्रं विशालं । प्रसन्नाननं नीलकण्ठं दयालम् । मृगाधीशचर्माम्बरं मुण्डमालं । प्रियं शंकरं सर्वनाथं भजामि ॥ ४ ॥
प्रचण्डं प्रकृष्टं प्रगल्भं परेशं । अखण्डं अजं भानुकोटिप्रकाशं । त्रयः शूल निर्मूलनं शूलपाणिं । भजेऽहं भवानीपतिं भावगम्यम् ॥ ५ ॥
कलातीत कल्याण कल्पान्तकारी । सदा सज्जनानन्ददाता पुरारी । चिदानन्द संदोह मोहापहारी । प्रसीद प्रसीद प्रभो मन्मथारी ॥ ६ ॥
न यावद् उमानाथ पादारविन्दं । भजन्तीह लोके परे वा नराणाम् । न तावत् सुखं शान्ति सन्तापनाशं । प्रसीद प्रभो सर्वभूताधिवासम् ॥ ७ ॥
न जानामि योगं जपं नैव पूजां । नतोऽहं सदा सर्वदा शम्भु तुभ्यम् । जरा जन्म दुःखौघ तातप्यमानं । प्रभो पाहि आपन्नमामीश शम्भो ॥ ८ ॥
॥ श्लोक ॥
रुद्राष्टकमिदं प्रोक्तं विप्रेण हरतोषये । ये पठन्ति नरा भक्त्या तेषां शम्भुः प्रसीदति ॥
Namamisham Ishan Nirvan Roopam Vibhum Vyapakam Brahma Veda Svaroopam. Nijam Nirgunam Nirvikalpam Niriham Chidakasham Akashavasam Bhajeham. (1)
Nirakaram Omkara Moolam Turiyam Gira Gyana Gotitam Isham Girisham. Karalam Mahakala Kalam Kripalam Gunagaram Samsaraparam Natoham. (2)
Tusharadri Sankasha Gauram Gabhiram Manobhuta Koti Prabha Shri Shariram. Sphuran Mauli Kallolini Charu Ganga Lasad Bhalabalendu Kanthe Bhujanga. (3)
Chalat Kundalam Bhru Sunetram Vishalam Prasannānanam Nilakantham Dayālam. Mrigadhishacharmambaram Mundamalam Priyam Shankaram Sarvanatham Bhajami. (4)
Prachandam Prakrishtam Pragalbham Paresham Akhandam Ajam Bhanukoti Prakasham. Trayah Shula Nirmulanam Shulapanim Bhajeham Bhavanipatim Bhavagamyam. (5)
Kalatita Kalyana Kalpantakari Sada Sajjananandadata Purari. Chidananda Sandoha Mohapahari Prasida Prasida Prabho Manmathari. (6)
Na Yavad Umanatha Padaravindam Bhajantiha Loke Pare Va Naranam. Na Tavat Sukham Shanti Santapanasham Prasida Prabho Sarvabhutadhivasam. (7)
Na Janami Yogam Japam Naiva Pujam Natoham Sada Sarvada Shambhu Tubhyam. Jara Janma Dukhaugha Tatapyamānam Prabho Pahi Apannamamisha Shambho. (8)
|| Shloka ||
Rudrashtakam Idam Proktam Viprena Haratoshaye. Ye Pathanti Nara Bhaktya Tesham Shambhuh Prasidati.
नमामीशमीशान निर्वाणरूपं । विभुं व्यापकं ब्रह्मवेदस्वरूपम् । निजं निर्गुणं निर्विकल्पं निरीहं । चिदाकाशमाकाशवासं भजेऽहम् ॥ १ ॥
Namamisham Ishan Nirvan Roopam Vibhum Vyapakam Brahma Veda Svaroopam. Nijam Nirgunam Nirvikalpam Niriham Chidakasham Akashavasam Bhajeham. (1)
निराकारमोंकारमूलं तुरीयं । गिरा ग्यान गोतीतमीशं गिरीशम् । करालं महाकाल कालं कृपालं । गुणागार संसारपारं नतोऽहम् ॥ २ ॥
Nirakaram Omkara Moolam Turiyam Gira Gyana Gotitam Isham Girisham. Karalam Mahakala Kalam Kripalam Gunagaram Samsaraparam Natoham. (2)
तुषाराद्रि संकाश गौरं गभीरं । मनोभूत कोटि प्रभा श्री शरीरम् । स्फुरन्मौलि कल्लोलिनी चारु गंगा । लसद्भालबालेन्दु कण्ठे भुजंगा ॥ ३ ॥
Tusharadri Sankasha Gauram Gabhiram Manobhuta Koti Prabha Shri Shariram. Sphuran Mauli Kallolini Charu Ganga Lasad Bhalabalendu Kanthe Bhujanga. (3)
चलत्कुण्डलं भ्रू सुनेत्रं विशालं । प्रसन्नाननं नीलकण्ठं दयालम् । मृगाधीशचर्माम्बरं मुण्डमालं । प्रियं शंकरं सर्वनाथं भजामि ॥ ४ ॥
Chalat Kundalam Bhru Sunetram Vishalam Prasannānanam Nilakantham Dayālam. Mrigadhishacharmambaram Mundamalam Priyam Shankaram Sarvanatham Bhajami. (4)
प्रचण्डं प्रकृष्टं प्रगल्भं परेशं । अखण्डं अजं भानुकोटिप्रकाशं । त्रयः शूल निर्मूलनं शूलपाणिं । भजेऽहं भवानीपतिं भावगम्यम् ॥ ५ ॥
Prachandam Prakrishtam Pragalbham Paresham Akhandam Ajam Bhanukoti Prakasham. Trayah Shula Nirmulanam Shulapanim Bhajeham Bhavanipatim Bhavagamyam. (5)
कलातीत कल्याण कल्पान्तकारी । सदा सज्जनानन्ददाता पुरारी । चिदानन्द संदोह मोहापहारी । प्रसीद प्रसीद प्रभो मन्मथारी ॥ ६ ॥
Kalatita Kalyana Kalpantakari Sada Sajjananandadata Purari. Chidananda Sandoha Mohapahari Prasida Prasida Prabho Manmathari. (6)
न यावद् उमानाथ पादारविन्दं । भजन्तीह लोके परे वा नराणाम् । न तावत् सुखं शान्ति सन्तापनाशं । प्रसीद प्रभो सर्वभूताधिवासम् ॥ ७ ॥
Na Yavad Umanatha Padaravindam Bhajantiha Loke Pare Va Naranam. Na Tavat Sukham Shanti Santapanasham Prasida Prabho Sarvabhutadhivasam. (7)
न जानामि योगं जपं नैव पूजां । नतोऽहं सदा सर्वदा शम्भु तुभ्यम् । जरा जन्म दुःखौघ तातप्यमानं । प्रभो पाहि आपन्नमामीश शम्भो ॥ ८ ॥
Na Janami Yogam Japam Naiva Pujam Natoham Sada Sarvada Shambhu Tubhyam. Jara Janma Dukhaugha Tatapyamānam Prabho Pahi Apannamamisha Shambho. (8)
॥ श्लोक ॥
|| Shloka ||
रुद्राष्टकमिदं प्रोक्तं विप्रेण हरतोषये । ये पठन्ति नरा भक्त्या तेषां शम्भुः प्रसीदति ॥
Rudrashtakam Idam Proktam Viprena Haratoshaye. Ye Pathanti Nara Bhaktya Tesham Shambhuh Prasidati.
नमामीशमीशान निर्वाणरूपं । विभुं व्यापकं ब्रह्मवेदस्वरूपम् । निजं निर्गुणं निर्विकल्पं निरीहं । चिदाकाशमाकाशवासं भजेऽहम् ॥ १ ॥
Namamisham Ishan Nirvan Roopam Vibhum Vyapakam Brahma Veda Svaroopam. Nijam Nirgunam Nirvikalpam Niriham Chidakasham Akashavasam Bhajeham. (1)
भावार्थ: नमामीशमीशान निर्वाणरूपं । विभुं व्यापकं ब्रह्मवेदस्वरूपम् । निजं निर्गुणं निर्विकल्पं निरीहं । चिदाकाशमाकाशवासं भजेऽहम् ॥ १ ॥ arth - हे ईशान! मुक्ति के साक्षात स्वरूप, सर्वव्यापक, ब्रह्म और वेद स्वरूप भगवान शिव को मैं प्रणाम करता हूँ। जो अपने निज स्वरूप में स्थित, तीनों गुणों से परे, निर्विकल्प, इच्छारहित, चेतन आकाश स्वरूप तथा आकाश को ही वस्त्र रूप में धारण करने वाले हैं, उन सदाशिव का मैं भजन करता हूँ। meaning - I bow to the supreme ruler, Ishana, the embodiment of ultimate liberation (Nirvana), all-pervading, the essence of Brahman and the Vedas. I worship Him who is established in His own glory, beyond attributes (Nirguna), free from all duality, desireless, the limitless sky of pure consciousness, whose garment is space itself.
निराकारमोंकारमूलं तुरीयं । गिरा ग्यान गोतीतमीशं गिरीशम् । करालं महाकाल कालं कृपालं । गुणागार संसारपारं नतोऽहम् ॥ २ ॥
Nirakaram Omkara Moolam Turiyam Gira Gyana Gotitam Isham Girisham. Karalam Mahakala Kalam Kripalam Gunagaram Samsaraparam Natoham. (2)
भावार्थ: निराकारमोंकारमूलं तुरीयं । गिरा ग्यान गोतीतमीशं गिरीशम् । करालं महाकाल कालं कृपालं । गुणागार संसारपारं नतोऽहम् ॥ २ ॥ arth - जो निराकार, ओंकार के मूल स्रोत, तुरीय अवस्था में स्थित, वाणी, ज्ञान और इंद्रियों की पहुँच से परे हैं; जो कैलाशपति, विकराल, महाकाल के भी काल तथा परम कृपालु हैं; गुणों के धाम और संसार-सागर से पार कराने वाले हैं, उन भगवान शिव को मैं नमन करता हूँ। meaning - I bow to Him who is formless, the primal root of Omkara, existing in the fourth transcendent state (Turiya); beyond speech, worldly knowledge, and sense perception; the Lord of the mountains, fierce, the Master of time and death, yet intensely compassionate, the repository of virtues, who ferries devotees across the ocean of worldly existence.
तुषाराद्रि संकाश गौरं गभीरं । मनोभूत कोटि प्रभा श्री शरीरम् । स्फुरन्मौलि कल्लोलिनी चारु गंगा । लसद्भालबालेन्दु कण्ठे भुजंगा ॥ ३ ॥
Tusharadri Sankasha Gauram Gabhiram Manobhuta Koti Prabha Shri Shariram. Sphuran Mauli Kallolini Charu Ganga Lasad Bhalabalendu Kanthe Bhujanga. (3)
भावार्थ: तुषाराद्रि संकाश गौरं गभीरं । मनोभूत कोटि प्रभा श्री शरीरम् । स्फुरन्मौलि कल्लोलिनी चारु गंगा । लसद्भालबालेन्दु कण्ठे भुजंगा ॥ ३ ॥ arth - जो हिमालय पर्वत के समान श्वेत वर्ण, गंभीर स्वभाव वाले, तथा करोड़ों कामदेवों के समान दिव्य कांति से युक्त हैं; जिनके मस्तक पर पवित्र गंगाजी की चंचल लहरें सुशोभित हैं, ललाट पर बाल-चंद्रमा और कंठ में सर्प विराजमान हैं, ऐसे देवाधिदेव को मैं नमन करता हूँ। meaning - I revere Lord Shiva, whose body is radiant white like the snow-clad Himalayas, profound in nature, possessing the effulgence of millions of Kamadevas; upon whose crown flows the delightful and waving Ganga, on whose forehead glimmers the young crescent moon, and around whose neck coils the serpent.
चलत्कुण्डलं भ्रू सुनेत्रं विशालं । प्रसन्नाननं नीलकण्ठं दयालम् । मृगाधीशचर्माम्बरं मुण्डमालं । प्रियं शंकरं सर्वनाथं भजामि ॥ ४ ॥
Chalat Kundalam Bhru Sunetram Vishalam Prasannānanam Nilakantham Dayālam. Mrigadhishacharmambaram Mundamalam Priyam Shankaram Sarvanatham Bhajami. (4)
भावार्थ: चलत्कुण्डलं भ्रू सुनेत्रं विशालं । प्रसन्नाननं नीलकण्ठं दयालम् । मृगाधीशचर्माम्बरं मुण्डमालं । प्रियं शंकरं सर्वनाथं भजामि ॥ ४ ॥ arth - जिनके कानों में कुंडल हिल रहे हैं, सुंदर भौंहें और विशाल नेत्र हैं; जिनका मुखमंडल प्रसन्नता से परिपूर्ण है, कंठ नीला है और जो परम दयालु हैं; जो बाघम्बर और मुंडमाला धारण करते हैं, उन सबके स्वामी, अत्यंत प्रिय शंकर को मैं भजता हूँ। meaning - I worship the beloved Shankara, the master of all existence, adorned with moving earrings, majestic brows, and large graceful eyes; with a serene and joyous countenance, a blue neck, and boundless mercy; clad in tiger skin and wearing a garland of skulls.
प्रचण्डं प्रकृष्टं प्रगल्भं परेशं । अखण्डं अजं भानुकोटिप्रकाशं । त्रयः शूल निर्मूलनं शूलपाणिं । भजेऽहं भवानीपतिं भावगम्यम् ॥ ५ ॥
Prachandam Prakrishtam Pragalbham Paresham Akhandam Ajam Bhanukoti Prakasham. Trayah Shula Nirmulanam Shulapanim Bhajeham Bhavanipatim Bhavagamyam. (5)
भावार्थ: प्रचण्डं प्रकृष्टं प्रगल्भं परेशं । अखण्डं अजं भानुकोटिप्रकाशं । त्रयः शूल निर्मूलनं शूलपाणिं । भजेऽहं भवानीपतिं भावगम्यम् ॥ ५ ॥ arth - जो प्रचंड, परम श्रेष्ठ, प्रगल्भ, परमेश्वर, अखंड, अजन्मा और करोड़ों सूर्यों के समान तेजस्वी हैं; जो हाथ में त्रिशूल धारण कर तीनों तापों (दैहिक, दैविक, भौतिक) का समूल नाश करने वाले हैं, उन माता भवानी के पति, केवल शुद्ध प्रेम-भाव से प्राप्त होने वाले शिव का मैं भजन करता हूँ। meaning - I worship Bhavani's beloved Lord, fierce, supreme, bold, the sovereign ruler, indivisible, unborn, shining with the brilliance of millions of suns; holding the trident that uproots the three-fold miseries of life, who is accessible only through pure devotion of the heart.
कलातीत कल्याण कल्पान्तकारी । सदा सज्जनानन्ददाता पुरारी । चिदानन्द संदोह मोहापहारी । प्रसीद प्रसीद प्रभो मन्मथारी ॥ ६ ॥
Kalatita Kalyana Kalpantakari Sada Sajjananandadata Purari. Chidananda Sandoha Mohapahari Prasida Prasida Prabho Manmathari. (6)
भावार्थ: कलातीत कल्याण कल्पान्तकारी । सदा सज्जनानन्ददाता पुरारी । चिदानन्द संदोह मोहापहारी । प्रसीद प्रसीद प्रभो मन्मथारी ॥ ६ ॥ arth - जो काल और कलाओं से अतीत, समस्त कल्याण के प्रदाता, कल्प का अंत (प्रलय) करने वाले, सत्पुरुषों को सदा आनंद देने वाले, त्रिपुर का वध करने वाले, सच्चिदानंद घन और मोह का नाश करने वाले हैं; हे कामदेव के संहारक प्रभो! मुझ पर प्रसन्न होइए, प्रसन्न होइए! meaning - O Lord beyond all art and time, dispenser of auspiciousness, author of universal dissolution, eternal granter of bliss to the righteous, conqueror of Tripura, embodiment of consciousness and bliss, dispeller of delusion, conqueror of Kamadeva—be pleased, be gracious unto me!
न यावद् उमानाथ पादारविन्दं । भजन्तीह लोके परे वा नराणाम् । न तावत् सुखं शान्ति सन्तापनाशं । प्रसीद प्रभो सर्वभूताधिवासम् ॥ ७ ॥
Na Yavad Umanatha Padaravindam Bhajantiha Loke Pare Va Naranam. Na Tavat Sukham Shanti Santapanasham Prasida Prabho Sarvabhutadhivasam. (7)
भावार्थ: न यावद् उमानाथ पादारविन्दं । भजन्तीह लोके परे वा नराणाम् । न तावत् सुखं शान्ति सन्तापनाशं । प्रसीद प्रभो सर्वभूताधिवासम् ॥ ७ ॥ arth - जब तक मनुष्य माता पार्वती के स्वामी भगवान शिव के चरण-कमलों का भजन नहीं करते, तब तक उन्हें न तो इस लोक में और न ही परलोक में सुख, शांति अथवा संतापों का नाश प्राप्त हो सकता है। अतः हे समस्त प्राणियों के हृदय में निवास करने वाले महादेव! आप मुझ पर प्रसन्न होइए। meaning - As long as people in this world or beyond do not adore the lotus feet of the Lord of Uma, neither happiness nor lasting peace nor the end of suffering can ever be attained. Therefore, O Lord who dwells in the hearts of all living beings, bestow your gracious favor upon me.
न जानामि योगं जपं नैव पूजां । नतोऽहं सदा सर्वदा शम्भु तुभ्यम् । जरा जन्म दुःखौघ तातप्यमानं । प्रभो पाहि आपन्नमामीश शम्भो ॥ ८ ॥
Na Janami Yogam Japam Naiva Pujam Natoham Sada Sarvada Shambhu Tubhyam. Jara Janma Dukhaugha Tatapyamānam Prabho Pahi Apannamamisha Shambho. (8)
भावार्थ: न जानामि योगं जपं नैव पूजां । नतोऽहं सदा सर्वदा शम्भु तुभ्यम् । जरा जन्म दुःखौघ तातप्यमानं । प्रभो पाहि आपन्नमामीश शम्भो ॥ ८ ॥ arth - मैं न तो योग जानता हूँ, न जप और न ही पूजा की विधि जानता हूँ। हे शम्भो! मैं तो सदा-सर्वदा आपको केवल साष्टांग प्रणाम करता हूँ। हे प्रभो! वृद्धावस्था, जन्म और दुःखों के समूह से संतप्त तथा विपत्तियों से घिरे हुए मुझ दीन-हीन की रक्षा कीजिए। हे ईश्वर! हे शम्भो! मेरी रक्षा कीजिए! meaning - I know neither the path of yoga, nor the power of japa, nor the rituals of elaborate worship. O Shambhu, I simply bow down to you always and forever! Tormented by the afflictions of old age, birth, and the sorrows of this world, protect this distressed devotee, O Lord Shambhu!
॥ श्लोक ॥
|| Shloka ||
रुद्राष्टकमिदं प्रोक्तं विप्रेण हरतोषये । ये पठन्ति नरा भक्त्या तेषां शम्भुः प्रसीदति ॥
Rudrashtakam Idam Proktam Viprena Haratoshaye. Ye Pathanti Nara Bhaktya Tesham Shambhuh Prasidati.